Tibetan
ག །སླར་ཡང་བདག་དང་སྡུག་ཅེས་བརྟགས། །མེད་ལ་ལོག་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། །དེ་ལས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང༌། །རྣམ་ཤེས་འགག་དང་འབྱུང་བ་ལས། །རྣམ་ ཤེས་ཟད་དང་འཕེལ་བར་མཐོང༌། །འགར་ཡང་འགྲོ་འོང་མེད་སྟོང་དང༌། །རྒྱུ་འདྲ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མཐོང༌། །ཞེས་པས་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕན་ཚུན་དུ་མི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཆ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང༌། མིག་ནི་ཐམས་ཅད་ལྡན་ན་མཐོང་འགྱུར་ཏེ། །མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའང༌། །མཚན་མོ་རྐྱེན་རྣམས་མེད་ན་མཐོང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ལྡན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ལ་ཚོགས་པ་དེ་བྲལ་ན་མི་མཐོང་བས་ཡུལ་མཐོང་མི་མཐོང་ནི་རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །མིག་ནི་སྣང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡིད་འོང་དང༌། །ཡིད་དུ་མི་འོང་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་མཐོང་བས། །དེ་ལྟར་ལྡན་ལ་བརྟེན་ཏེ་མཐོང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་མིག་གིས་ནམ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་མཐོང་བས་ན་མིག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ནམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདི་དང་སྔ་མ་གཉིས་ཀས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་བཀག་གོ །ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་གྲག་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡང་ནམ་ཡང་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མེད། །དེ་འགྲོ་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་ཡུལ་དབང་པའི་དྲུང་དུ་འོངས་པ་དང་ཡུལ་འཛིན་ཡུལ་གྱི་སར་འགྲོ་ བ་མིན་ཀྱང་ཡུལ་རྣམས་དབང་པོས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། གླུ་དང་གར་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་ཡང་གཟུང་བྱ་མིན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མི་མཁས་རྨོངས་དང་ཆགས་པའི་རྒྱུ། །མི་མཁས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལ་ཞེན་རྣམས་བརླག་འགྱུར་ཞིང༌། །སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་ཉོན་མོངས་བྲན་བཞིན་བདག་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་རང་གི་སེམས་ཡུལ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་བ་ན། བདག་ནི་མཁས་པའི་རིགས་པས་ཆོས་འདི་དག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་རིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བྲན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དུ་ག་ལ་རུང་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་མཉམ་གཞག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རབ་བྱེད་འདི་ཡི་རིགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་འཛིན་པ་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བའི་མིག་ཏུ་འཕགས་པས་བརྩལ་བ་ཡིན་པས། མིག་དེ་རྙེད་པར་བྱས་ལ་གསུང་རབ་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བལྟས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་དྲུག་གཟུང་བྱ་དང་དབང་པོ་དྲུག་འཛིན་བྱེད་དང་གང་ཟག་དྲུག་འཛིན་པ་པོར་འཇོག་པ་ན་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་གིས་ཡོད་ པར་འཛིན་པའི་འཛིན་ཚུལ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡང་བཞག་ས་མེད་པར་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན་ངེས་པར་བྱ། དེ་ནས་ནི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེར་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བྱེད་པ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོར་འབད་མེད་དུ་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་ཚེ་མིག་ལྟ་བ་སོགས་སུ་འཇོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་དྲང་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་འཚོལ་བ་ཡིན་གྱི་ཡོད་མེད་ཙམ་འཚོལ་བ་མིན་པས་དཔྱད་ནས་མ་རྙེད་པ་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཁེགས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཁེགས་པ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་སྲིད་ན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་འདི་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། ཅི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་གམ། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགོག་པ་སྒྲུབ་པས་དེ་ཇི་ལྟར་མ་བཀག་ཅེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཚོལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགོག་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཤིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ནི་མི་འགོག་གོ །དེའི་ཕྱིར་ དེ་ཡོད་པས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་བསྙད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འདི་ཙམ་ཞིག་འགོག་ལ་འདི་ཙམ་ཞིག་མི་
Chinese
复又观察“我”与“苦”，是对不存在的事物作颠倒的观察。由此产生眼识。从识的止息和生起，见到识的灭尽和增长。于何处亦无来去，是空性，如是之理瑜伽士能见。如是说，虽说识是依于根与境而生，然根与境相互间并不转移，生灭之分亦无从来处亦无去处，应如幻象般观之。近圆所请问经中亦云：眼若具足一切则能见，然眼见诸色，若无夜晚之因缘则不能见。是故有合离散乃是分别念。如是说，依于因缘聚合而能见，若离散则不能见，故见与不见境乃是分别念所安立，而自性中实无。眼依于显现，见可爱与不可爱之种种色。如是依于具足而见，是故眼实无所见。如是说，依于因缘聚合而见，故眼自性中实无见色之事。此二者皆以缘起的理证遮破了自性。凡是悦意的声音，亦从未进入内部。彼非去往可指定之处，然诸声乃是依于分别念而生。如是说，境未到根前，根亦未到境处，然根享用诸境乃是分别念所安立。如是又说：歌舞与乐器的声音亦非可执取之物，如梦一般，是不善巧者愚昧与贪著之因。不善巧者恒常执著分别念终将坏灭，众生如孩童般，为烦恼所奴役。如是说，此乃见自心执境为实有，为名相执著所束缚，而为烦恼所自在。我以智者的理性能了知此等法自性中丝毫也不存在，孩童不善巧理性的真如，如烦恼的奴隶一般。
English
Again, examining "I" and "suffering," it is a reversed examination of things that do not exist. From this, eye consciousness arises. From the cessation and arising of consciousness, one sees the exhaustion and increase of consciousness. There is no coming or going anywhere, it is emptiness, and yogis see such a principle. As it is said, although it is said that consciousness arises depending on the sense faculty and the object, the sense faculty and the object do not transfer to each other, and there is no coming from anywhere or going to anywhere in terms of arising and ceasing, so one should view it like an illusion. In the Questions of Near Round it is also said: If the eye is complete with everything, it can see, but the eye sees all forms, and if there are no conditions at night, it cannot see. Therefore, being together and being apart are conceptual thoughts. As it is said, one can see depending on the gathering of conditions, and if that gathering is separated, one cannot see, so seeing or not seeing the object is merely established by the power of conceptual thought, but it is shown that it does not exist in its own nature. The eye relies on appearance and sees various forms that are pleasing and unpleasing. Thus, since it sees depending on being complete, therefore the eye never sees. As it is said, since it sees depending on the gathering of conditions, therefore the eye never sees form in its own nature. Both of these negate self-nature with the reason of dependent origination. Whatever pleasant sound is, it never enters inside. It does not go to a specified place, but all sounds arise from conceptual thought. As it is said, the object does not come before the sense faculty, nor does the sense faculty go to the place of the object, but the sense faculty enjoying all objects is merely established by the power of conceptual thought. Similarly, it is also said: The sound of song, dance, and music is also not something to be grasped, like a dream, it is the cause of ignorance and attachment for the unskilled. The unskilled who are always attached to conceptual thoughts will be destroyed, and beings, like children, are enslaved by afflictions. As it is said, this is seeing that one's own mind holds objects to be truly existent, is bound by the clinging to characteristics, and is under the control of afflictions. I, with the wisdom of the wise, can understand that there is not even a particle of existence in the nature of these dharmas, and the child who is unskilled in the reality of reason is like a slave of afflictions.
Chinese
想到如何才能适用呢？因此，在入定时，应修习如虚空般的空性；在后得时，应修习如幻化般的空性。如此，此论的理路，乃是殊胜者以观视一切能显现所取、能取、以及能取者无自性的经典，作为观视之眼而造作的。因此，应寻得此眼，并从观视这些经典之真实义所生之喜宴中获得受用。第三，在安立六境为所取、六根为能取、六人为能取者时，应认识到，此种执着方式并非仅是名言上的安立，而是执着这些法以各自的自性而存在。如果如所执着般存在，那么，正如以理智确定了业、作者和能作者都无处可立足一样，应对此深信不疑。此后，十八界诸法，在自性未成立的同时，也会毫不费力地显现为如幻化般的作者、业和能作者。彼时，对于将眼识等安立为见者等一切，都应生起这样的定解：认为这与如幻化般的意义极为相符。以理智进行观察，是为了寻找眼等是否存在以自性成立的自性，而不是仅仅寻找存在与否。因此，在经过观察而未找到时，就会遮破自性的存在，但绝不会遮破眼等本身。如是，在《百论释》中也说道：如果眼等不存在，那么，为何将眼等诸根安立为业之异熟的自性呢？难道我们遮止了业之异熟的自性吗？如果说，因为成立了遮止眼等，所以没有遮止吗？我们的分别观察，是以致力于寻找自性为要务的缘故。我们在此是遮止诸法以自性成立，而不是遮止眼等作为所作、缘起以及业之异熟本身。因此，由于它的存在，凡是被称为异熟的，眼等就是存在的。如是，遮止了这一点，而不
English
Thinking about how it could be applied? Therefore, in meditative equipoise, one should practice emptiness like the sky; in the subsequent attainment, one should practice emptiness like an illusion. Thus, the reasoning of this treatise is that the noble ones, using the eye of viewing all the scriptures that show the absence of inherent existence of the object to be grasped, the grasper, and the agent, have composed it. Therefore, one should find this eye and experience the feast of joy that arises from viewing the suchness of these scriptures. Third, when establishing the six objects as the objects to be grasped, the six faculties as the graspers, and the six persons as the agents, one should recognize that this way of clinging is not merely an establishment in terms of names, but rather clinging to these dharmas as existing by their own nature. If it were as it is clung to, then, just as it has been ascertained by reason that there is no place to establish action, agent, and actor, one should be certain of this. After that, all eighteen elements, while not established by their own nature, will effortlessly appear as illusion-like agents, actions, and actors. At that time, one should generate the conviction that all the establishments of eye consciousness as the seer, etc., are extremely fitting for the meaning of illusion-like. Reasoning analysis is to search for whether or not the eye, etc., have an inherent nature established by their own nature, not merely to search for existence or non-existence. Therefore, when it is not found after analysis, the existence of inherent nature is refuted, but the eye, etc., themselves are never refuted. As it is said in the commentary on the Hundred Treatises: If the eye, etc., do not exist, then why are these faculties of the eye, etc., established as the nature of the ripening of karma? Have we stopped the nature of the ripening of karma? If you say, because the stopping of the eye, etc., is established, is it not stopped? Our discriminating analysis is because it is devoted to seeking inherent nature. Here, we are stopping the establishment of things by their own nature, but we are not stopping the eye, etc., as what is done, dependent arising, and the ripening of karma itself. Therefore, because of its existence, whatever is called ripening, the eye, etc., exist. Thus, this much is stopped, but this much is not.