Tibetan
ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཤིང་ཕུང་པོ་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ག་ལ་ཡོད། ཇི་སྲིད་དུ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མིན་ཏེ་སྤྲོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ལས་དེ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་སམ་ཕུང་པོ་མེད་མོད་ཀྱང་དེ་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་ན་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་སྤྲོས་པ་ཟད་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། མྱང་འདས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཟད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ཐར་འདོད་ཀྱིས་རྟོག་པ་འདི་དོར་བར་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། ཞེས་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། མྱ་ངན་འདས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཡོད་ཉིད་མེད། །ཆོས་གང་དེར་མེད་དེ་དག་གཞར་ཡང་མེད། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང༌། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་མི་ཞི། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བས། དེ་རྣམས་ཡོད་བ་མིན་པ་ནི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཞར་ཡང་སྟེ་ནམ་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་པས་ནི་འཁོར་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པར་བསྟན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཁོར་སྙམ་ན། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལྟར་བྱིས་པ་བདག་དང་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གདོན་གྱིས་བཟུང་བ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་སྣང་བ་ནི་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པར་རྟོག་བ་ནི་རྒྱལ་དཔོག་དང་གཟེགས་ཟན་དང་སེར་སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཐུག་པ་དང༌། མེད་པར་རྟོག་པ་ནི་རྒྱད་པ་ན་པ་དང་འདས་མ་འདས་དང་རིག་མིན་དང་ལྡན་མིན་རྫས་སུ་མེད་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་ཡོད་པར་སྨྲ་ བ་རྣམས་དང་ཀུན་བརྟགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ངོ་བོས་ཡོད་པར་སྨྲ་བའོ། །གལ་ཏེ་རྐང་པ་དང་པོའི་དོན་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་ན་སྡུག་ཀུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ན། ཐེག་དམན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བ་ན་རིག་པའི་རྒྱུན་ལོག་པ་འདོད་པས་དེ་ལྟར་སྨྲ་མོད་ཀྱང༌། རང་གི་ལུགས་ཀྱི
Chinese
具有寂静自性者，被称为已脱离苦难。因此，对于已断除烦恼、五蕴止息，而希望脱离苦难的人来说，哪里会有执着烦恼和五蕴自性成立的分别念呢？只要这两种分别念存在，就无法获得涅槃，因为只有当所有戏论都止息时才能获得涅槃。如果有人认为，虽然涅槃之时没有烦恼或五蕴，但在获得涅槃之前，这些烦恼和五蕴是自性存在的，因此通过止息这些戏论才能获得涅槃，那么，如果在涅槃之前自性存在，那么之后就无法止息，因此希求解脱者应当舍弃这种分别念。因为接下来会解释“涅槃的边际是什么”等等，而且在《三摩地王经》中也说：“涅槃之中诸法实无有，何法于彼无有亦永无，有与无之分别念相随，如是行者苦恼终不息。”其含义是，在无余涅槃的境界中，远离了业、烦恼以及产生其果的具有自性的五蕴之法，因此，所有论敌都承认这些法是不存在的。经中说，在那里不存在的这些法，永远也不存在，这表明即使在轮回之时，这些法也不是以其自性存在的。那么，如何轮回呢？就像患有眼疾的人看到毛发等幻象一样，对于被孩童般执着于我与我所的颠倒妄念所迷惑的人来说，这些现象显得真实，这是最后两句所说的。其中，执着于存在，是与胜论派、数论派和自在派等，最终归于有部宗的观点相同。而执着于不存在，则是与裸体派、断灭论者，以及认为非智、不相应行不存在实体，而有其他存在的观点相同，也与认为遍计所执自性不存在，而异体二性以自性存在的观点相同。如果第一句的含义是，在无余涅槃的境界中，痛苦和痛苦之因的诸法不存在，那么小乘的阿罗汉在舍弃寿命行时，会认为心识之流中断，虽然他们这样说，但在自己的宗派中，
English
That which has the nature of peace is said to be beyond sorrow. Therefore, how can there be any conceptualization that clings to the afflictions and aggregates as being inherently existent for one who desires to transcend sorrow by abandoning afflictions and ceasing the aggregates? As long as these two conceptualizations exist, nirvana cannot be attained, for it is attained only through the cessation of all such elaborations. If one thinks that although there are no afflictions or aggregates at the time of nirvana, these are inherently existent prior to its attainment, and therefore nirvana is attained through the cessation of their elaborations, then if they are inherently existent prior to nirvana, they cannot be ceased later. Therefore, those who desire liberation should abandon this conceptualization, for it will be explained later what the limit of nirvana is, and also in the Samadhiraja Sutra it is said: "In nirvana, dharmas are truly non-existent. Whatever dharma is non-existent there is also eternally non-existent. Being endowed with the conceptualization of existence and non-existence, those who act in this way will never cease from suffering." Its meaning is that in the realm of nirvana without remainder, one is separated from the dharmas of the aggregates, which are characterized by the arising of karma, afflictions, and their results. Therefore, all opponents agree that these are non-existent. The sutra says that those dharmas that are non-existent there are also eternally non-existent, which shows that even at the time of samsara, these are not existent in their own nature. So how does samsara occur? Just as those with cataracts see illusions such as hairs, these phenomena appear to be true to those who are deluded by the inverted thoughts of children who cling to self and what belongs to self, as stated in the last two lines. Among these, clinging to existence is the same as the views of the Vaisheshikas, Samkhyas, and Svatantrikas, which ultimately belong to the Vaibhashika school. And clinging to non-existence is the same as the views of the Naked Ascetics, the annihilationists, and those who say that non-cognitive, non-associated formations do not exist as substances, but that other things exist, and also the view that the imputed nature is non-existent, while the other two natures are existent in their own nature. If the meaning of the first line is that in the realm of nirvana without remainder, the dharmas of suffering and the cause of suffering are non-existent, then the Hinayana arhats, when abandoning the formations of life, would think that the stream of consciousness is interrupted, although they say so, but in their own school,
Tibetan
ས་ནི་དེ་དག་ཀྱང་མཐར་འཚང་རྒྱ་བར་བཞེད་པས་དེའི་མྱང་འདས་ལ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཞེད་ཅེ་ན། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། མདོ་ལས་ནི་གང་ཕུང་པོ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ངེས་པར་སྤངས་པ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཞི་བ་འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྤངས་པ་སྲེད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་ཕུང་པོ་འགགས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། ཕུང་པོ་ཟད་པའི་དོན་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉོན་མོངས་ཟད་པ་ལ་འཆད་པ་བཀག་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྤྱི་ཟད་པ་ལ་ཕུང་པོ་ཟད་པར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཟད་པ་ལ་བྱས་ན་ཕུང་པོ་མ་ཟད་པའི་ཚེ་ཐོབ་བྱ་མྱང་འདས་མེད་ལ་ཕུང་པོ་ཟད་པའི་ཚེ་ཐོབ་མཁན་མེད་པས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ནས། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ ཚེ་གནས་སྐབས་དེར་ཡང་སྐྱེ་བ་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཟད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། །ཞེས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཚེ་དེའི་ངོ་ན་ཕུང་པོ་མེད་པ་ཕུང་པོ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དུ་བཞེད་དོ། །དེས་ན་ཐེག་དམན་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་བའི་ཚེ་མཉམ་གཞག་གི་ངོ་ན་ཕུང་པོའི་སྣང་བ་ལྷག་མ་མེད་པར་ནུབ་པའི་འགོག་པ་ནི་དེའི་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་དང༌། དེའི་སྣང་བ་མ་ནུབ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཚེ་དེའི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་མྱང་འདས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། མྱང་འདས་མཐའ་བཞིར་གྲུབ་པ་དགག །མྱང་འདས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་པོ་མཐའ་བཞིར་མ་གྲུབ་པར་བསྟན། དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མྱང་འདས་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་སོ་སོ་བའི་མཐར་འདོད་པ་དགག །དེ་གཉིས་ཀའི་མཐར་འདོད་པ་དགག །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མཐར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། མྱང་འདས་དངོས་པོའི་མཐར་འདོད་པ་དགག །དངོས་པོ་མེད་པའི་མཐར་འདོད་པ་དགག །མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་མྱང་འདས་གང་ལ་འཇོག་པ། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་སྟོན་པས་སྨད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་མྱང་འདས་ནི་ལས་ཉོན་དང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་འཇུག་པའི་འགོག་བྱེད་ཆུའི་རྒྱུན་འགོག་པའི་ཆུ་ལོ
Chinese
至于那些也认为最终会成佛，那么他们的涅槃，认为有无蕴的剩余是如何呢？《六十正理论释》中说：经中说，凡是这个蕴完全断除，确定断除，清净，灭尽，离贪，止息，寂静，消逝，不再连接其他痛苦的界限，不再产生，这才是寂静，这才是奇妙，即是说，一切蕴确定断除，渴爱灭尽，离贪，止息，涅槃，这样从蕴的止息而安立为涅槃。这样说了。蕴灭尽的意义，遮止了解释为蕴的一部分烦恼灭尽，必须将痛苦的蕴全部灭尽才算是蕴灭尽。而且，如果认为是蕴的相续灭尽，那么蕴未灭尽时，没有可获得的涅槃，蕴灭尽时，没有获得者，因此指出了不可能获得涅槃的过失。如果见到痛苦的自性不生，那么在那时，由于不见到那个生，那个痛苦就只会灭尽。这样，五蕴全部以自性不生的方式显现见到之时，在那时，没有蕴，就是经中所说的这个蕴完全断除的意义。因此，小乘认为，烦恼灭尽断除之时，在等持的面前，蕴的显现没有剩余而止息的止灭，就是他们的有余涅槃，而那个显现没有止息的后得之时，就是他们的有余依涅槃。第三，分三：破斥涅槃成立四边；显示证悟涅槃者不成立四边；彼等成立之意义。第一，分三：破斥涅槃为实有和实无各自的边；破斥执着二者之边；破斥执着非二者之边。第一，分四：破斥涅槃为实有之边；破斥涅槃为实无之边；舍弃二边之涅槃安立于何处；以显示执着二边而加以呵斥的方式。第一是，毗婆沙宗的人说，涅槃是业和烦恼以及后世生之相续不生的阻碍，是阻断水流的水坝。
English
As for those who also believe that they will eventually attain Buddhahood, how do they consider the presence or absence of residual aggregates in their Nirvana? In the commentary on the "Sixty Stanzas on Reasoning," it says: In the sutra, it says, "Whatever aggregates are completely abandoned, definitely abandoned, purified, exhausted, free from attachment, ceased, pacified, extinguished, no longer connecting the boundaries of other sufferings, and no longer arising, this is peace, this is wonderful, that is, all aggregates are definitely abandoned, craving is exhausted, free from attachment, ceased, Nirvana." Thus, Nirvana is established from the cessation of aggregates. It is said. The meaning of the exhaustion of aggregates is that the explanation of the exhaustion of one aspect of the aggregates, the afflictions, is prohibited, and the exhaustion of the aggregates of suffering in general must be done to be considered the exhaustion of aggregates. Moreover, if it is considered that the continuum of aggregates is exhausted, then when the aggregates are not exhausted, there is no Nirvana to be attained, and when the aggregates are exhausted, there is no one to attain it, thus pointing out the fault of not being able to attain Nirvana. If one sees that the nature of suffering does not arise, then at that time, since that arising is not seen, that suffering will only be exhausted. Thus, when all five aggregates are manifestly seen as not arising by their own nature, at that time, there are no aggregates, which is the meaning of what is said in the sutra, "These aggregates are completely abandoned." Therefore, the Hinayana school believes that when afflictions are exhausted and abandoned, the cessation in which the appearance of aggregates ceases without remainder in the face of equipoise is their Nirvana without remainder, and the time of subsequent attainment when that appearance has not ceased is their Nirvana with remainder. Third, there are three parts: refuting the establishment of Nirvana in the four extremes; showing that the one who realizes Nirvana is not established in the four extremes; and the meaning of their establishment. First, there are three parts: refuting the attachment to the extremes of Nirvana being either real or unreal; refuting the attachment to both extremes; and refuting the attachment to neither extreme. First, there are four parts: refuting the attachment to the extreme of Nirvana being real; refuting the attachment to the extreme of Nirvana being unreal; where to establish Nirvana that has abandoned the two extremes; and the way of criticizing by showing attachment to the two extremes. The first is that the Vaibhashikas say that Nirvana is the obstruction of the continuum of karma, afflictions, and future births, and it is the dam that blocks the flow of water.