Tibetan
ང༌། འགྲེལ་པ་འདིར་ཡང་དེ་ལ་བཤད་པ་མ་མཛད་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་རྩ་ཤེ་ལ་ཚིགས་བཅད་བཞི་བརྒྱ་དང་ཞེ་དགུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་མི་འགྲིག་པས་དཔེ་མ་དག་པ་ལས་བསྒྱུར་བར་གསལ་ལོ། །རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བཞི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེ་གཉིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའང་ཡོད་པ་ནི་མིན་ཏེ། ལྟ་བ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་བལྟ་བྱ་དང་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་བཞི་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །འདིར་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་དེ་ལེན་པ་དང་སྲིད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་བལྟ་བྱ་དང་ལྟ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྲིད་པ་དང་སྐྱེ་རྒ་སོགས་ཇི་ལྟ་བུར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ནི་བཀག་ན་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་བཀག་པས་དེ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཉན་པ་དང་སྣོམ་པ་དང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་རེག་པར་བྱེད་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་དང་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྣོམ་པ་པོ་དང་བསྣམ་པར་བྱ་བ་དང་མྱོང་བ་པོ་དང་མྱང་བར་བྱ་བ་དང་རེག་པ་པོ་དང་རེག་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་པ་པོ་དང་བསམ་པར་བྱ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གིས་རྣམ་པར་བཤད་ཅེ་ན། ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་བཀག་པ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་སོགས་ལྔ་དང་ལྟ་བ་པོ་བཀག་པ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་བལྟ་བར་བྱ་བ་བཀག་པ་བཞིན་དུ་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བཀག་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཉན་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལ་ཉན་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཅེས་དང་སྣོམ་པ་རང་གི་དང་མྱོང་བྱེད་རང་གི་དང་རེག་བྱེད་རང་གི་དང་སེམས་བྱེད་རང་གི་ཞེས་སོགས་འདོན་པ་བསྒྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལས་དང་བྱེད་པདང་བྱེད་པ་པོ་དྲུག་ཚན་གསུམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་བཀག་པ་དེ་ཡང་རྟོག་གེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་པ་དགག་པ་དང༌། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་སོགས་བཀག་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རབ་བྱེད་འདིས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་ཙམ་སྨོས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དེ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ནི་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་གང་དག་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་དག་ལ། རྟག་པ་ཉིད་དམ་བརྟན་པ་ཉིད་དམ་དེ་ བཞིན་ཉིད་དམ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །སྒྱུ་མར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་གྱིན་ཞིག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཞན་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ཞིང༌། །ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་ཏེ། །གང་དུ་འཇིག་རྟེན་མི་འཇུག་པ། །འདི་ནི་བདེན་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་མཐོང་བར། །འདྲེན་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་མཛད་པའི། །ས་དེ་དོན་དམ་འཛིན་པ་ནི། །ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཆུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པས་ནི་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དྲུག་གིས་ཡུལ་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ་འགྱུར་གཞན་ལས། ད་ནི་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་རོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་རང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་བསྟན་པའི་ས་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་བསྟན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །མིག་གི་རྣམ་ཤེས་འདིར་སྐྱེ་ཡང༌། །གཟུགས་ནི་མིག་ལ་བརྟེན་མ་ཡིན། །གཟུགས་ནི་མིག་ལ་འཕེ་བའང་མིན། །བདག་མེད་མི་སྡུག་ཆོས་འདི་དག །སླར་ཡང་བདག་དང་སྡུག་ཅེས་བརྟགས། །མེད་ལ་ལོག་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། །དེ་ལས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང༌། །རྣམ་ཤེས་འགག་དང་འབྱུང་བ་ལས། །རྣམ་ ཤེས་ཟད་དང་འཕེལ་བར་མཐོང༌། །འགར་ཡང་འགྲོ་འོང་མེད་སྟོང་དང༌། །རྒྱུ་འདྲ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མཐོང༌། །ཞེས་པས་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕན་ཚུན་དུ་མི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཆ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང༌། མིག་ནི་ཐམས་ཅད་ལྡན་ན་མཐོང་འགྱུར་ཏེ། །མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའང༌། །མཚན་མོ་རྐྱེན་རྣམས་མེད་ན་མཐོང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ལྡན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་རྟོ
Chinese
而且，这部注释也没有对此进行解释，而且观世音菩萨（སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་）说根本颂有四百四十九个偈颂，这与此不符，显然是从不正确的版本翻译过来的。如果识等四者自性存在，那么那二者也应自性存在，但事实并非如此。因为能见者自性不存在，所以所见和能见二者也自性不存在，因此识以及“等”字所包括的触、受、爱四者并非自性存在。如果有人说，这里说了以爱为缘而有取等，所以识等是存在的，因为取、有、生、老死等是从它们产生的。那么，当所见和能见自性不存在，因此识等自性不存在的时候，取以及“等”字所包括的有、生、老等又怎么会自性存在呢？不会存在的。 第二，如果你们遮止了见，但没有遮止听等，因为它们存在，所以事物自性存在。那么，听、嗅、尝、触、意念以及能听者和所听者，以及“等”字所包括的能嗅者和所嗅者，能尝者和所尝者，能触者和所触者，能思者和所思者，都应该知道是分别解说的。用什么来分别解说呢？就是用见本身。就像遮止了见一样，也应该知道遮止了听等五者；就像遮止了能见者一样，也应该知道遮止了能听者等五者；就像遮止了所见者一样，也应该知道遮止了所听者等五者。而且，“听者自己的体性，于此并非听者本身。”以及嗅者自己的，尝者自己的，触者自己的，思者自己的等等，这些颂词都翻译了。 第二，像这样，业和作者以及能作者这三组六者，遮止了它们以自己的自性存在，如果有人认为这仅仅是用推理来成立的，为了驳斥这种想法，以及为了表明所有遮止眼见色等的经典，都应该用这个分别来解释，所以要显示真实义。
English
Moreover, this commentary does not explain this, and it contradicts the statement by Avalokiteśvara Vratin (spyan ras gzigs brtul zhugs) that the root verses have four hundred and forty-nine verses, so it is clear that it was translated from an incorrect version. If the four, such as consciousness, exist by their own nature, then those two should also exist by their own nature, but this is not the case. Because the seer does not exist by its own nature, the seen and the seer do not exist by their own nature, therefore the four, such as consciousness, and the four included by "etc.", namely contact, feeling, craving, do not exist by their own nature. If someone says that here it is said that taking, etc., arises from craving, so consciousness, etc., exists, because taking, existence, birth, old age, and death, etc., arise from them. Then, when the seen and the seer do not exist by their own nature, and therefore consciousness, etc., does not exist by its own nature, how can taking, and existence, birth, old age, etc., included by "etc.", exist by their own nature? They will not exist. Second, if you block seeing, but do not block hearing, etc., because they exist, so things exist by their own nature. Then, hearing, smelling, tasting, touching, and thinking with the mind, and the hearer and the heard, and the smeller and the smelled included by "etc.", the taster and the tasted, the toucher and the touched, the thinker and the thought, should all be known to be explained separately. What is used to explain separately? It is seeing itself. Just as seeing is blocked, it should also be known that the five, such as hearing, are blocked; just as the seer is blocked, it should also be known that the five, such as the hearer, are blocked; just as the seen is blocked, it should also be known that the five, such as the heard, are blocked. Moreover, "The nature of the hearer itself, here is not the hearer itself." And the smeller's own, the taster's own, the toucher's own, the thinker's own, etc., these verses are all translated. Second, in this way, the three groups of six, namely action, agent, and actor, have their existence by their own nature blocked. If someone thinks that this is only established by reasoning, in order to refute this idea, and in order to show that all the scriptures that block seeing forms with the eye, etc., should be explained by this distinction, therefore the definitive meaning should be shown.
Chinese
略述经文和合修方面的内容。世尊说： “在此，圣声闻以眼识所能识别的过去、未来和现在之色，无有恒常、稳固、如是、非异如是、无谬如是，唯有幻象存在。幻象所造之物存在，使心迷惑之物存在，如是分别认为有某物存在。” 如是宣说，其他五者亦同。 《转生经》中也说： “眼不见诸色，意不识诸法，何处世间不入，此乃真谛之最。何处因缘聚合见，导师善示引导处，彼处执持真实义，当能通达近取性。” 因此，从眼到意这六者，执持对境的作用、事业和作者，自性为空性，世间之识不入之处，即是胜义谛，如其他译本所译：“今乃圣谛。” 如是。 根和境等因缘聚合之力，显示各自执持对境之处，执持彼处为胜义存在，乃是假立而已，如是显示。 同样： “依于眼与色，眼识于此生，色非依于眼，色亦非入于眼。无我无美此诸法，复又计为我与美，于无有中作颠倒想，由此生起眼之识。由识之灭与生起，见识之尽与增长，何处亦无来与去，空性与因同，瑜伽士所见。” 因此，依于根和境而生识，然根和境互不转移，生灭之分从何而来，亦不去往何处，当如幻象般观之，如是宣说。 《近圆请问经》中也说：“眼具一切则能见，然眼见诸色为何，若夜间诸缘不具则不能见。因此，具与不具当分别。
English
Now, to mention a little about the aspects of scripture and union: The Blessed One said, "Here, the noble hearer sees that in these forms cognizable by eye-consciousness, whether past, future, or present, there is no such thing as permanence, stability, suchness, other than suchness, or non-erroneous suchness; there is only illusion. There is that which is made by illusion. There is that which makes the mind deluded. Thus, one separately cognizes that there is something there." Thus he spoke, and the other five are similar to this. Also, in the Sutra of the Transference of Existence: "The eye does not see forms, nor does the mind know dharmas; where the world does not enter, this is the supreme truth. Where one sees by the gathering of conditions, the guide who excellently shows the way, holding that place as the ultimate meaning, one will come to understand the imputed nature." Therefore, the activity, function, and agent of the six from the eye to the mind, which grasp objects, are empty of inherent existence; that which the mind of the world does not enter is the ultimate truth, as another translation says, "Now it is the holy truth." As such. It is shown that holding as ultimately existent that place where the senses and objects, etc., are shown to grasp their respective objects by the power of the gathering of conditions is merely an imputation. Similarly: "Relying on the eye and form, eye-consciousness arises here, but form does not rely on the eye, nor does form enter into the eye. These dharmas, which are selfless and unbeautiful, are again considered as self and beautiful. Thinking wrongly about what does not exist, from that arises eye-consciousness. From the cessation and arising of consciousness, one sees the exhaustion and increase of consciousness. Nowhere is there coming and going, emptiness and cause are the same, seen by the yogi." Therefore, although consciousness arises relying on the senses and objects, the senses and objects do not transfer into each other, and from whatever aspect of arising and ceasing, they do not come from anywhere nor go anywhere; it is said to be seen like an illusion. Also, in the Questions of Upali: "The eye, if it possesses all, will see, but what is it that the eye sees forms? If the conditions are not present at night, it will not see. Therefore, one should distinguish between possessing and not possessing."