Tibetan
་ཞེ་ན། འདིར་ཁྱོད་འདྲ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཐར་པའི་རེ་བ་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པས་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་དོར་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཡང་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་མུ་སྟེགས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མིན་པ་མི་བཟོད་པ་ན། ལམ་ངན་པ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ཉིད་ནས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ནི་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་བརྗོད་བར་འདོད་པས་མི་སྟོང་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་ཞིང༌། དེ་གཉིས་ཀར་ཡང་བརྗོད་བར་མི་བྱ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞི་ཀ་ཁས་མི་ལེན་པའོ། །འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མ་བརྗོད་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གནས་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངོར་བློས་བཏགས་ནས་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་སྟོང་མི་སྟོང་གཉིས་ཀ་དང༌། སྟོང་པ་ཡང་མིན་ལ་མི་སྟོང་པ་ཡང་མིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་གདགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྟོན་པས་དགོངས་པ་གང་གིས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དོན་དམ་པར་མི་མངའ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ཀ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་བཞི་ཡི་ལྟ་བ་ལོག་པས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ཡང་སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་དང་ལ་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་ཀ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་བཞིས་བཟུང་བའི་དོན་ཡང་ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །རྒོལ་བ་གང་གིས་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་སྟུག་པོ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྟེ་འདས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་ཅེས་པ་དང༌། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཞེས་པའི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཚིག་གསལ་གྱི་འགྱུར་གྱི་རྩ་བ་ལ། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡོད་ཅེས། །འཛིན་པ་སྟུག་པོས་བཟུང་གྱུར་པ། །དེས་ནི་མྱ་ངན་འདས་
Chinese
那么，对于像你这样的人，我们已经断绝了解脱的希望。因为想要解脱的人舍弃其他教派的宗师而皈依佛陀，却无法忍受无我的声音与所有外道不共，所以是从与恶道轮回的游牧僧侣相同的道路上走出来的。我不会说因诽谤而招致过失的如来是空，即不存在。此外，如来宣说无自性，想要表达不颠倒的意义，也不会说不空，即自性存在。对于这两者都不会说，也不会说既非有也非无，因为在胜义谛中，这四者都不承认。然而，如果不使用名言，那么所化众生就无法理解，因此安住于名言的谛实，为了名言的意义，在所化众生的面前，以分别念假立空和不空，以及空不空二者，以及非空也非不空，这样说，因此应当为了仅仅是假立的意义而说。导师以何种意图宣说空等，已经在第十八品中阐述完毕。如来在胜义谛中不具备空等四者，同样地， 以世间常与无常等所概括的常无常二者，以及非二者的四种邪见所执持的，在佛陀自性存在的寂灭中怎么会有呢？没有的。同样地，以世间有边与无边等所概括的有边无边二者，以及非二者的四种邪见所执持的意义，在寂灭中怎么会有呢？没有的。任何辩论者认为“这才是真实的，其他的都是愚昧的”，这种执着坚固的，对于如来涅槃之后，如来说存在或者不存在，以及存在不存在二者和非二者的四种邪分别念进行分别。明句论的译文根本是：谁以坚固的执着认为如来存在，他已经执着于涅槃。
English
Then, for someone like you, we have given up hope of liberation. Because those who desire liberation abandon the teachers of other sects and take refuge in the Buddha, but cannot tolerate the sound of selflessness that is not shared by all non-Buddhists, they have come out of the same path as the nomadic monks of the evil path of samsara. I will not say that the Tathagata, who incurs faults by slander, is empty, that is, does not exist. Furthermore, the Tathagata teaches non-self-nature, and wanting to express the meaning of non-perversion, will not say that it is not empty, that is, self-nature exists. Neither of these should be said, nor should it be said that it is neither existent nor non-existent, because in the ultimate truth, none of these four are acknowledged. However, if nominal terms are not used, then the beings to be tamed will not be able to understand, so abiding in the truth of nominal terms, for the sake of the meaning of nominal terms, in front of the beings to be tamed, conceptually postulating emptiness and non-emptiness, and both emptiness and non-emptiness, and neither empty nor non-empty, thus it should be said for the sake of mere postulation. The intention with which the Teacher spoke of emptiness and so on has already been explained in the eighteenth chapter. Just as the Tathagata does not possess the four, such as emptiness, in the ultimate truth, Similarly, how can the four wrong views of permanence and impermanence, etc., which are summarized by the world being permanent and impermanent, and both, and neither, exist in this peaceful state where the Buddha's nature exists? It does not exist. Similarly, how can the meaning held by the four wrong views of having boundaries and not having boundaries, etc., which are summarized by the world having boundaries and not having boundaries, and both, and neither, exist in this peaceful state? It does not exist. Any debater who thinks, "This is the truth, and the others are foolish," this clinging that has become firm, for the Tathagata after Nirvana, whether the Tathagata exists or does not exist, and the four wrong discriminations of both existence and non-existence and neither, are discriminated. The root of the translation of the Clear Word Treatise is: Whoever thinks that the Tathagata exists with firm clinging, he has clung to Nirvana.
Tibetan
པ་ལ། །མེད་ཅེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད། ཅེས་འབྱུང་ཞིང་དེ་དང་མཐུན་པའི་འགྲེལ་པའང་བསྒྱུར་མོད་ཀྱང༌། བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། གང་གིས་འཛིན་སྟུག་བཟུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་ཅེའམ། །མེད་ཅེས་རྣམ་རྟོག་རྟོག་པར་བྱེད། ཅེས་བསྒྱུར་ཞིང་དེ་དང་མཐུན་པར་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ཉིད་འགྱུར་ལེགས་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །གང་གི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ ནི་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེའམ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཞེས་སེམས་པའི་བསམ་པས་བཟུང་བ་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་ལྟ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་ལུས་སྲོག་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་ལྟ་བ་གཉིས་ནི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་བརྩམས་ནས་འདྲི་བས་ལན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་འདྲི་བ་དེ་དག་ནི་ཟབ་མོའི་སྣོད་མིན་པས་བདག་མེད་པའི་དོན་ནི་བཤད་དུ་མི་རུང་ལ། རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ་བཤད་པས་ཀྱང་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེད་ཅིང་དོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་ནི་བདག་ལ་ཟེར་ལ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་བྱ་བས་འདིར་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྱར་ལ། ལྟ་བ་ཐ་མ་གཉིས་སྐབས་འདིར་མ་གསུངས་ཀྱར་སྔར་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཐ་དད་བཀག་པ་ལ་དེ་གཉིས་མི་རུང་བའི་དོན་ཚང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི། གང་དག་བློ་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཟད་པ་མེད་པ་ལ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པས་སྤྲོས་པར་བྱེད་པ་སྤྲོས་པ་དེ་དག་གིས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀུན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དམུས་ལོང་ གིས་ཉི་མ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང༌། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ང་མི་མཐོང༌། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་གིས་ནི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་ཆོས་སུ་བདེན་པར་འཛིན
Chinese
པ་ལ། །“无”这样进行分别。这样说，并且也翻译了与之相应的注释。但在佛护（Buddhapālita）中，“谁以执著紧执取，彼于寂灭涅槃后，如来存在耶？无耶作分别。”这样翻译，并且见到与此相符的注释做得很好，所以这样说了。按照谁的观点，如来以自性成立而空性，对于此，佛陀涅槃后，佛陀存在吗？不存在吗？或者存在与不存在两者，以及非两者，这样以心的想法执取，是不合理的。像这样的十二种见解，以及身与命是一体还是他体的两种见解，被称为十四种不回答的见解。因为所有这些都是基于我以自性存在而提问，所以不回答。因为这样提问的那些不是深奥的容器，所以不能说无我的意义。而且，如果说常与无常等，也会产生常断的见解，并且实际上也不会有意义。这里，世间是指我，而那也是指如来，所以这里把所有那些都与佛陀联系起来。虽然这里没有说最后两种见解，但之前在遮止蕴是一体还是他体时，已经包含了那两种见解不合理的意义。第三，那些以愚钝的心，认为佛陀薄伽梵完全超越了世间的戏论，并且以自性无生，所以没有以自性转变为其他的灭尽，对于此，以如前所说的常与无常等的邪分别进行戏论，那些戏论，使智慧的眼睛变得迟钝的那些人，都不能见到如来的真如，就像盲人看太阳一样。因此，《三百颂》中说：“谁见我为色，谁知我为声，彼入邪行径，彼等不能见我。诸佛观法性，引导者是法身，法性非所知，彼不能辨识。”这样说了。那些词句是说，真实执著于色声等戏论之法。
English
Pala. It is said, "They discriminate by saying 'non-existent'." It appears and also translates the commentary that corresponds to it. However, in Buddhapālita, it is translated as, "Whoever grasps tightly with attachment, regarding that which is in Nirvana after passing away, do they discriminate whether the Tathagata exists or does not exist?" And it is said that the commentary that corresponds to this is well translated, so it is explained in that way. According to whose view, the Tathagata is empty because it is established by its own nature, and regarding that, after the Buddha passes into Nirvana, does the Buddha exist, or does not exist, or both existence and non-existence, and neither existence nor non-existence, it is not reasonable to grasp with the mind's thought. Such twelve views, and the two views of whether the body and life are one or different, are said to be the fourteen unanswerable views. Because all of these are based on asking about the self as existing by its own nature, they are not answered. Because those who ask in that way are not vessels for the profound, the meaning of selflessness cannot be explained. Moreover, if permanence and impermanence, etc., are explained, they will also generate views of permanence and annihilation, and in reality, they will not be meaningful. Here, the world refers to the self, and that also refers to the Tathagata, so here, all of those are connected to the Buddha. Although the last two views are not mentioned here, the meaning of those two being unreasonable is fully contained in the previous refutation of whether the aggregates are one or different. Third, those who, with a dull mind, think that the Buddha, the Bhagavan, has completely transcended all the elaborations of the world, and because it is unborn by its own nature, there is no exhaustion of transforming into another by its own nature, regarding that, with the wrong discriminations of permanence and impermanence, etc., as previously explained, those elaborations, those who have become dull in the eye of wisdom, all of them will not see the suchness of the Tathagata, just like a blind person sees the sun. Therefore, in the Three Hundred Verses, it is said, "Those who see me as form, those who know me as sound, they have entered the wrong path, those beings do not see me. The Buddhas see the nature of reality, the guides are the Dharma body, the nature of reality is not knowable, they cannot discern it." It is said in this way. Those words are saying that they truly grasp onto the phenomena of elaboration such as form and sound.