Tibetan
་སོང་པ་དང་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་མ་སོང་བ་མིན་པས་སོང་དང་མ་སོང་མ་གཏོགས་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་ན། རྐང་པ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ལ་བཏགས་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡི་ཚེ་རྐང་པའི་སོར་མོ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་གྱི་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་དེ་ཡི་སོང་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ལ། རྟིང་པ་ལ་གནས་པའི་རྡུལ་གྱི་མདུན་ཕྱོགས་ནི་དེ་ཡི་མ་སོང་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་རྡུལ་རྣམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྐང་པ་ཡང་མེད་པས་སོང་མ་སོང་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བགོམ་པ་མེད་དོ། །ཚིག་གསལ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ལ་ དེས་གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་འགོག་པ་མི་འཐད་དེ་འཐད་ན་ནི། རྐང་པས་རྟིང་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སོར་མོའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་ཡུལ་ནོན་པ་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་རེ་རེས་ནི་མ་ནོན་ལ་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྐང་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོར་མོ་དང་རྟིང་པའི་རྒྱབ་མདུན་གྱི་ཕྱོགས་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སོང་མ་སོང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱང༌། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནོན་པའི་ཡུལ་དེ་གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་དུ་འཛིན་པའི་དོགས་པ་མི་ཆོད་པ་རྐང་པ་དང་འདྲའོ། །གཞན་ཡང་བགོམ་བཞིན་པའི་ལམ་མེད་ན་ནི་ལམ་ད་ལྟར་བ་མེད་ལ་དེ་ལྟ་ན་བྱ་བ་ཞིག་པའི་འདས་པ་དང་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་མ་འོངས་པའི་ལམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སོང་མ་སོང་ནི་ཚིག་གསལ་ལས་བྱ་བ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བཤད་ལ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པའི་བགོམ་པའི་ལམ་མེད་ན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཡང༌། འདིར་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པའི་བགོམ་པའི་ལམ་མེད་པར་མི་སྨྲ་ཡི་བགོམ་པའི་ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་བཀག་ནས་དེ་ལ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་འགོག་གོ །དེ་ཡང་རྐང་པས་ནོན་པའི་ལམ་རྐང་པའི་སོར་མོས་ནོན་པའི་རྒྱབ་ནི་ཆ་དེ་ཡི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ཞིག་པ་དང༌། རྟིང་པས་ནོན་པའི་མདུན་ནི་ཆ་དེ་ཡི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་བར་གྱི་ལམ་དེ་བྱ་བ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕུང་གསུམ་དུ་མེད་དོ། །ཆ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པའི་རྐང་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ པ་ཞིག་ཡོད་ན། ཆ་ལ་ལྟོས་ནས་བར་གྱི་ལམ་དེ་གཉིས་མ་ཡིན་དུ་མེད་ཀྱང་ཆ་ཅན་རྐང་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཉིས་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་དུ་ཡོད་ནའང༌། ཆ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པའི་རྐང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ལམ་དེ་བགོམ་བཞིན་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བར་གྱི་ལམ་དེ་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་གསུམ་དུ་མེད་ཀྱང༌། མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆས་ནོན་པ་དེ་རང་རང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་གསུམ་མོ་སྙམ་ན། འགྲེལ་པ་ལས་རྐང་པའི་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་ལ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སོར་མོ་དང་རྟིང་པའི་རྡུལ་ལ་ཡང༌། ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་བྱ་བར་གསུངས་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་སྐྱེ་བཞིན་པ་འགོག་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་དགག་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་མི་སྐྱེ་ཡང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཕུང་གསུམ་ལྡོག་མི་ལྡོག་གི་ཚུལ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། གཞན་ཡང་མྱུ་གུའི་ཆ་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་ན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆ་འགའ་ཞིག་ནི་སྐྱེས་ལ་ཆ་འགའ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པར་འདོད་དགོས་སོ། །དེ་ཡི་ཚེ་ཕྱེད་སྐྱེས་ཕྱེད་མ་སྐྱེས་སུ་སོང་ལ་ཆ་དེ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་མྱུ་གུ་ཡང་མེད་པས་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གང་ཡང་མིན་པའི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པའི་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་སོང་མ་སོང་ཉིད་ཡིན་ལ། ཆ་དེ་གཉིས་ གང་ཡང་མིན་པའི་རྐང་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པས་ཕྱེད་སོང་ཕྱེད་མ་སོང་གི་བགོམ་བཞིན་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །རྐང་པའི་ཆ་རྣམས་རྐང་པ་མིན་ལ་དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་ན་ཡང་རྐང་པ་མེད་པས་ནི། རྐང་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་ནུས་ཀྱི་རྐང་པ་འགོག་མི་ནུས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཅིང་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་བས་འདིར་མ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དེས་རྐང་པས་མནན་པའི་ལམ་དེ་ཆ་ཅན་རྐང་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་གསུམ་དུ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་འགོག་གི །སོང་མ་སོང་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་ཕུང་གསུམ་འགོག་པ་མིན་ཏེ། འགྲེལ་པ་ཉིད་ལས་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་སོང་མ་སོང་དང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ད་ལྟར་བས་ཟིན་པ་བགོམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་རྐང་པའི་ཆ་རྣམས་ནི་རྐང་པ་མིན་ལ་དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡང་རྐང་པ་མེད་པས་རྐང་པ་མེད་བ་དང་ཆ་རེ་རེས་ནི་རྟིང་པ་ནས་སོར་མོའི་བར་གྱིས་ནོན་པའི་ལམ་དེ་མ་ནོན་ལ་དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡང་དེ་གནོན་བྱེད་མེད་པས་ལམ་དེ་མནན་པ་མི་སྲིད་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྨྲས་ནས་དབུ་མའི་དོན་བཤད་པར་རློམ་མོད་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་དབུ་མའི་དོན་དུ་འཆད་པའི་གོལ་ས་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོང་པ་དང༌། དེ་འགོག་པའི་རིགས་པའོ
Chinese
如果认为，因为不是已走过和未生起的未走过，所以不能成立“除了已走过和未走过之外”的说法。那么，脚也是由微尘聚集而假立的，因此有许多前后部分。那时，脚趾所处的微尘的后方属于已走过的范畴，脚后跟所处的微尘的前方属于未走过的范畴，而且除了微尘之外也没有脚，所以没有除了已走过和未走过之外的行走。《显句论》中也同样说道： “以彼不能遮遣二非之三蕴，若能遮遣者，则脚从脚后跟开始到脚趾尖所踩踏之处也不可能存在，因为每一个前后部分都没有踩踏，而且除了这些部分之外也没有脚。”脚趾和脚后跟的前后方虽然属于它们二者的已走过和未走过的范畴，但是，它们二者所踩踏之处，执着为二非之三蕴的疑虑不能消除，与脚相同。另外，如果正在行走的道路不存在，那么现在的道路也不存在，如果这样，行为已灭的过去和行为未生的未来之路也不存在了。如果说，已走过和未走过在《显句论》中是对于行为已灭和未生而说的，如果不存在既不是这两者之中的任何一个的行走之路，那么就会出现如上所说的过失。但是，这里并不是说不存在既不是这两者之中的任何一个的行走之路，而是遮止了行走之路自性存在，从而遮止了在那上面的行走之行为。也就是说，脚所踩踏的道路，脚的脚趾所踩踏的后方是那一部分的行走之行为已灭，脚后跟所踩踏的前方是那一部分的行走之行为未生，因此相对于这两者来说，中间的道路不是行为已灭和未生的二非之三蕴。如果存在既不是那两部分之中的任何一个的脚自身的自性成立之物，那么，相对于部分来说，中间的道路虽然不是二非，但是相对于具有部分的脚来说，即使存在二非之三蕴，因为既不是那两部分之中的任何一个的脚自性成立之物不存在，所以相对于它来说，那道路正在行走之间自性存在是不成立的。如果中间的道路
English
If it is thought that the statement "apart from what has been gone and what has not been gone" is not established because it is not the ungone of what has been gone and the unarisen. Then, the foot is also nominally established by the collection of minute particles, therefore there are many front and back parts. At that time, the back side of the particle located on the toe of the foot belongs to the category of what has been gone, and the front side of the particle located on the heel belongs to the category of what has not been gone, and since there is no foot apart from the particles, there is no walking apart from what has been gone and what has not been gone. In the Clear Words, it is similarly said: "By that, it is not appropriate to prevent the three aggregates of non-two, if it is appropriate, then it will also be impossible for the foot to tread on the area from the heel to the tip of the toe, because each of the front and back parts has not been trod on, and there is no foot apart from those parts." Although the front and back sides of the toe and heel belong to the category of what has been gone and what has not been gone of those two, the doubt of holding the area trod on by those two as the three aggregates of non-two cannot be eliminated, which is similar to the foot. Furthermore, if there is no path being walked, then there is no present path, and if so, there will also be no past path of action that has ceased and no future path of action that has not arisen. If it is said that what has been gone and what has not been gone are spoken of in the Clear Words in relation to action that has ceased and has not arisen, and if there is no path of walking that is neither of those two, then the fault as mentioned above will occur. However, here it is not said that there is no path of walking that is neither of those two, but the self-existence of the path of walking is prevented, thereby preventing the act of walking on it. That is to say, the path trod on by the foot, the back of the foot trod on by the toe is the action of walking of that part that has ceased, and the front of the foot trod on by the heel is the action of walking of that part that has not arisen, therefore in relation to those two, the intermediate path is not the three aggregates of non-two of action that has ceased and has not arisen. If there exists something that is neither of those two parts, the self-established nature of the foot itself, then in relation to the parts, the intermediate path is not non-two, but in relation to the foot that has parts, even if there exist the three aggregates of non-two, because there is no self-established nature of the foot that is neither of those two parts, therefore in relation to it, the self-existence of that path while walking is not established. If the intermediate path
Chinese
如果观察前后两部分，则不存在三堆；如果认为前后两部分压迫，则各自观察时存在三堆。如注释中对脚的前后部分进行了解释，也应以同样的方式考察脚趾和脚后跟的微尘，即应结合东西方向的部分进行考察。先前所说的以阻断正在产生的理路也可进行反驳。例如，如果有人说，已生和未生二者不生，但正在生长的芽会生，那么三堆是否相违的道理与之前相同。此外，如果芽的任何部分都没有生，那么它就是未生；因此，必须认为某些部分已生，某些部分未生的才是正在生长的。此时，一半已生，一半未生，并且除了这两部分之外，也没有其他的芽，因此不存在既非已生也非未生的正在生长。同样，观察脚的前后两部分，就是已行和未行。由于不存在既非这两部分任何一部分的脚，因此一半已行一半未行的行走也就不存在。脚的各部分不是脚，并且在这些部分之外也没有其他的脚，因此，能够阻断脚以自性成立，但不能阻断脚本身，这已经说过，并且将来也会说到，因此这里不再赘述。因此，该理路阻断的是脚所踩踏的道路，相对于具有部分的脚而言，以自性存在的三堆；已行和未行是相违的，因此不能阻断三堆。因为注释中说，行走的活动停止和未生是已行和未行，而行走的活动现在被把握住的是行走。这里有些人说，脚的各部分不是脚，并且在这些部分之外也没有其他的脚，因此不存在脚；并且每一部分都没有踩踏从脚后跟到脚趾的道路，并且在这些部分之外也没有其他的踩踏者，因此踩踏道路是不可能的。他们在其他场合也同样这样说，并自认为是在解释中观的意义，但实际上他们处于将缘起解释为中观意义的巨大谬误之中。第二部分分为两部分：一是前述的观点，二是阻断该观点的理路。
English
If we consider the two parts, front and back, there are no three heaps. If we think that the front and back parts press down, then when we look at each of them individually, we might think there are three heaps. As the commentary explains the front and back parts of the foot, we should also examine the dust of the toes and heels in the same way, that is, we should examine them in relation to the parts of the east and west directions. The reasoning that prevents what is being born, as previously explained, can also be refuted. For example, if someone says that what is born and what is not born do not arise, but the sprout that is growing arises, then the way in which the three heaps are contradictory or not is the same as before. Furthermore, if no part of the sprout has arisen, then it is unborn; therefore, it must be assumed that some parts have arisen and some parts have not arisen are growing. At that time, half has arisen and half has not arisen, and since there is no sprout other than these two parts, there is no growing that is neither born nor unborn. Similarly, when we look at the two parts of the foot, front and back, it is either gone or not gone. Since there is no foot that is neither of these two parts, the walking that is half gone and half not gone is also non-existent. The parts of the foot are not the foot, and there is no foot other than those parts. Therefore, it can prevent the foot from being established by its own nature, but it cannot prevent the foot itself, which has already been said and will be said again, so it is not mentioned here. Therefore, that reasoning prevents the path that the foot treads on from existing as three heaps in its own nature in relation to the foot that has parts. Since gone and not gone are contradictory, it does not prevent the three heaps. For the commentary itself says that the cessation of the activity of going and the unborn are gone and not gone, and the activity of going that is now being grasped is walking. Here, some say that the parts of the foot are not the foot, and there is no foot other than those parts, so there is no foot; and each part does not tread on the path from the heel to the toe, and there is no treader other than those parts, so it is impossible to tread on the path. They say the same thing in other contexts and claim to be explaining the meaning of Madhyamaka, but in reality they are in a great error of explaining dependent arising as the meaning of Madhyamaka. The second part has two parts: the first is the previous view, and the second is the reasoning that prevents that view.