Tibetan
ད་པའི་རྒ་ཤི་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། བོང་པ་བཏེག་པར་གྱུར་པ་ན། །བཏེག་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱི། །བཏེག་པའི་ལྟ་ཞིག་རྒྱུ་ལས་ནི། །གཞན་པ་ལྟུང་ལ་མེད་བ་ཉིད། ཅེས་བཤད་པ་དེ་ཡང་བཏེག་པ་ཁོ་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་པ་ཁོ་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མིན་ནོ། ། ངེས་ན་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །འཇིག་པ་འདི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཆོས་དེ་དག །རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། །སྐྱེས་པ་འཇིག་པ་གང་ཡིན་པ། འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡང་ལེགས་པར་དྲངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ་དུས་གཉིས་པར་ཞིག་པ་དུས་སྔ་མར་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུར་སྒྲུབ་པའི་ཁུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་ནི་རྒ་ཤི་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རུང་ན་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་འཆི་འགྱུར་ཏེ་འགག་བཞིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྣང་མུན་ལྟར་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་འཆི་བཞིན་པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མ་མཐོང་ངོ། །སྤྱིར་སྐྱེ་འགག་གི་བྱ་བ་ཡང་མི་འགལ་ལ་སྐྱེ་འགག་གཉིས་ཀྱང་མི་འགལ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པ་དང་འགག་བཞིན་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་པ་ནི་གཞི་གཅིག་ལ་འགལ་བར་ཀུན་ལ་གྲགས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་འགག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་ཡོད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ད་ལྟ་བར་འགྱུར་བས་འགག་བཞིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་འགག་བཞིན་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་གཉིས་འགལ་ལོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུའང་འགྱུར་ཏེ་དུས་མཉམ་པ་གཉིས་གཅིག་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འཐད་ལ། སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་འཆི་བ་མ་སོང་བ་དང་འཆི་བའི་སྔོན་དུ་ཡང་སྐྱེ་བ་ མ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་ཡོད་ཀྱང་རུང་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཞི་མེད་པར་མི་འཐད་པས་འགའ་ཞིག་གི་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་རིགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་བརྟགས་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གང་ལ་སྔ་བ་དང་ཕྱི་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་དེ་ད
Chinese
如今的衰老死亡怎么会无因而有呢？不会的。因为说衰老死亡的因是出生。如是说：当抬起土块的时候，抬起是有原因的，抬起的掉落，从原因之外，没有其他的坠落。所说的那样，抬起本身是掉落的原因，而不是其他，同样，出生本身是坏灭的原因，而不是其他。 如果确定，那么坏灭不是无因的。因为这个坏灭是有出生的原因的，所以产生本身是坏灭的原因。因此，所有和合的法，都是有因而产生的。无论是出生还是坏灭，这就是诸法的自性。所说的这些也能很好地引用，这是说在第二个时间坏灭是第一个时间出生的结果的来源。第二，出生和衰老死亡同时以自性存在也是不合理的。如果那样，正在出生的时候就会死亡，正在停止的时候就会坏灭，那也是不合理的。因为像光明和黑暗一样互相矛盾，而且在世间也没有看到正在出生就是正在死亡的。一般来说，出生和停止的行为不矛盾，出生和停止两者也不矛盾，但是正在出生和正在停止两者同时存在于一个事物上，这是大家都知道的矛盾。对此，如果出生和停止以自己的特征成立，那么如先前所说，正在出生的时候，出生的因必须存在。如果那样，就会变成现在，也会变成正在停止，那时正在出生就会增长，正在停止就会减少，这二者是矛盾的。出生和死亡两者也会变成无因的，因为同时的两者不能成为彼此的原因，而且出生的前面没有死亡，死亡的前面也没有出生。 第三，如果出生等有先后和同时的次第，或者没有，暂且出生和衰老死亡是存在的。那些没有基础是不合理的，所以是属于某个东西的，如果认为是属于我的，那么这样先进行推理来观察，出生和衰老死亡哪个有先后和同时的次第呢？
English
How could aging and death now exist without a cause? It cannot. It is said that the cause of aging and death is birth. As it is said: When a clod of earth is lifted, there is a cause for the lifting. Other than the cause of lifting, there is no other falling. As it is said, lifting itself is the cause of falling, and not something else. Similarly, birth itself is the cause of destruction, and not something else. If it is certain, then destruction is not without a cause. Because this destruction has the cause of birth, therefore arising itself is the cause of destruction. Therefore, all compounded dharmas arise with a cause. Whether it is birth or destruction, this is the nature of all phenomena. What is said can also be well quoted, which means that destruction in the second moment is the result of birth in the first moment. Secondly, it is also unreasonable for birth and aging-death to exist simultaneously by their own nature. If that were the case, one would die while being born, and cease while stopping, which is also unreasonable. Because they contradict each other like light and darkness, and it is not seen in the world that being born is the same as dying. Generally speaking, the actions of birth and cessation are not contradictory, and birth and cessation are not contradictory, but it is well known to all that being born and being ceased at the same time on the same basis is contradictory. If birth and cessation are established by their own characteristics, then, as previously stated, the cause of birth must exist at the time of being born. If that is the case, it will become the present, and it will also become ceasing. At that time, being born will increase, and being ceased will decrease, and these two are contradictory. Both birth and death will also become causeless, because two simultaneous things cannot be the cause of each other, and there is no death before birth, and no birth before death. Third, whether birth and so on have a sequence of before and after and simultaneous, or not, for the time being, birth and aging-death exist. It is unreasonable for those to be without a basis, so they belong to something. If you think it belongs to me, then first conduct reasoning and observe, which of birth and aging-death has a sequence of before and after and simultaneous?
Tibetan
ག་མི་སྲིད་པ་དེ་ལ་ཁྱེད་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་དང་རྒ་ཤི་ནི་དེའོ་ཞེས་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སྤྲོ་བ་སྟེ་རྗོད་བར་བྱེད། ཡང་ན་དེ་དག་མ་དམིགས་པ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྤྲོ་བར་བྱེད་དེ་སྤྲོ་བར་མི་མཛད་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་གང་རུང་དུ་འགྱུར་ན་སྔ་ཕྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་གང་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །དེ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པས་སྐྱེ་ཤིའི་བྱ་བ་བྱེད་མཁན་གྱི་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ཐོངས་ཤིག །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་འབའ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་སྟེ་སྔ་བ་དང་ཕྱི་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་དང་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་པོ་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་དེས་མཚོན་ནས་ཕྱི་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་རིམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་སྔ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡང་དེའི་དུས་ན་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འབྲས་ བུ་སྔ་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོད་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །མཚན་ཉིད་སྔ་ན་ནི་མཚོན་རྒྱུ་མེད་ལ་མཚན་གཞི་སྔ་ན་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་མཚོན་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མི་ལྟོས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བ་པོ་སྔ་ན་ནི་གང་གི་ཚོར་བ་པོར་འགྱུར། ཚོར་བ་སྔ་ན་ཡང་ཚོར་མཁན་མེད་པར་ཚོར་བ་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་ཀ་དུས་མཉམ་ན་ནི་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པར་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བའི་བཤད་པས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱ་བར་མ་ཟད་དོན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གང་དག་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་དང༌། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དང༌། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྐྱེ་རྒ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཟབ་མོའི་ལུང་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་སྦྱོར་བ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འཁོར་བ་
Chinese
对于不可能的事情，你们为何说“生是它，老死也是它”而感到高兴呢？或者，当没有观察到这些时，圣者们为何感到高兴，他们不会感到高兴，因为他们如实地观察。如果生和老死自性存在，那么就会与前后两者中的任何一个同时存在，但由于前后和同时的次第都不合理，所以生和老死自性不存在。如果它不存在，就放弃“生和老死自性存在，因此生死的作者的自我也自性存在”的说法吧。第二，不仅轮回，即仅仅是众生的生和老死，没有前际，即没有先后和同时的次第。而且，对于因和果、相和所相、感觉和感觉者，也应当知道没有前际以及由此所代表的后际和同时的次第。也就是说，如果因在先自性存在，那么果也必须在那个时候存在，但由于不存在，所以因会变成无因。如果果在先，也会变成无因。如果因果二者同时存在，那么二者都会变成无因，如前所述。如果相在先，就没有所相，如果所相在先，就没有相。如果相和所相二者同时自性存在，那么就会变成互不依赖而成立。如果感觉者在先，会成为谁的感觉者？如果感觉在先，没有感觉者，感觉是不合理的。如果二者同时，那么就会变成互不依赖而成立，并且变成无因。通过轮回的解释，不仅要理解因果等，而且对于任何有意义的事物，无论是量和所量，还是知识和所知，还是所证和能证，还是支分和有支分等一切，也应当加上没有前际等三者。第二，像这样，生老和因果等自性不存在，这一点也通过甚深的教证来证实，并且诸法不与前后际相连，没有死亡和转生，没有轮回。
English
Why do you rejoice, saying, "Birth is it, and death is it," for something that is impossible? Or, when these are not observed, why do the noble ones rejoice; they do not rejoice because they see things as they truly are. If birth and death inherently exist, then they would occur simultaneously with either the prior or the posterior, but since the order of prior, posterior, and simultaneous is not reasonable, birth and death do not inherently exist. If it does not exist, then abandon the assertion that "birth and death inherently exist, therefore the self of the agent of birth and death inherently exists." Secondly, not only is there no prior limit to samsara, that is, the birth and death of sentient beings alone, meaning there is no order of prior, posterior, and simultaneous. Moreover, it should be understood that there is no prior limit, and by implication, no posterior or simultaneous order, to cause and effect, characteristic and characterized, feeling and the feeler. That is, if the cause inherently exists prior, then the effect must also exist at that time, but since it does not, the cause becomes without a cause. If the effect is prior, it also becomes without a cause. If cause and effect exist simultaneously, then both become without a cause, as previously explained. If the characteristic is prior, there is nothing to characterize, and if the characterized is prior, there is no characteristic. If the characteristic and characterized inherently exist simultaneously, then they become established independently of each other. If the feeler is prior, whose feeler does it become? If the feeling is prior, it is unreasonable for there to be feeling without a feeler. If both are simultaneous, then they become established independently of each other and become without a cause. Through the explanation of samsara, not only should cause and effect be understood, but also it should be applied to all other meaningful entities, whether it be valid cognition and the object of valid cognition, or knowledge and the knowable, or what is to be proven and the means of proving, or parts and the whole, etc., that there are not the three, the prior limit, etc. Secondly, in this way, that birth, aging, and cause and effect, etc., do not inherently exist is also proven by profound scriptural statements, and that phenomena are not connected to prior and posterior limits, and that there is no death and transmigration, and no samsara.