Tibetan
་མི་ཟ། །འཁོར་བ་ན་ཡང་དཀར་ནག་འབྲས་བུ་སྨིན། །རྟག་པར་མ་ཡིན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ལས་བསགས་མེད་ཅིང་གནས་པ་དག་ཀྱང་མེད། །དེ་ཡང་བྱས་ནས་རེག་པར་མི་འགྱུར་མིན། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཚོར་བར་འགྱུར་བའང་མེད། །འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཕྱིར་ཡང་འོང་བ་མེད། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མེད་པའང་མིན། །འདི་ན་ལྟ་གནས་འཇུག་པ་དག་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལས་བྱས་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་པས་བཤད་ལ། འབྲས་བུ་ཕྱུང་གི་བར་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ནི་རྟག་པ་འགོག་གོ །དེ་ཡང་ཞེས་པས་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བསྟན་ཏེ་ཆད་པ་འགོག་གོ །གཞན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་འགོག་པའོ། །ཕྱིར་ཡང་འོང་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཕྱུང་ཟིན་ནས་སླར་ཡང་མི་འབྱིན་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ན་ཡོད་མེད་མིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐར་ལྟ་བའི་གནས་ལ་འཇུག་པ་ནི་དག་པ་སྟེ་གྲོལ་བ་མིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གར་དོང་གང་ནས་ལྷགས། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རབ་བྱེད་འདི་ཡི་རིགས་པ་རྣམས་ནི་འདི་འདྲ་བའི་གསུང་རབ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བའི་མིག་ཡིན་པས། སྔོན་ལ་འདིའི་རིགས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་མན་དག་དེས་གསུང་རབ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བཤད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། འགྲོ་བ་པོ་གང་ཡིན་དང་འགྲོ་སའི་ཡུལ་དང་དེར་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པར་དེ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་གིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་དམ་མེད་བཙལ་བའི་ཚེ་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོ་དུ་མ་ནས་གནོད་པ་འབབ་པའི་ཚུལ་རྣམས་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མར་དཔྱད་ནས་རིགས་པས་འགོག་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ལ་ལས་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་མི་འཐད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པའི་ཆེད་ཡིན་གྱི་འགྲོ་འོང་སོགས་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཆེད་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན་སྔར་འགྲོ་འོང་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ལ་བྱེད་པའི་བློ་དེ་གནས་འཕོས་ནས། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བྱེད་དེ་དག་
Chinese
不耗损。（业力）在轮回中也会成熟黑白果报。不是恒常，也不会断灭，没有积累业力，也没有安住之处。做了也不会触及，他人所做也不会感受到。没有转移，也不会返回。不是一切皆有，也不是一切皆无。在此处，进入有无的见解之处不是清净。如是说。所谓“业已做”，是由“轮回”所说。在果报成熟之前没有安住，因此遮止了恒常。所谓“彼亦”，显示了所做不会白费，因此遮止了断灭。所谓“他人”，是遮止未做而遭遇。没有返回，是指成熟果报后不再产生。因为不是自性成立，而是名言存在，所以不是有也不是无。在此世间，进入有无的边见之处不是清净，即不是解脱。宝积经中也说：具寿们从何处来，往何处去？他们说：尊者善现，世尊宣说了无处可去，也无处可来的法。如是说。如此，此论的理路，如同所有显示补特伽罗和法无有来去的经典，是见解之眼。因此，首先要精通此论的理路，然后才能用它来解释所有那些经典的意义。第三，对于何为行者，何为所行之处，以及行走的行为，不仅要认识到这些是依名言假立而存在，还要认识到执着它们以自性存在的执着。然后，在探寻它们是否如所执着般存在时，要知道先前所说的理路会从多个方面对这种存在造成妨害。也就是说，通过多种方式进行观察，并用理路进行破斥，是为了让人们认识到，对于以自性存在的事物，任何关于能作者和所作的安立都是不合理的，而不是为了显示没有来去等。如此认识之后，先前所有关于来去等的名言，原本是针对以自性存在的事物而产生的，现在这种执着就会转移，而只会在自性空性上安立能作所作。
English
It is not wasted. In samsara, black and white karmic results will also ripen. It is not permanent, nor will it be annihilated; there is no accumulation of karma, nor is there any place to abide. Having done it, one will not touch it; what is done by others will not be felt. There is no transfer, nor will there be a return. It is not that everything exists, nor is it that everything does not exist. Here, entering the place of views of existence and non-existence is not pure. Thus it is said. The phrase "karma done" is explained by "samsara." Since there is no abiding until the fruit is produced, it prevents permanence. The word "also" shows that what is done is not wasted, thus preventing annihilation. The word "others" prevents encountering what has not been done. There is no return, which means that after the karmic result has ripened, it will not be produced again. Because it is not established by its own nature, but exists nominally, it is neither existence nor non-existence. In this world, entering the extreme of existence and non-existence is not pure, that is, not liberation. The Ratnakuta Sutra also says: Where do the fortunate ones go, and from where do they come? They said: Venerable Subhuti, the Blessed One has taught the Dharma that there is nowhere to go and nowhere to come from. Thus it is said. Thus, the reasoning of this chapter, like all the scriptures that show that individuals and phenomena have no coming and going, is the eye of view. Therefore, one must first become proficient in the reasoning of this chapter, and then use it to explain the meaning of all those scriptures. Third, regarding who is the goer, what is the place to be gone to, and the act of going there, one must not only recognize that these exist by nominal designation, but also recognize the clinging that grasps them as existing by their own nature. Then, when searching for whether they exist as they are grasped, one must know that the reasoning previously stated will harm this existence in many ways. That is, by examining in various ways and refuting with reasoning, it is for the purpose of making people realize that for things that exist by their own nature, any establishment of the agent and the action is unreasonable, not for the purpose of showing that there is no coming and going, etc. Having realized this, all the nominal designations of coming and going, etc., which were originally directed towards things that exist by their own nature, will shift, and only the agent and the action will be established on emptiness of self-nature.
Tibetan
འཐད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་འདྲོངས་པ་དགོས་སོ། །དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས། །དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་ཚིག་གསལ་ལས། འགྲོ་ བ་དང་འགྲོ་བ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་བཀག་སྟེ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འགྲོ་པོ་འགྲོ་ལ་བརྟེན་བྱས་ཤིང༌། །འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་པོ་ལ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ། །འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་སྦྱར་བ་འདིའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་འགྲོ་འོང་རགས་པ་དང་དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང་འདི་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱ། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཚེ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བ་དང༌། འགག་པའི་ཚེ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བ་ལ་རིགས་པ་འདོན་པ་སྤོས་ནས་སྦྱང་ཞིང་བྱ་བྱེད་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱའོ། །དེས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཆར་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉེར་ལྔའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།གཉིས་པ་བདག་མེད་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ། ཆོས་དང་གང་ཟག་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་དང༌། བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་དང༌། དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་དང༌། སྲིད་བའི་རྒྱུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཤད་པ་དང༌། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་གསུམ་བདག་མེད་པར་བཤད་པ་དང༌། དེ་ལ་བདག་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆོས་བདག་དགག །ཕུང་པོ་ལ་ཆོས་བདག་དགག །ཁམས་ལ་ཆོས་བདག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རབ་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་བཤད་བ། དེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བ། དོན་བསྡུས་ཏེ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པ་དང༌། དེ་སུན་དབྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ་གལ་ཏེ་ཡང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡོད་པ་མིན་མད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ནའང་གསུང་རབ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ་ཆོས་མངོན་པ་ལས། ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་དང་སྣོམ་པ་དང་མྱ
Chinese
应当确信无疑。这是因为作者和行为，应当了解剩余的事物。《词句明释》中说：应当了知行者和行，是遮止了自性存在，是互相观待的成立。如是说。而且行者依赖于行，行本身也依赖于行者而生起，除此之外，没有见到成立之因。这是所引用的意义。首先对于显现的粗大往来，然后对于从前世来到此世，以及从此世前往他世，也应当结合起来，确定无自性的道理。然后对于以法为依据的事物，也应当在产生时从任何地方都不来，以及灭亡时也不去任何地方，通过推理来学习，并且对于其他一切能作所作也应当这样做。这样就能使观察真如的智慧非常广大，并且一切行住坐卧的行为，也会像幻觉一样显现。考察往来，名为二十五颂的第二品之释。第二，广说二无我分五：法与补特伽罗分开而说，显示事物仅以自性而空，进入无我之真如的方式，显示时间以自性而空，显示有之相续以自性而空。第一分二：说法的无我，说补特伽罗的无我。第一分二：说三种法无我，破斥其有我的论证。第一分三：于处说法的无我，于蕴说法的无我，于界说法的无我。第一分三：说论著的宗义，以经义结合其意义，总结意义而显示名称。第一分二：立前派，破斥之。第一是：此处说，如果往来等三者不存在，那么也应当考虑到经中所说的见者等，必须承认，因为在《法蕴论》中说：见者、听者、嗅者、尝
English
It is necessary to have a definite conviction. This is because the agent and the action should understand the remaining things. As it is said in the "Clear Explanation of Words": It should be understood that the goer and the going are the very establishment of mutual dependence, having blocked existence by their own nature. It is as it is said. Moreover, the goer depends on the going, and the going itself also depends on the goer. Other than arising from dependence, the cause of accomplishment is not seen. This is the meaning of the application. First, for the gross coming and going that has become manifest, and then for those who come here from the previous world and go from here to the other side, it should also be applied to ascertain the manner of no self-nature. Then, for things that are subject to Dharma, one should also study by moving the reasoning that one does not come from anywhere at the time of birth, and does not go anywhere at the time of cessation, and one should do the same for all other actions and agents. By this, the wisdom that examines the thusness will become extremely vast, and all the conduct of going, walking, lying down, and sitting will also appear like illusions. The examination of going and coming is the explanation of the second chapter, which is the essence of twenty-five verses. Second, there are five divisions for explaining the two selflessnesses in detail: explaining Dharma and individuals separately, showing that things are empty by their very nature, the way to enter the thusness of selflessness, showing that time is empty by its very nature, and showing that the continuum of existence is empty by its very nature. First, there are two divisions: explaining the selflessness of Dharma, and explaining the selflessness of individuals. First, there are two divisions: explaining the selflessness of the three Dharmas, and refuting the proof that there is self. First, there are three divisions: refuting the self of Dharma in the sense bases, refuting the self of Dharma in the aggregates, and refuting the self of Dharma in the elements. First, there are three divisions: explaining the treatise of the treatise, combining it with the meaning of the scriptures, summarizing the meaning and showing the name. First, there are two divisions: establishing the former position and refuting it. The first is: Here it is said that if the three, such as going and coming, do not exist, then one must also consider the seers, etc., mentioned in the scriptures, and one must admit them, because it is said in the Abhidharma: the seer, the hearer, the smeller, the taster.