Tibetan
། འཁོར་བའི་རྩ་བ་འཇིག་ལྟའི་འཛིན་སྟངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་འགལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་དེ་ཙམ་ལས་མ་སྨོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཉེས་སྐྱོན་ལྡོག་པའི་རིམ་པ་དང༌། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འཇིག་ལྟ་ལྡོག་ཚུལ་དང༌། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང༌། ལེན་པ་ཟད་པས་སྐྱེ་བ་ཟད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་སྟེ་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་གང་ཟག་རང་བདག་གི་བ་སྟེ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་རྣམས་གྱི་མཚན་མ་ཞི་བ་སྟེ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་བས་ང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་སྤངས་ནས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྟ་བ་དང་སྤང་བྱ་དེ་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཛིན་སྟངས་འགལ་བར་ཞུགས་ཤིང་སྔ་མ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྐྱོང་ ཚུལ་རྒྱས་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ང་དང་ང་ཡི་བར་འཛིན་པ་སྤོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡོད་ལ་དེ་ལྟ་ན་བདག་དང་ཕུང་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བདག་དང་བདག་གི་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད་ཟིན་ལ་དེ་ལྟ་ན། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པ་སྟེ་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་བ་མེད་པར་ཏེ་སྤོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་མཐོང་བ་དེས་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་མཐོང་ཞིང་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡང་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྟོང་པར་ལྟོས། །ཕྱི་རོལ་དག་ཀྱང་སྟོང་པར་ལྟོས། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་མིན། ཞེས་དང༌། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། གང་དག་ཞི་ཞིང་རབ་ཞིའི་ཆོས་སེམས་པའི། །སེམས་པ་དེ་ཡང་ནམ་ཡང་དབྱུང་མ་ཡིན། ཞེས་དང༌། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་དབེན་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་དབེན་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད། །གང་སྤྱོད་དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་གྱིས་ཤེས་ཀྱི་བྱིས་པས་མིན། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་གི་བ་མ་དམིགས་པས་ནང་བདག་དང་ཕྱི་རོལ་བདག་གི་བ་ཉིད་དག་ལ་བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་པའི་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ཟད་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞི་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་ལྟའི་རྩ་བ་ཅན་འཇིག་ལྟའི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཅན་འཇིག་ལྟའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་ནི་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་ཡོན་དང་འཇིག་ལྟ་མ་གཏོགས་པའི་ལྟ་ངན་རྣམས་དང༌། ལྟ་ངན་དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པ་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་འདུན་ཞིང་ཆགས་པའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ཟད་པས་ན་ལས་དབང་གིས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལྡོག་པའི་རིམ་བ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་ཏེ། ལེན་པ་ཟད་ན་དེའི་རྐྱེན་ཅན་སྲིད་པ་མི་འབྱུང་ལ་ལས་ཉོན་གཉིས་པོ་དེ་ཟད་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ཟད་བས་ལས་ཉོན་ཟད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱང་སྡུག་མི་སྡུག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ལས་འབྱུང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དག་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་དང་བུམ་སྣམ་དང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང༌། རྙེད་མ་རྙེད་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེན་བར་ཞེན་པའི་སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པ་ལས་སྐྱེའོ། །བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ནི་ཡུལ་དེ་ རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གོམས་པས་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེའི་ལྟ་བ་བསྒོམས་པས་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། བ་སྒོམས་པའི་མཐར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཟད་པ་ན་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཉིད་ཐར་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སེ། བརྒྱ་པ་ལས། མདོར་ན་ཆོས་ནི་མི་འཚེ་པར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །སྟོང་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །འདིར་ནི་དེ་གཉིས་འབའ་ཞིག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར། དེ་ཟད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད། །ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་རང་གི་ཐར་པ་དང༌། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་བསྟན་པར་འཆད་ལ། བུད
Chinese
因此，由于完全理解了与轮回之根本——坏聚见之执着相违背的空性，所以在此不再赘述。第二部分分为两点：遣除过患的次第和获得解脱的方式。第一部分分为三点：遣除坏聚见的方式、遣除对此的辩论，以及取舍灭尽而导致生灭灭尽的方式。第一点是：像这样，通过不断修习已经确定我和我所并非以自性成立的见解，由于我所执着的对境——补特伽罗自我的相，以及我所执着的对境——蕴的相寂灭，即什么也不显现，对境和有境成为同味一体的缘故，瑜伽士舍弃了认为我以自性成立和我所也以自性成立的坏聚见，从而坏聚见消失了。因为见和所断二者，对同一个对境，执着方式却相反，而且前者是趋入到正确的意义中。关于如何修习此见解，以及如何修习止观，在菩提道次第中已经广说，所以在此不再赘述。第二点是：如果那样，有舍弃我和我所之执着的瑜伽士，如果是那样，我和蕴以自性而存在吗？回答是：我和我所已经说过并非以自性而存在，如果是那样，除了这些之外，没有我执和我所执，也就是说，作为舍弃者的瑜伽士，也并非以自性而存在。如果有人认为，没有我执和我所执，也就是说，作为舍弃者的瑜伽士以自性而存在，那么，他没有见到真如的意义，也不能舍弃我和我所之执着的坏聚见。如经中所说：观内之自性为空性，观外之诸法亦为空性，何人修习空性，彼亦无有。又如《三摩地王经》中也说：何人思维寂静极寂静之法，彼思维亦永不可得。蕴自性寂静且是空性，菩提自性寂静且是空性，所行持者亦自性空性，具智慧者知晓而凡夫不能知。第三点是：像这样，我和我
English
Therefore, since emptiness, which contradicts the clinging to the root of samsara—the view of the aggregates as inherently existent, is fully understood, I will not elaborate further here. The second part has two points: the order of eliminating faults and the way of attaining liberation. The first part has three points: the way of eliminating the view of the aggregates as inherently existent, refuting arguments against it, and the way of exhausting birth by exhausting grasping. The first point is: In this way, by constantly meditating on the view that has ascertained that "I" and "mine" are not established by their own nature, the signs of the object of clinging to "I," the person, the self, and the signs of the object of clinging to "mine," the aggregates, are pacified, that is, nothing appears, and the object and the subject become of one taste. Therefore, the yogi abandons the view of the aggregates as inherently existent, which holds that "I" is established by its own nature and "mine" is also established by its own nature, and thus the view of the aggregates as inherently existent disappears. This is because the view and what is to be abandoned have opposite ways of clinging to the same object, and the former enters into the correct meaning. The way to practice this view and the way to cultivate calm abiding and insight have already been extensively explained in the stages of the path to enlightenment, so I will not elaborate further here. The second point is: If that is the case, there is a yogi who abandons the clinging to "I" and "mine," and if that is the case, do "I" and the aggregates exist by their own nature? The answer is: It has already been said that "I" and "mine" do not exist by their own nature, and if that is the case, there is no clinging to "I" and "mine" other than these, that is, the yogi who is the abandoner does not exist by his own nature either. If someone thinks that there is no clinging to "I" and "mine," that is, the yogi who is the abandoner exists by his own nature, then he has not seen the meaning of suchness and cannot abandon the view of the aggregates as inherently existent, which clings to "I" and "mine." As it is said in the sutra: "Look at the emptiness of the inner self, look at the emptiness of the outer phenomena as well, whoever meditates on emptiness, that one also does not exist." And as it is also said in the Samadhiraja Sutra: "Whoever thinks of the peaceful and extremely peaceful Dharma, that thought is never found." The aggregates are by nature solitary and empty, enlightenment is by nature solitary and empty, what is practiced is also by nature empty, the wise know it, but not the childish. The third point is: In this way, "I" and "mine"
Chinese
因为没有观察到“我”，所以对于内在的“我”和外在的“我”的自性，如果认为有“我”和“我的”的两种坏聚见消失，那么四种近取就会止息。因为（佛）说：一切烦恼都是以坏聚见为根本，以坏聚见为生起，以坏聚见为因。四种近取是：欲近取、见近取、戒禁近取、我语近取。它们依次是对色声等欲妙和除了坏聚见之外的各种邪见，以及与邪见相关的恶劣戒律和苦行，以及以坏聚见为基础的四种见解产生贪求和执着。因为这些近取灭尽，所以业力所致的轮回转生也会灭尽。第二，因为如前所述的轮回止息的次第，所以安住于业和烦恼灭尽就能解脱。如果近取灭尽，那么以它为缘的轮回就不会产生，而且如果业和烦恼二者灭尽，那么生老死就会止息。那么，有人会想，通过什么灭尽业和烦恼呢？轮回中产生的业是从烦恼产生的，而烦恼也是从苦乐和颠倒的非理作意的分别念产生的，而不是自性存在的。那些非理作意的分别念是从对知识、所知、言说、能说、瓶子、氆氇、男人、女人以及获得和未获得等等的真实执着的各种戏论，从无始以来串习而产生的。对真实的执着的戏论，通过串习将那些对境视为空性而止息。这样，空性就是唯一的真实，通过修习它的见解就能证悟它，在修习的最后，当烦恼的种子灭尽时，戏论完全止息的空性本身就被称为解脱和涅槃。在《百论》中说：总之，不害就是法，如来们所说，空性就是涅槃，这里只有这二者。就像所说的那样。《智慧灯论》中说：因为那灭尽了，所以生就灭尽了。以及用以上的偈颂来解释声闻和独觉的解脱，业和烦恼灭尽就解脱。用这样的偈颂来阐释大乘的解脱。
English
Because the 'I' is not observed, if the two wrong views of considering 'I' and 'mine' in the nature of the inner 'I' and the outer 'I' disappear, then the four clingings will cease. Because it is said that all afflictions are rooted in the wrong view of the aggregate, originate from the wrong view of the aggregate, and are caused by the wrong view of the aggregate. The four clingings are: desire clinging, view clinging, moral discipline and asceticism clinging, and self-assertion clinging. They are, in order, the desire for objects such as form and sound, and all wrong views except the wrong view of the aggregate, as well as bad moral discipline and asceticism related to wrong views, and craving and attachment arising from focusing on the four views based on the wrong view of the aggregate. Because these clingings are exhausted, the cycle of rebirth caused by karma will also be exhausted. Secondly, because the order of cessation of rebirth is as previously explained, therefore, abiding in the exhaustion of karma and afflictions will lead to liberation. If clinging is exhausted, then the cycle of existence caused by it will not arise, and if both karma and afflictions are exhausted, then birth, old age, and death will cease. Then, one might think, through what does karma and afflictions become exhausted? The karma that arises in samsara arises from afflictions, and afflictions also arise from the non-rational conceptual thoughts of pleasure and pain and inversion, and are not inherently existent. Those non-rational conceptual thoughts arise from the various proliferations of clinging to the truth of knowledge, knowable, speech, speaker, vase, felt, man, woman, and gain and non-gain, etc., from habituation since beginningless time. The proliferation of clinging to the truth ceases through habituation of seeing those objects as emptiness. Thus, emptiness is the only truth, and by cultivating its view, one can realize it, and at the end of cultivation, when the seeds of afflictions are exhausted, the emptiness itself in which proliferation is completely ceased is called liberation and nirvana. In the Hundred Treatises it says: In short, non-harm is the Dharma, as spoken by the Tathagatas, emptiness is nirvana, here there are only these two. Just as it is said. In the Lamp on Wisdom it says: Because that is exhausted, so birth is exhausted. And using the above verses to explain the liberation of the Hearers and Solitary Realizers, liberation is through the exhaustion of karma and afflictions. Using such verses to elucidate the liberation of the Mahayana.