Tibetan
ག་ཡིན། །ཞེས་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ལ་ཚོགས་པ་དེ་བྲལ་ན་མི་མཐོང་བས་ཡུལ་མཐོང་མི་མཐོང་ནི་རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །མིག་ནི་སྣང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡིད་འོང་དང༌། །ཡིད་དུ་མི་འོང་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་མཐོང་བས། །དེ་ལྟར་ལྡན་ལ་བརྟེན་ཏེ་མཐོང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་མིག་གིས་ནམ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་མཐོང་བས་ན་མིག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ནམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདི་དང་སྔ་མ་གཉིས་ཀས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་བཀག་གོ །ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་གྲག་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡང་ནམ་ཡང་ནང་དུ་ཞུགས་པ་མེད། །དེ་འགྲོ་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་ཡུལ་དབང་པའི་དྲུང་དུ་འོངས་པ་དང་ཡུལ་འཛིན་ཡུལ་གྱི་སར་འགྲོ་ བ་མིན་ཀྱང་ཡུལ་རྣམས་དབང་པོས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་གི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། གླུ་དང་གར་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་ཡང་གཟུང་བྱ་མིན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་མི་མཁས་རྨོངས་དང་ཆགས་པའི་རྒྱུ། །མི་མཁས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལ་ཞེན་རྣམས་བརླག་འགྱུར་ཞིང༌། །སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་ཉོན་མོངས་བྲན་བཞིན་བདག་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་རང་གི་སེམས་ཡུལ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་བ་ན། བདག་ནི་མཁས་པའི་རིགས་པས་ཆོས་འདི་དག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་རིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བྲན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དུ་ག་ལ་རུང་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་མཉམ་གཞག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རབ་བྱེད་འདི་ཡི་རིགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་འཛིན་པ་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བའི་མིག་ཏུ་འཕགས་པས་བརྩལ་བ་ཡིན་པས། མིག་དེ་རྙེད་པར་བྱས་ལ་གསུང་རབ་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བལྟས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་སྟོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་དྲུག་གཟུང་བྱ་དང་དབང་པོ་དྲུག་འཛིན་བྱེད་དང་གང་ཟག་དྲུག་འཛིན་པ་པོར་འཇོག་པ་ན་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པར་ཆོས་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་གིས་ཡོད་ པར་འ
Chinese
是什么呢？因为依靠因缘聚合才能看见，如果因缘聚合离散就看不见，所以说能看见或不能看见外境，只是由分别念所安立，而并非自性存在。眼睛依靠显现，能看见可爱和不可爱等各种各样的色法。既然依靠因缘和合才能看见，因此眼睛本身永远无法看见。这是说依靠因缘聚合才能看见，所以眼睛本身永远无法看见色法，这和前面所说的一样，都是用缘起的理由来遮破自性。任何悦耳的声音，也永远不会进入（耳内）。声音不是自己走过来，也不是固定存在于某处，而是由分别念所产生的。这是说，外境并没有来到根识之前，根识也没有到外境之处，但根识能领受外境，这只是由分别念所安立。同样，歌舞和音乐的声音也不是能被执取的对象，如同梦境一样，是愚昧和贪执的根源。不精通的人们会执着于各种念头而毁灭，众生如同孩童般被烦恼所奴役。这是说，看到自己的心被执着于外境的实有而束缚，成为烦恼的奴隶。我凭借智者的智慧，了知这些法没有丝毫自性存在，那么，像孩童一样不精通真理，成为烦恼的奴隶，怎么可以这样做呢？应该这样思维，然后在入定的时候修习如同虚空般的空性，在出定的时候修习如同幻化般的空性。因此，这一品中的道理，都是殊胜者以能看见一切所取、能取和能取者无自性的经典作为眼睛而宣说的。得到了这双眼睛，就应该从观看这些经典的真如中生起喜悦的盛宴。第三，在安立六境为所取、六根为能取、六人为取者的时候，并不是仅仅由名称的假立所安立，而是这些法由自己的体性所存在
English
What is it? Because seeing depends on the aggregation of causes and conditions, and if that aggregation is broken, one cannot see. Therefore, seeing or not seeing objects is merely established by conceptual thought, and it is shown that it does not exist by its own nature. The eye relies on appearance and sees various forms, both pleasing and displeasing. Since seeing depends on being in such a state of dependence, therefore, the eye never sees. This means that seeing depends on the aggregation of causes and conditions, so the eye itself never sees forms. This and the previous one both negate inherent existence with the sign of dependent origination. Whatever pleasing sound is, it never enters inside either. It does not go, nor is it specifically located, but sounds arise from the power of thought. This shows that although objects do not come to the senses, and the senses do not go to the place of objects, the senses enjoy objects only by the power of conceptualization. Similarly, the sound of songs, dances, and music is not something to be grasped. Like a dream, it is the cause of ignorance and attachment for the unskilled. The unskilled are destroyed by clinging to all sorts of thoughts, and beings, like children, are enslaved by afflictions. This is what is said. Seeing that one's own mind is bound by clinging to the truth of objects and has become subject to afflictions, I, with the wisdom of the wise, realize that these things do not exist by their own nature even to the slightest extent. How can a child who is unskilled in the truth of reason act like a slave of afflictions? Thinking in this way, one should practice yoga in equipoise with emptiness like the sky, and in subsequent attainment with emptiness like illusion. Thus, the reasoning in this chapter is praised by those who have the scriptures that show the selflessness of all that is to be taken, that takes, and the taker as the eye of sight. Having found that eye, one should experience the feast of joy that comes from seeing the thusness of those scriptures. Third, when establishing the six objects as the taken, the six senses as the taker, and the six persons as the taker, it is not merely established by the power of nominal terms, but these things exist by the power of their own nature.
Tibetan
ཛིན་པའི་འཛིན་ཚུལ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡང་བཞག་ས་མེད་པར་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན་ངེས་པར་བྱ། དེ་ནས་ནི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེར་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བྱེད་པ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོར་འབད་མེད་དུ་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་ཚེ་མིག་ལྟ་བ་སོགས་སུ་འཇོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་དྲང་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་འཚོལ་བ་ཡིན་གྱི་ཡོད་མེད་ཙམ་འཚོལ་བ་མིན་པས་དཔྱད་ནས་མ་རྙེད་པ་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཁེགས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཁེགས་པ་གཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་སྲིད་ན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་འདི་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་བཞག་ཅེ་ན། ཅི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་གམ། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགོག་པ་སྒྲུབ་པས་དེ་ཇི་ལྟར་མ་བཀག་ཅེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཚོལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགོག་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཤིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ནི་མི་འགོག་གོ །དེའི་ཕྱིར་ དེ་ཡོད་པས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་བསྙད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འདི་ཙམ་ཞིག་འགོག་ལ་འདི་ཙམ་ཞིག་མི་འགོག་པའི་ས་མཚམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་འདིའི་ཡོད་ཚུལ་ནི། ལྟ་པོ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ཞིང༌། །ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱང་ལྟ་པོ་ལ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ། །འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ་དེས་ལྷག་མ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །རབ་བྱེད་གོང་མར་བཤད་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བདེན་པ་འགོག་ནུས་མོད་ཀྱང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་རྟོགས་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། རབ་བྱེད་འདི་གསུངས་ཏེ་དེ་ནི་རབ་བྱེད་གཞན་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བ་དེས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཐའ་ཡས་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡུལ་དྲུག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི
Chinese
认识到执著的方式，如果像所执著的那样，那么就像以理智确定的一样，业、作者和能作者都无处可放，必须如此确定。然后，十八界诸法在自性上未成立的情况下，也会毫不费力地显现为在那之上显现的如幻之作者、业和能作者。那时，对于将眼视为见者等一切，都应如实确立这是最适合如幻之义的，因为以理智进行观察，是寻找眼等是否存在以自性成立的自性，而不是仅仅寻找存在与否，所以在观察后没有找到时，就会遮止存在自性，但绝不是遮止眼等。如是说，在《百论释》中说：如果眼等不存在，那么为何将眼等这些根安立为业之异熟的自性呢？难道我们遮止了业之异熟的自性吗？如果说成立遮止眼等，那为何没有遮止呢？因为我们进行观察是为了专注于寻找自性。我们在此遮止诸法以自性成立，但并不遮止眼等所作的、依缘而生的业之异熟。因此，由于它存在，所以凡是被称为异熟的，眼等就是存在的。像这样，对于遮止这一点和不遮止这一点之间的界限，说得非常清楚。因此，此处的存在方式是：见者依赖于见，见本身也依赖于见者而生，除此之外，没有见到成立的原因。如是所说，由此也应了解其余部分。先前所说的理智能够遮止六处之真实，但为了理解遮止见等自性的不共理智，故说此品，也应在其他品中了解。像这样，就能增长对真如进行观察的无量智慧之差别，并且对六境的一切享用都如幻。
English
Having recognized the way of grasping, if it is as it is grasped, then just as it is determined by reason, there is no place to put karma, action, and agent, and it must be determined in this way. Then, all eighteen elements, while not established in their own nature, will effortlessly appear as the illusory agent, action, and agent that appear on top of that. At that time, for all that is established as seeing with the eye, etc., one should truly establish that this is most suitable for the meaning of illusion, because examining with reason is searching for whether the eye, etc., exists with a self-established nature, not just searching for existence or non-existence, so when it is not found after examination, it will negate the existence of self-nature, but it is definitely not negating the eye, etc. As it is said, in the commentary on the Hundred Treatises, it says: If the eye, etc., do not exist, then why are these faculties of the eye, etc., established as the nature of the ripening of karma? Do we negate the very nature of the ripening of karma? If it is said that establishing the negation of the eye, etc., then why is it not negated? Because our examination is focused on searching for self-nature. Here, we negate the establishment of things by their own nature, but we do not negate the ripening of karma, which is done by the eye, etc., and arises dependently. Therefore, because it exists, whatever is called ripening, the eye, etc., exists. In this way, the boundary between what is negated and what is not negated is stated very clearly. Therefore, the way of existence here is: the seer relies on seeing, and seeing itself also arises relying on the seer, and apart from that, the cause of establishment is not seen. As it is said, and from this, one should also understand the rest. The reasoning explained in the previous chapter can negate the truth of the sense bases, but in order to understand the uncommon reasoning that negates the nature of seeing, etc., this chapter is explained, and it should also be understood in other chapters. In this way, the infinite difference of wisdom that examines suchness will increase, and all enjoyment of the six objects will be illusory.