Tibetan
རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་རང་ཡོད་ན་རང་གིས་སྐྱེད་མི་དགོས་ལ་རང་མེད་ན་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་འབྲེལ་ནི་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པར་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཡིན་ཞིང༌། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཡིན་ན་ནི། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་གཞན་དེ་དག་གིས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་བྱས་པར་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ། །ཞེས་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་རོ། །རྐང་པ་ཕྱེ་མ་གཉིས་ནི་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར། གཞན་དེ་དག་གིས་འདི་བྱས་པས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་བདེའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་རང་གིས་བྱས་པ་དགག །གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པར་མི་སྨྲའི་གང་ཟག་རང་གིས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་བྱས་ནས་འདི་ལ་བྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ པས་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པར་སྨྲའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མིའི་གང་ཟག་བདག་གིས་ནི་མིའི་གང་ཟག་དེར་འདོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་པའི་གང་ཟག་དེ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱེད་པ་པོ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་འདིས་འདི་བྱས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་དུ་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མིའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གིས་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པར་རྟོག་ན་གང་ཟག་དེ་བདག་གིས་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་པ་མིན་གྱི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཕུང་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་གང་ཟག་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གང་ཟག་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི
Chinese
由于依赖因缘而生是不可能的，因为如果自己存在，则不需要自己产生，如果自己不存在，则不能作为产生者。是缘起，因为依赖于死亡时的这些蕴，而产生属于出生的蕴。因此，痛苦不是我所造。第二种情况是，如果死亡时的这些蕴与属于出生的蕴在自性上是不同的，并且如果属于出生的蕴与死亡时的这些蕴在自性上也是不同的，那么现在的其他蕴将造作未来的蕴，因此痛苦将由他人所造，这是不合理的。如果自性上是不同的，那么因果关系就不成立。正如“依赖于什么而产生什么”等将要阐述的那样。这两句偈颂在佛护（Buddhapalita）和《智慧之灯》（Śe rab sgron ma）中被翻译为：“其他那些造作了这个，痛苦将由他人所造。”这样翻译是正确的。第二部分分为两部分：破斥自己造作，破斥他人造作。第一部分是：如果痛苦本身造作了痛苦，那么就不能说痛苦是我所造，因为是人自己造作了自己的痛苦，而不是他人造作后给予这个人的，所以才说痛苦是我所造。如果人自己造作了属于人的痛苦，那么造作痛苦的人除了所造作的痛苦之外，还有什么呢？必须分开说这个是痛苦，这个是痛苦的造作者，然后说这个造作了这个，但实际上是无法这样说的。如果认为具有人的痛苦的近取者造作了天人的痛苦，那么那个人不是自己造作了自己的痛苦，而是他人的痛苦由他人所造。如果这两个人的近取蕴不同，但人不是不同的，这也是不合理的，因为除了近取蕴之外，无法指示人。
English
It is impossible to arise depending on causes and conditions, because if it exists by itself, it does not need to be produced by itself, and if it does not exist by itself, it cannot be a producer. It is dependent arising, because depending on these aggregates at the time of death, those aggregates belonging to birth arise. Therefore, suffering is not made by me. The second case is, if these aggregates at the time of death are different in nature from the aggregates belonging to birth, and if the aggregates belonging to birth are also different in nature from these aggregates at the time of death, then the other present aggregates will create the future aggregates, so suffering will be created by others, which is unreasonable. If it exists differently in nature, then the relationship of cause and effect will not be established. As it will be explained, "depending on what, what arises," and so on. These two verses are translated in Buddhapalita and the Lamp of Wisdom (Śe rab sgron ma) as: "Those others made this, suffering will be made by others." This translation is correct. The second part is divided into two parts: refuting self-creation, and refuting other-creation. The first part is: If suffering itself creates suffering, then it cannot be said that suffering is created by me, because it is the person himself who creates his own suffering, and it is not that others create it and give it to this person, so it is said that suffering is created by me. If a person himself creates the suffering belonging to a person, then what else is there other than the suffering created by the person who created the suffering? It must be said separately that this is suffering, and this is the creator of suffering, and then say that this created this, but in reality, it is impossible to say that. If it is thought that the person who has the near-taking of human suffering creates the suffering of the gods, then that person is not creating his own suffering, but the suffering of others is created by others. If the near-taking aggregates of these two people are different, but the person is not different, this is also unreasonable, because apart from the near-taking aggregates, it is impossible to indicate the person.
Tibetan
་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མིའི་གང་ཟག་གིས་མིའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བྱེད་ཀྱི་དེས་ལྷར་སྐྱེ་བའི་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བྱས་ནས་ལྷའི་གང་ཟག་ལ་སྟེར་ཞིང་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་དེས་ཀྱང་ལྷའི་གང་ཟག་ཏུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མིའི་གང་ཟག་ལྷ་ལས་གཞན་པ་དེ་ལས་ནི་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན། གཞན་མིའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་ནས་གང་ལ་སྦྱིན་པའི་ལྷའི་གང་ཟག་དེ། སྦྱིན་བྱའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་རུང་སྟེ་དེ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མིའི་གང་ཟག་གཞན་ལས་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འབྱུང་ན། གང་གིས་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་ནས་གཞན་ལྷ་ལ་ སྟེར་བའི་གང་ཟག་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་མིའི་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་པ་དེ་ནི། རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་ཏེ་མེད་དོ། །གང་ལ་སྟེར་བ་དང་གང་གིས་སྟེར་བ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་རྙེད་དགོས་ན་དེ་ནི་མི་རྙེད་དོ། །སྟེར་བ་པོའི་གང་ཟག་འགོག་པའི་ཚིགས་བཅད་ནི་བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་མ་བྱུང་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས་གཉིས་ཀ་ལ་བཤད་པ་སོ་སོར་མཛད་དོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཟག་བདག་གིས་བྱས་པ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ན། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པར་སྔར་བཤད་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གཞན་གྱིས་ག་ལ་བྱས་ཏེ་བྱས་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞན་མི་དེའི་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མི་དེས་སྡུག་བསྔལ་དེ་བདག་གིས་བྱས་པ་མིན་ན་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས། བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་བཤད་དེ་ཚིག་གསལ་དང་དོན་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི་མིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་གཞན་གྱིས་བྱས་པར་སྨྲ་ནའང་དེར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ བྱེད་དོ་ཞེས་བརྟག་པའི་གཞན་དེ་བདག་མ་བྱས་པ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ཟག་རང་གིས་བྱས་ལ་གང་ཟག་ཀྱང
Chinese
因此之故。第二，如果人的补特伽罗不造作人的痛苦，而是造作天界所生的天人的痛苦，并给予天人的补特伽罗，而且天人的痛苦也成为天人的补特伽罗的名称，如果是这样。如果天人的痛苦是从不同于人的补特伽罗那里产生的，那么，其他人的补特伽罗造作了那个痛苦，给予谁的那个天人的补特伽罗，除了所给予的痛苦之外，怎么可能有其他的呢？那是不可能的。如果天人的痛苦是从其他人的补特伽罗那里产生的，那么，谁造作了天人的痛苦，给予其他天人的补特伽罗，谁以接近的痛苦安置在人的补特伽罗中，那除了自己接近的痛苦之外是什么呢？是没有的。如果给予者和给予者以自性存在，那么必须从自己接近的痛苦中以自性找到差别，但那是找不到的。关于破斥给予者的补特伽罗的偈颂，在佛护（Buddhapālita）和《般若灯论》中没有出现，但在《明句论》中对两者分别作了解释。此外，如果痛苦是补特伽罗自己造作的，那是自性成立的，那么痛苦是他人造作的，也应该是自性成立的。因为之前已经说过，痛苦是自己造作的，不是自性存在的，所以那些痛苦怎么可能是他人造作的呢？是不成立的。原因是，他人所造作的痛苦，是那个他人的自己造作的缘故。如果那个人没有自己造作那个痛苦，那么天人的痛苦怎么会变成他人造作的呢？佛护（Buddhapālita）中这样说，与《明句论》意义相同。第三，暂且痛苦不是自己造作的，因为痛苦本身没有造作自己，因为自己对自己造作是相违的。如果说痛苦是由自性存在的他人造作的，那怎么可能呢？是不可能的。因为这个“造作者”所观察的他人，不是自己造作的，也就是不是以自己的自性成立的，所以是依赖于其他因缘的。佛护（Buddhapālita）中说，痛苦是补特伽罗自己造作的，补特伽罗也
English
Therefore. Secondly, if a human being does not create the suffering of humans, but creates the suffering of gods born in the heavenly realm, and gives it to the being of the gods, and the suffering of the gods also becomes the name of the being of the gods, if that is the case. If the suffering of the gods arises from someone other than the human being, then, another human being creates that suffering, and to whom is that being of the gods given, how can there be anything other than the suffering given? That is impossible. If the suffering of the gods arises from another human being, then, who creates the suffering of the gods, gives it to another god, who places it in the human being with approaching suffering, what is that other than one's own approaching suffering? There is nothing. If the giver and the giver exist by their own nature, then a difference must be found by nature from one's own approaching suffering, but that cannot be found. The verses on refuting the being of the giver do not appear in Buddhapālita and the Lamp of Wisdom, but in the Clear Words, explanations are made separately for both. Furthermore, if suffering is created by the self of the person, and that is established by its own nature, then suffering created by others should also be established by its own nature. Because it has been said before that suffering created by oneself is not self-existent, how could those sufferings be created by others? It is not established. The reason is that the suffering created by others is created by the self of that other. If that person did not create that suffering himself, then how could the suffering of the gods become created by others? Buddhapālita says this, which has the same meaning as the Clear Words. Thirdly, for the time being, suffering is not created by oneself, because suffering itself does not create itself, because it is contradictory for oneself to create oneself. If it is said that suffering is created by another who exists by its own nature, how is that possible? It is not possible. Because the other observed by this "creator" is not created by oneself, that is, it is not established by its own nature, so it is dependent on other conditions. Buddhapālita says that suffering is created by the person himself, and the person also