Tibetan
ས་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་ན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་མིན་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་མོད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་ པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་དང་སོ་སོ་བ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཟབ་མོའི་ལུང་གིས་ཀྱང་གྲུབ་བ་དང་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་འགའ་ཞིག་དང་སྦྱར་ན་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། མཆུ་དང་ལྐོག་མ་རྐན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ལྕེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ཡི་གེའི་སྒྲ་འབྱུང་ཡང༌། །ལྐོག་མར་བརྟེན་ནས་མ་ཡིན་རྐན་ལས་མིན། །རེ་རེ་ལ་ནི་ཡི་གེ་དམིགས་སུ་མེད། །ཚོགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངག་དེ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡི་དབང་གིས་འབྱུང་མེད་ཀྱི། །ཡིད་དང་ངག་ནི་མི་སྣང་གཟུགས་མེད་དེ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དག་ནའང་དམིགས་སུ་མེད། །མཁས་པས་ངག་སྐད་སྒྲ་དང་དབྱངས་རྣམས་ཀྱི། །སྐྱེ་དང་འཇིག་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་བྱས་ན། །དེ་ཚེ་ངག་ཀུན་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་དང༌། །སྐད་ཅིག་བ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང༌། ཞེས་ངག་གི་སྒྲ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཡང་བློའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་དགའ་བའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ནི། ཞེས་པ་སོགས་སྔར་དྲངས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་ཀོའུ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་དེས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་དང༌། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་དང་འབྲས་བུ་བཞི་དང་རང་སངས་ རྒྱས་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་གནས་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། གལ་ཏེ་དུས་ཀྱང་མེད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཚོགས་པ་ཡང་མེད་ན་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་མེད་པ་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དུས་ལ་སོགས་པ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་དག་བརྟེན་ནས་གདགས་བར་ནི་གྲུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་དང་རྒྱུ་འབྲས་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་རྣམས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མེད་པས་དེ་བཀག་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྱུང་ཡོད་པ་ནི་མ་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚོགས་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉེར་བཞིའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།གཉིས་པ་དུས་འབྱུང་འཇིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དགག་བ་ལ་གསུམ། རབ་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་བཤད་པ། དེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བ། དོན་བསྡུས་ཏེ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ་དུས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དེ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུ་གུ་དགུན་གྱི་དུས་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་པ་དང་དབྱིད་ཀྱི་དུས་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་འཇིག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་ན་དུས་འབྱུང་འཇིག་གི་རྒྱུར་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་ནའང་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གཉིས། སྐྱེ་འཇིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །སྐྱེ་འཇིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ལ་གཉིས། འབྱུང་འཇིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དགག །འབྱུང་འཇིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འབྱུང་འཇིག་ལྷན་ཅིག་ཡིན་མིན་བརྟགས་ནས་དགག །འབྱུང་འཇིག་རྟེན་གང་ལ་ཡོད་བརྟགས་ལ་དགག །འབྱུང་འཇིག་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ལ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དམ་བཅའ་བཞག་བ། སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འབྱུང་འཇིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོད་པའམ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་བར་ཡོད་པའམ་འཇིག་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། འཇིག་པ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡིན་མིན་དགག །འབྱུང་བ་འཇིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡིན་མིན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། འཇིག་བ་ནི་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཞེས་པས་ནི་གཏན་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཏེ་མ་སྐྱེས་བར་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པར་གནས་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་ཇི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་འཆི་བ་སྐྱེ་བ་དང་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་ རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྣང་མུན་བཞིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་འགལ་ཚུལ་ནི་སྔར་རབ་བྱེད་བཅུ་གཅིག་པར་བཤད་པ་ལྟར་རམ་ཡང་ན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེས་པ་དང་འགགས་པའི་དུས་གཉིས་སྣང་མུན་ལྟར་ཡིན་ལ་སྐྱེ་འགག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལྟར་ན། མྱུ་གུ་འགགས་པ་དེ་མྱུ་གུའི་ཆོས་དང་མྱུ་གུ་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འགྱུར་དགོས་པས་སྐྱེ་འགག་དུས་གཅིག་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགགས་པ་གཉིས་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །འཇིག་པའི་དཔྱད་པ་ལྷག་མ་ནི་རབ་བྱེད་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པས་ཡང་མི་བཤད་དོ། །འདིར་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་འཇིག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བཀོད་པ་ལ། སྐྱོན་གཉིས་བཀོད་པའི་རྟགས་མ་དེས་པའི་སྐྱོན་ནི། བློ་དང་སྒྲ་དང་མེ་ལྕེ་ཐ་མ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཇིག་པ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མིན་པས་མ་ངེས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་ཚིག་གསལ་ལས། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བློ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མའི་འཇིག་པ་ཡང་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་མཚུངས་བར་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་སྔར་ཞིག་པ་ལ་འཇིག་པར་བྱས་པ་དེ་ཡིན་ལ་དེ་ ཡང་ཟླ་བའི་ཞབས་དངོས་པོར་བཞེད་པའི་ལུགས་སོ། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་ཡང་སྔར་ལྟར་བཤད་པའི་འོག་ཉིད་དུ་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཏན་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་མི་འདོད་པའི་ལུགས་སོ། །དེས་ན་ཞིག་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་བོའི་ཁས་བླངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་རང་གི་ལུགས་མིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བས་དེའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཕ་རོལ་
Chinese
如果从自性产生，没有果，则非常相违，因为不是因缘的集合，所以没有所作的果。如果又说，果虽然自性没有，但是因和缘的集合是自性有的。因此，果也是自性有的，那么，如前所说的道理，如果进行分析，果不是自性有的，那么缘的集合怎么会有呢？是没有的。第二，像这样，因缘二者从集合和分离中产生果，已经显示出自性不成立，这一点也由甚深的教证成立，并且为了说明像这样显示的所有的经典，都将由这部论来解释，所以如果结合一些具有决定意义的教证，如《广大游舞经》中说：依靠嘴唇和喉咙、上颚，从舌头的转动中产生文字的声音，不是依靠喉咙，也不是依靠上颚，每一个都不能确定文字。依靠它们的集合，那个语言，不是依靠心的智慧的力量而产生，心和语言是无形的，内外都无法确定。智者如果对语言、声音、语音的产生和消逝进行分析，那时所有的语言都像山谷的回声一样，是瞬间的，没有意义。经中说，语言的声音依靠因缘而产生，如果进行分析，则没有自性，并且像这样产生也是依靠心的力量。对于这个非常令人欢喜的教法，等等，如前所引，以及《般若波罗蜜多经》中也说，憍尸迦，菩萨摩诃萨披上大铠甲，不应安住于色，以及不应安住于其余四蕴、四果、独觉和圆满正等觉。第三，佛护论师说：如果时间也没有，因和果也没有，集合也没有，那么还有什么呢？因此，这是说无有者。这不是解释，就像时间等从自性存在那样进行分别，这样是不合理的，但是依靠它们而安立是成立的。就像经中所说，时间和因
English
If there is no result produced by nature from itself, it is extremely contradictory, because it is not a collection of causes and conditions, so there is no result that is made. If you also say that although the result does not exist by nature, the collection of causes and conditions does exist by nature. Therefore, the result also exists by nature, then, as the reason mentioned above, if analyzed, the result does not exist by nature, then how can the collection of conditions exist? It does not exist. Second, in this way, the two causes and conditions produce results from the collection and separation, and it has been shown that self-nature is not established. This point is also established by the profound scriptural evidence, and in order to explain that all the scriptures that show this way will be explained by this treatise, so if combined with some definitive scriptural evidences, such as the Extensive Play Sutra, it says: Relying on the lips, throat, and palate, the sound of letters is produced from the movement of the tongue, not relying on the throat, nor relying on the palate, each one cannot determine the letters. Relying on their collection, that language is not produced by the power of the mind's wisdom, the mind and language are formless, and cannot be determined inside and outside. If the wise analyze the production and destruction of language, sound, and speech, then all languages are like echoes in the valley, momentary, and meaningless. The sutra says that the sound of language arises from causes and conditions, and if analyzed, it has no self-nature, and that it arises in this way is also due to the power of the mind. For this very joyful teaching, etc., as quoted above, and the Perfection of Wisdom Sutra also says, Kausika, the Bodhisattva Mahasattva who wears great armor should not abide in form, and should not abide in the remaining four aggregates, four fruits, solitary Buddhas, and perfect complete enlightenment. Third, Buddhapalita says: If there is no time, no cause and effect, and no collection, then what else is there? Therefore, this is saying that there is nothing. This is not an explanation, just as time and so on are distinguished as existing from self-nature, this is unreasonable, but it is established to establish them by relying on them. Just as it is said in the sutra, time and cause
Chinese
因此，如同那些宣说事物的人们认为，由结果和因缘的聚合所成的事物，是以自性而存在的，但事实并非如此，因为这已经被遮破。因此，应当知晓，依赖于因和缘而产生的缘起是未被遮破的。名为“集合之考察”的章节，是具有二十四颂的《中论》第二十品之释。\\ \\ 第二，破斥时间是生灭之因，有三部分：解释论著的宗义，将其与意义的教证相结合，以及总结意义并标明名称。第一部分是：此处有人说，时间是以自性存在的，因为它是结果产生和毁灭的原因。例如，幼苗依赖于冬季而毁灭，依赖于春季而生长。如果生灭是以自性存在的，那么即使时间以自性成为生灭之因，情况也不是这样。这有两部分：破斥生灭以自性成立，如果认为生灭以自性成立，则指出常断的过失。\\ \\ 第一部分有两点：破斥生灭以自性存在的所立宗，破斥生灭以自性存在的能立。第一部分有三点：通过考察生灭是否同时存在来破斥，通过考察生灭存在于何处来破斥，通过考察生灭是一还是异来破斥。第一部分有三点：立宗，指出能立，以及总结这些的意义。第一点是：如果生灭以自性存在，那么毁灭不是产生，即不是无生而存在，也不是与产生同时以自性存在。产生不是毁灭，即不是无灭而存在，也不是与毁灭同时以自性存在。这是四个立宗。第二部分有两点：破斥毁灭是否与产生同时存在，破斥产生是否与毁灭同时存在。第一点是：毁灭会是产生，即无生而存在，但不会这样。正如“如何”所表示的那样，这表明了完全不可能。如果那样存在，就会无生而死，即未生而死，但这是任何人都没有见过的。因此，毁灭不可能在没有产生的情况下存在。事物的毁灭是与产生同时的。
English
Therefore, just as those who assert things believe that the aggregates of results and conditions are inherently existent, but this is not the case, because this has been refuted. Therefore, it should be known that dependent arising, which arises in dependence on causes and conditions, is unrefuted. The chapter called "Examination of Aggregates" is the explanation of the twentieth chapter of the Root Verses on the Middle Way, which has twenty-four verses.\\ \\ Second, there are three parts to refuting that time is the cause of arising and ceasing: explaining the tenets of the treatise, combining it with the scriptural authority of meaning, and summarizing the meaning and indicating the name. The first part is: Here someone says that time exists by its own nature, because it is the cause of the arising and destruction of results. For example, a sprout relies on the winter season to perish and relies on the spring season to grow. If arising and ceasing existed by their own nature, then even if time became the cause of arising and ceasing by its own nature, it would not be the case. This has two parts: refuting that arising and ceasing are established by their own nature, and if it is thought that arising and ceasing are established by their own nature, then pointing out the faults of permanence and annihilation.\\ \\ The first part has two points: refuting the thesis that arising and ceasing exist by their own nature, and refuting the reason that arising and ceasing exist by their own nature. The first part has three points: refuting by examining whether arising and ceasing exist simultaneously, refuting by examining where arising and ceasing exist, and refuting by examining whether arising and ceasing are one or different. The first part has three points: establishing the thesis, pointing out the reason, and summarizing the meaning of these. The first point is: If arising and ceasing exist by their own nature, then destruction is not arising, that is, it does not exist without arising, nor does it exist by its own nature simultaneously with arising. Arising is not destruction, that is, it does not exist without destruction, nor does it exist by its own nature simultaneously with destruction. These are the four theses. The second part has two points: refuting whether destruction exists simultaneously with arising, and refuting whether arising exists simultaneously with destruction. The first point is: Destruction would be arising, that is, it would exist without arising, but it would not be so. As indicated by "how," this shows that it is completely impossible. If it existed in that way, it would die without arising, that is, it would die without being born, but this has never been seen by anyone. Therefore, destruction cannot exist without arising. The destruction of things is simultaneous with arising.