Tibetan
་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་མི་འཕྲོགས་པའི་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེར་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གསལ་པར་བྱེད་པ། དང་པོར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ནས་ཕྱིས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་གཤེགས་པ། མ་འོངས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བས་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཞུང་དེ་གངས་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་གིས། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པ་ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོཙྪ་བ་དགེ་སློང་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྒྱ་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ཚིག་དང་དོན་ལ་ཞུ་ཆེན་བགྱིས་པའོ། །འདི་ལ་ཤློ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུ་ཡོད་ལ་བམ་པོ་ནི་ཕྱེད་དང་གཉིས་སུ་བྱས་སོ། །སླད་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་ཧ་སུ་མ་ཏིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོཙྪ་བ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཉི་མ་གྲགས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བཅོས་པའོ།། །།ཐུབ་དབང་ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཏེར་ཆེན་གྱིས། །སྐྱེ་དགུ་སྤྲོས་པའི་ཐིབས་པོར་འཁྱམས་པ་ལ། །བརྩེ་བས་བསྐྱོད་པའི་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་ཆར། །ཇི་སྙེད་ཕབ་པ་ཀུན་གྱི་རབ་དང་ཕུལ། །གང་ཞིག་རྟོགས་ན་ཉེས་ཀུན་དྲུངས་འབྱིན་པ། །དེ་ནི་ཟབ་མོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གཏམ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལམ་དུའང་ཡང་དག་བསྒྲགས། །ལམ་འདི་གསུང་རབ་ཀུན་ལས་རབ་བསྔགས་མོད། །རང་གཞན་སྡེ་པའི་མཐར་འཛིན་ ལྟ་བ་ཡིས། །ཀུན་ནས་བསྒྲིབས་པས་གསལ་བར་མ་གྱུར་པ། །གཟིགས་ནས་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །འདྲེན་པས་མདོ་རྒྱུད་དུ་མར་ལུང་བསྟན་ཞིང༌། །སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་བཀྲལ་བའི་གཞུང་གི་མཆོག །དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་བོ། །འདི་ཉིད་འཕགས་པའི་ལུགས་མཆོག་འཛིན་པ་ཡི། །མཁས་པའི་འགྲེལ་པ་མང་པོས་གསལ་མཛད་ཀྱང༌། །འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ནི། །ཇི་བཞིན་འགྲེལ་མཛད་གྲུབ་མཆོག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། །གསུང་རབ་མཁའ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་རྒྱུ་ཞིང༌། །མཐར་འཛིན་ཚ་གདུང་སེལ་པའི་འོད་དཀར་ཅན། །དཔ
Chinese
将道理极其明晰地阐明的导师大士圣者龙树，具有不可夺取的智慧和慈悲。如来宣示的无上大乘之理，如预言般清晰地阐明。最初证得极喜地，后来往生极乐净土。未来在名为极喜光的世界中，将成为如来智慧生处光之佛，圆满完成利生事业。如此殊胜的论典是如何在雪域高原翻译的呢？乃是凭借大自在天之主，伟大的国王吉祥天王的旨意。由印度的大堪布中观派智藏（梵文天城体：ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་，梵文罗马转写：Jñānagarbha，汉语字面意思：智慧藏），以及藏地的译师比丘觉若·龙称，从汉文翻译成藏文，并对词句和意义进行了详细校对。此论共有四百四十九颂，分为二卷半。后来，由无与伦比之城的班智达哈苏玛蒂的座前，以及藏地的译师释迦比丘尼玛扎，参照注释进行了非常完善的修订。世尊善说之大宝藏，对于在迷妄中漂泊的众生，以慈悲之心降下正法甘露之雨，这是所有中最殊胜和卓越的。如果能够证悟，就能彻底根除一切过患，那就是甚深的缘起之谈。被称为自性空性，也在离边的中道中如实宣说。此道在一切经论中最为称赞，但由于自他宗派的执着见解，完全被遮蔽而未能显明。见到此情景后，第二佛陀龙树，以引导者的身份在众多经续中作了授记，并阐明了佛陀教法的精髓——空性。这部阐释有无二边之论典的顶峰之作，就是吉祥的《根本慧论》。此论持有圣者之殊胜宗风，虽有众多智者的注释加以阐明，但能圆满圣者之意趣的，唯有成就自在者佛护。如经论般在虚空中无碍运行，具有遣除执着热恼的皎洁白光。
English
The teacher, the great being, the noble Nāgārjuna, who makes the doctrine extremely clear, possesses irrefutable wisdom and compassion. He clarifies the unsurpassable vehicle of the Tathāgata as prophesied. First, he attained the stage of great joy, and later he passed away to the Pure Land of Sukhāvatī. In the future, in the world called "Extremely Pure Light," he will become the Buddha called "Jñānākara-light Tathāgata," perfectly completing the deeds. How was such a treatise translated into the land of snow? By the decree of the great king, the lord of great power, glorious Lha-btsan-po. The great Indian abbot, the Madhyamika Jñānagarbha (梵文天城体：ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་，梵文罗马转写：Jñānagarbha，汉语字面意思：Wisdom Essence), and the Tibetan translator, the monk Cogro Klu'i rgyal-mtshan, translated it from Chinese into Tibetan and carefully revised the words and meanings. This text has four hundred and forty-nine shlokas and is divided into two and a half volumes. Later, it was very well revised by the Pandit Hasumati of the city of Dpe-med and the Tibetan translator, the Shakya monk Nyima Drak, in accordance with the commentary. The great treasure of the Sugata's well-spoken words, for beings wandering in the thicket of delusion, the rain of the nectar of the sacred Dharma moved by compassion, whatever has been bestowed is the best and most excellent of all. That which, when realized, uproots all faults, that is the profound talk of dependent origination. It is called emptiness of inherent existence, and it is also rightly proclaimed in the Middle Way free from extremes. This path is praised above all the scriptures, but it has not become clear because it is completely obscured by the clinging views of self and other schools. Seeing this, the second Buddha, Nāgārjuna, as a guide, prophesied in many sutras and tantras, and explained the essence of the Buddha's teaching, emptiness. The supreme text that explains the freedom from the extremes of existence and non-existence is the glorious Fundamental Wisdom. This itself, holding the supreme tradition of the noble ones, although many commentaries by scholars have clarified it, the accomplished master Buddhapālita alone has explained the complete intention of the noble ones as it is. Like scriptures, it moves unhindered in the sky, possessing the white light that dispels the heat of clinging.
Tibetan
ལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཞེས་གྲགས་པའི། །རྣམ་བཤད་རྣམ་གཉིས་མཁའ་ལ་ཉི་ཟླ་བཞིན། །དོན་འདི་ཕྲ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བས། །རིང་མོ་ཞིག་ནས་ཆེས་ཆེར་ཉམས་པར་གྱུར། །ཚུལ་དེ་མཐོང་ནས་རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར། །རྒྱུན་མ་ཆད་དུ་ལྷག་པའི་ལྷར་བསྟེན་ཞིང༌། །གཞུང་ལུགས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དབུ་མའི་གཞུང༌། །ཀུན་ལ་རིང་དུ་སྦྱངས་པས་ཟབ་མོའི་དོན། །མཁས་པ་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་རྟོགས་ལས་འོངས་པའི་རྣམ་བཤད་འདི། །རླབས་ཆེན་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་བསྐྲུན་པའི། །ཕྲིན་ལས་བཟང་པོས་བསྟན་པ་སྐྱོང་བ་དང༌། །རྣམ་དཀར་གྲགས་པའི་ཕྲེང་བ་ཕྱོགས་བཅུར་གཡོ། །རྒྱལ་མཚན་ཏོག་ལྟར་སྐྱེ་དགུའི་གཙུག་ན་མཛེས། །མངོན་མཐོའི་དཔལ་གྱིས་བཟང་པོའི་འབྲས་སྩོལ་བའི། །ས་སྐྱོང་ཆེན་པོའི་གསུང་གིས་བསྐུལ་བ་དང༌། །བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས། །དམ་པ་མང་པོས་ཉི་བར་བསྐུལ་ངོར་སྤྱར། །ཟབ་མོའི་དོན་འདི་ཤིན་ཏུ་དཔག་པར་དཀའ། །བདག་ནི་བློ་གྲོས་ཉམ་ཆུང་བརྩོན་པ་ཞན། །དེ་ཕྱིར་ འདི་ལ་ནོངས་པའི་ཚོགས་མཆིས་ན། །ནོངས་དེ་བསམ་པ་ཐག་པས་བདག་འཆགས་སོ། །འདིར་འབད་དགེ་བ་ཆུ་ཤེལ་ཀུན་ཏ་ལྟར། །ཆེས་ཆེར་དཀར་བ་གང་ཞིག་བསགས་པ་དེས། །མཐར་འཛིན་འཆིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་ཀུན་གྱིས། །མཐའ་བྲལ་ལྟ་བ་བདེ་བླག་རྙེད་གྱུར་ཅིག །ཐུབ་བསྟན་དེ་ཉིད་ལྟ་བའི་མིག་གཅིག་པུ། །སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ལས་འོངས་པ། །རྟེན་འབྱུང་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་དཔག་ཡས་ཀྱིས། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡུན་རིང་འཛིན་པར་ཤོག །བདག་ཀྱང་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར་གྱིས་རྗེས་བཟུང་ནས། །དམ་ཆོས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྟེན་འབྱུང་གཏམ། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་འཛིན་པར་ཤོག །ཅེས་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་མི་ནུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ཀུ་མཱ་ར་མ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་དམ་པ་དུ་མའི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་སྤྱི་བོས་ལེན་པ། མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མང་དུ་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་ཤར་ཙོང་ཁ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་སྡོམ་བརྩོན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་སོ། །འདིས་ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག །སྭ་སྟི། རྒྱལ་པད་ཚ
Chinese
名为拉丹月称的，两种释论如空中日月。此义精微且极难懂，长久以来已大为衰败。见此情状，至尊智藏者，恒常依止为殊胜之神，于总的经论，特别是中观之论，皆长时修习，故对甚深之义，如二大智者之所许，善加了悟后所著之此释论，以伟大福德资粮善为成办，以善妙事业护持教法，清净名声之花鬘遍扬十方，如胜幢顶般于众生顶上庄严，以增上生之光辉赐予贤善之果，受大地之主劝请，及受持教大德衮却楚臣等，众多圣者屡屡劝请而著。此甚深之义极难测度，我则智慧浅薄，精进不足。因此，若于此中有过失之聚，我以至诚之心忏悔。此处努力之善，如水精昆达般，所积之极白之善，愿以彼力，令为边执之坚固束缚所缚之诸众生，轻易获得离边之见。愿能仁教法，彼乃唯一之见眼，语自在之胜者，出自龙树者，以无量悟解彼之缘起，长久执持教法之精髓。我亦于一切生世中，为妙音，至尊智藏者所摄受后，于总的圣法，特别是缘起之语，纵为生命亦不舍而执持。如是，名为《中观根本慧论》之释，名为《理智之海》者，乃由持有不灭教法幢幡之诸上首，具足稀有之智慧与大悲之至尊上师，如鸠摩罗什等诸多圣者之足尘以头顶戴者，离边大中观之瑜伽士，多闻之比丘东宗喀巴·洛桑扎巴所造，书写者为持律精进之索南洛哲。愿以此亦能令珍宝教法于一切方所兴盛。吉祥！ རྒྱལ་པད་ཚ
English
The two commentaries known as Laden Chandrakirti, are like the sun and moon in the sky. This meaning is subtle and extremely difficult to understand, and has greatly declined for a long time. Seeing this situation, the treasure of wisdom, the venerable one, constantly relied on as a supreme deity, and studied extensively all the scriptures in general, and especially the Madhyamaka scriptures. Therefore, this commentary, which comes from a good understanding of the profound meaning, as agreed by the two great scholars, is well accomplished by the great accumulation of merit, and protects the teachings with good deeds. The garland of pure fame spreads in all ten directions, adorning the heads of beings like the top of a victory banner, and bestowing the good fruit with the glory of higher realms. Requested by the great ruler of the earth, and urged by many holy beings such as the great holder of the teachings, Konchok Tsultrim, etc., this was written. This profound meaning is very difficult to fathom, and I am of weak intellect and lack diligence. Therefore, if there is any fault in this, I sincerely confess it. May the virtue accumulated here, as pure as a crystal kunda, enable all those bound by the strong bonds of clinging to extremes to easily attain the view free from extremes. May the teachings of the Buddha, the only eye of view, which comes from Nagarjuna, the best of speakers, with immeasurable understanding of dependent origination, hold the essence of the teachings for a long time. May I also, in all lifetimes, be taken care of by Manjushri, the treasure of wisdom, the venerable one, and may I not abandon and hold the sacred Dharma in general, and especially the words of dependent origination, even for the sake of my life. Thus, this commentary on the "Fundamental Verses on the Middle Way, Called Wisdom," called "The Ocean of Reasoning," was written by the greatly learned monk of East Tsongkhapa, Lobsang Drakpa, a yogi of the great Madhyamaka free from extremes, who takes the dust of the feet of many holy beings such as the venerable and holy Kumaramati, who possess rare wisdom and compassion, as the crown of his head, and who are the foremost of those who hold the banner of the indestructible teachings. The scribe was the diligent in discipline, Sonam Lodro. May this also enable the precious teachings to flourish in all directions. Svasti. Gyal Pema Tsha.
Tibetan
ལ་ཕན་བདེའི་དྲི་བསུང་ཅན། །བཤད་སྒྲུབ་འདར་རྒྱས་རྣམ་གྲོལ་སྦྲང་རྩའི་བཅུད། །འགྲོ་ཀུན་སྤྱོད་ཕྱིར་སྡེ་དགེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་། །ཆོས་སྡེ་ཆེ་ནས་ཆོས་སྦྱིན་ཆར་འདི་སྤེལ། ། དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་བཤད་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ།
Chinese
具足利益安乐之妙香，讲修兴盛解脱蜂蜜之精华。为利一切众生故，德格（四川德格县）伦珠顶，大寺之中广布此法施之雨。 中观根本慧论释，名为理智之海。
English
Possessing the fragrant scent of benefit and happiness, the essence of liberation's honey, flourishing in explanation and practice. For the sake of all beings, at Dege Lhundrub Teng (Dege County, Sichuan), from this great Dharma center, spread this rain of Dharma giving. A commentary on the Root Verses on the Middle Way, called 'The Ocean of Reasoning.'