Tibetan
་དང༌། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དུ་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་ཙམ་སྨོས་ན། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། སྲིད་གསུམ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་སྙིང་པོ་མེད། །མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་སྒྱུ་མ་བཞིན། །འོང་བ་མད་ཅིང་འདི་ནས་འགྲོ་བའང་མེད། །རྒྱུན་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྟོང་ཞིང་མཚན་མ་མེད། ཅེས་དང༌། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཆི་འགྱུར་ཡང༌། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཆི་མེད་པར། །གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིས། །ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་རྙེད་མི་དགའ། ཞེས་དང༌། གང་དག་བསམ་ཡས་ཆོས་རྣམས་འདི་ཤེས་བ། །མི་རྣམས་དེ་དག་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཡིན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་སྤྲོས་པས་ཕྱེ་བ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་བསམ་ཡས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་མིན་པས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤིག །བྱིས་པ་གང་དག་སེམས་ཀྱི་དབང་སོང་བ། །དེ་དག་སྲིད་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་སྡུག་བསྔལ། ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྐྱེ་འཇིག་དང་སྐྱེ་འཆི་གཅིག་ནས་གཅིག་ ཏུ་བརྒྱུད་པའི་སྲིད་རྒྱུན་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་འཇོག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་བཀག་ལ། ཐ་སྙད་དེ་དག་མི་བྱར་ཡང་མི་རུང་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཆེས་འཐད་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་དྲང་བར་བྱའོ། །འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉེར་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།ལྔ་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག །ཉོན་མོངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རབ་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་བཤད་པ་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བ། དོན་བསྡུས་ཏེ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་མམ་བདུན་དུ་བར་མ་ཆད་བར་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསགས་ནས་དུས་རིང་མོ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ་སྲིད་པའི་རྒྱུན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྲིད་པའི་སྐྱེ་བ་དུ་མ་བརྒྱུད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚང་བརྒྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་འཐུག་པོ་རིགས་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་བས་བཟློག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་མོ་ནས་གོམས་པས། ད་དུང་དུ་ཡང་མི་ལྡོག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆེས་རིང་བ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་སྲིད་པའི་རྒྱུན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ནའང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ། །འདི་ལ་བཞི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དགག །དེ་ལ་ལོག་ལྟ་གཞན་གྱིའང་གནས་མེད་པར་བསྟན་པ། ལོག་པར་བཟུང་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལའང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ལེན་པ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །བླང་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །དེ་གཉིས་ཀའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དགག །ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དགག །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ན། དེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། ཕུང་པོ་ལྔ་སྔ་མ་འདིར་གཟུང་གི་ཕྱི་མ་ནི་མིན་ཏེ་སྔ་མ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཕྱི་མ་ནི་སྐྱེ་འཕགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་སྔ་མའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུང་པོ་བརྟེན་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྟེན་པ་དང༌། ལྷས་བྱིན་ནོར་དང་ལྡན་ པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་མིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རབ་བྱེད་བཅུ་པར་བཤད་པ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང༌། བཅོ་བརྒྱད་པར་བཤད་པ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་མ་འདོད་ན་ནི་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཉེས་པ་གསུམ་སྟེ་ལས་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་མེད་པས། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་སྔ་མས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་
Chinese
，因此，为了说明所有如此宣说的经部都将由此论述来解释，仅略述与了义经文结合的方面。如《三摩地王经》所说：“三有如梦无实义，迅速坏灭不恒如幻象，无来处亦无从此去，诸蕴恒常空寂无相。”又如：“生与死亦变，无生亦无死，谁能知晓者，难得此三摩地。”又如：“何者知晓此不可思议之法，彼人恒常安乐，无有法与非法之分别，一切皆由心之戏论所显现，一切皆不可思议，一切皆非生，了知有与无之差别，愚童为心所控制，彼等将于百千生中受苦。”如是说。第三，将从一生到另一生相续不断的有之流，安立为由自相所成立，此为理智所遮止，因其成立与否皆可被考察。然彼等名言亦不可不用，故应正直地确信，彼等于自相空性最为合理。名为“观察生与灭”之品，是二十一品之论的解说。第五，显示有之流的自性空性，分二：遮遣如来由自性而有；遮遣烦恼由自性而有。第一分三：论典之正文，结合了义之经文，总结要义并标示名称。第一，此处所说，有之流由自性而有，因为如来由自性而有。在此，世尊于三或七无数劫中，不间断地为利益众生而积累广大资粮，经过漫长时间而成佛，若有之流不由自性而有，则如来亦不应存在，因为必须依赖多次有之生才能成佛。谁的无明黑暗深厚，被各种理智之光所胜
English
, therefore, in order to explain that all the sutras spoken in this way will be explained by this treatise, only a brief mention is made of the aspect of combining with the definitive meaning scriptures. As stated in the Samadhiraja Sutra: "The three realms are like dreams, without essence, quickly decaying and impermanent like illusions, there is no coming and no going from here, the aggregates are always empty and without characteristics." Also, "Birth and death also change, without birth and without death, who can know this, it is difficult to obtain this samadhi." Also, "Whoever knows these inconceivable dharmas, those people are always happy, there is no distinction between dharma and non-dharma, everything is manifested by the mind's play, everything is inconceivable, everything is unborn, knowing the difference between existence and non-existence, foolish children are controlled by the mind, they will suffer in hundreds of thousands of lives." Thus it is said. Third, to establish the stream of existence that continues from one life to another as being established by its own characteristics is prevented by the reasoning that examines whether it is established or not. However, those terms cannot be avoided, so one should be honestly convinced that they are most reasonable in the emptiness of their own characteristics. The chapter called "Examining Arising and Ceasing" is an explanation of the twenty-first chapter of the treatise. Fifth, showing the emptiness of the nature of the stream of existence, divided into two: refuting that the Tathagata exists by nature; refuting that afflictions exist by nature. The first has three parts: the text of the treatise, combined with the definitive meaning scriptures, summarizing the main points and indicating the name. First, here it is said that the stream of existence exists by nature because the Tathagata exists by nature. Here, the Bhagavan, for three or seven countless eons, continuously accumulated vast amounts of merit for the benefit of sentient beings, and became a Buddha after a long time. If the stream of existence does not exist by nature, then the Tathagata should not exist either, because one must rely on many births of existence to become a Buddha. Whose thick darkness of ignorance is overcome by various lights of reason
Chinese
即使阅读，也因为从非常久远的时候就习惯了，你非常不了解的仍然不返回。 这本身就理解到轮回的延续不会断绝，非常长久。如果如来以自性存在，即使轮回的延续以自性存在，那也不是以自性不存在。此处有四：遮破如来以自相成立。对于此，显示其他邪见也没有安住之处。显示执持邪见的过患。将此理路也施加于其他。第一者有三：遮破能取者以自性成立。遮破所取者以自性成立。彼二者的总结。第一者有三：遮破如来作为实有存在。遮破依赖于蕴而假立的以自性存在。彼等之总结。第一者是：如果如来以自己的自性存在，那与色、受、想、行、识的蕴以自性是一体成立，还是以自性是异体？虽然在佛的境界中有戒律、禅定、智慧、解脱和解脱的智慧所见的五蕴，但这五蕴前者在此处是所取的，后者不是，因为前者是假立为有情之因，后者不是周遍于一切生者和圣者，并且包含于前者之中。如果以自性是异体，那么如来依赖于蕴，蕴依赖于如来，并且像天授具有财富一样，如果如来具有蕴，那这一切是不合理的。这样，如来不是与五蕴以自己的自性是一体，否则，如第十品所说，作者和业会成为一体，并且如第十八品所说，会成为以自相生灭者。如果承认后者，那么如入行论根本释中所说，有三种过失，即作者的作者是刹那性的，所以在业的果报之时不存在，因为没有所依，所以业与果报没有关联，所以造业会徒劳无果。前一刹那所造的业的果报
English
Even reading, it is because one has been accustomed to it for a very long time, and you are very unaware that it still does not return. This itself understands that the continuation of samsara will not be cut off, and it is very long. If the Tathagata exists by its own nature, even if the continuation of samsara exists by its own nature, then it does not exist by its own nature. Here there are four: refuting that the Tathagata is established by its own characteristics. For this, it shows that other wrong views also have no place to dwell. Showing the faults of holding wrong views. Applying this reasoning to others as well. The first has three: refuting that the taker is established by its own nature. Refuting that the taken is established by its own nature. The summary of those two. The first has three: refuting that the Tathagata exists as a real entity. Refuting that what is imputed in dependence on the aggregates exists by its own nature. The summary of those. The first is: if the Tathagata exists by its own nature, then is it established as one with the aggregates of form, feeling, perception, formation, and consciousness by its own nature, or is it different by its own nature? Although in the realm of the Buddha there are also the five aggregates of seeing morality, concentration, wisdom, liberation, and the wisdom of liberation, the former five aggregates are what is taken here, but the latter are not, because the former is the cause of imputation as sentient beings, and the latter is not pervasive to all beings and noble ones, and is included in the former. If it is different by its own nature, then the Tathagata depends on the aggregates, and the aggregates depend on the Tathagata, and like Deva having wealth, if the Tathagata has aggregates, then all of this is unreasonable. Thus, the Tathagata is not one with the five aggregates by its own nature, otherwise, as stated in the tenth chapter, the agent and the action would become one, and as stated in the eighteenth chapter, it would become something that arises and ceases by its own characteristics. If the latter is admitted, then as stated in the root commentary of the Entrance to the Middle Way, there are three faults, namely, the agent of the action is momentary, so it does not exist at the time of the result of the action, because there is no basis, so the actions are not related to the result, so the actions will be in vain. The result of the action done by the previous moment