Tibetan
མ་མོ། །གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་སུ་འདོད་པ་སློབ་དཔོན་འདིའི་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞུང་འདིའི་མཇུག་ཏུ་ངག་གང་མདོ་སྡེ་ལ་ཞེས་སོགས་ཤློ་ཀ་གསུམ་འདུག་པ་ཐེག་ཆེན་བཀར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་སྟོན་འདོད་པར་འདུག་པ་ལ་བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གོང་དུ་འོད་རྒྱུར་འདུག་པ་ལ། འཇུག་སའི་སྐབས་ཀྱང་མ་ཤེས་ཤིང་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་མིན་ནོ་ཞེས་འགྲེལ་ཆེན་མཁན་པོ་འཆད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་དོན་ནི་ངག་གང་ལྷག་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པས། མདོ་སྡེ་ལ་འདུག །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པས་འདུལ་བ་ལ་སྣང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པས་མངོན་པ་དང་མི་འགལ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་འདོད་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཕལ་ཆེར་དུའང་བསླབ་པ་གསུམ་སྟོན་པས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། །ཁྱོད་ཀྱིས་བཀའི་མཚན་ཉིད་བཞག་པ་དེ་ཚང་བར་མ་རྟོགས་པའི་མདོ་གཅིག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་ན། ཁྱོད་འདོད་པའི་བཀའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་སྡེ་གཅིག་མཐོང་བས་ཁྱོད་མདོ་སྡེར་འདོད་པ་དང་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བས་གསུངས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཡུམ་རྒྱས་པ་སོགས་བཀའ་ཡིན་ན། འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་དེའི་བརྗོད་བྱ་རྟོགས་རིགས་པ་ལ་མ་རྟོགས་པས་བཀའ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བར་འདོད་པའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ མ་རྟོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཀར་གཟུང་བྱ་མིན་པར་སུ་ཞིག་བྱེད་དེ་བྱེད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འགྲུབ་པ་ངེས་པར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་རྨོངས་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་ཆགས་པས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་རྟག་མཐར་ལྟུང་བ་དང་ཉན་རང་རྣམས་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་ནས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཆད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མྱང་འདས་ཐོབ་བྱར་བྱེད་པའི་ཆད་མཐར་ལྷུང་བའི་མཐའ་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བར་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་གནས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ན་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་དེས་སུན་ནས་ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དེས་ན་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོག་ནས་འཆད་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་སྟོང་བ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་ བའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པའི་གཉེན་པོའང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་མྱུར་དུ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཟད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདོད་པས་སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒོམ་མི་བྱེད་དེ་དེ་དང་བྲལ་ན་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་སྤོང་མི་ནུས་སོ། །ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ས་བོན་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མཐར་ཐུག་པ་དང་མངོན་གྱུར་ནི་དངོས་པོ་བདེན་པར་སྣང་བའི་སྣང་ཆ་སོགས་ཡིན་གྱི་བདེན་པར་སྣང་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་སོགས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སྐྲག་པས་དེ་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ༌ན། བདེན་འཛིན་གྱི་དངོས་པོ་གང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་དེ་ལ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རིགས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་འཇིགས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྟེ་འཇིགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་འཇིགས་པ་ཟད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་འགའ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་ནི་དེར་ཞེན་པ་ལས་ཡུལ་ཅིའང་རུང་བ་ལས་འཇིགས་པ་སྐྱེ་རིགས་པར་འགྱུར་ན་བདག་ཉིད་འགའ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་པོ་དེ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་སེམས་པའི་བློས་ཁ་ནང་དུ་ལོག་ལ་སོགས་ཤིག་དང༌། བདག་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་འཇིགས་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་དགག་པ་དང༌། ཀུན་བརྟགས་
Chinese
母亲啊！认为执着于人与蕴是烦恼，也是这位论师的观点。如果想详细了解，就应该从宗喀巴大师所著的《入中论》大疏中了解。这部论典的结尾有“凡是言语属于经部”等三颂，似乎想阐述成立大乘是佛语的理路，但在“教典根本比丘”等之前有“光荣”等字样，既不了解进入之处，也不是论师的著作，这是大疏堪布所说的。无论如何，意思是凡是言语宣说增上心学的，就属于经部；宣说戒律学的，就出现在律藏中；宣说智慧学的，如果不与对法相违，就认为是佛语。那么，大乘经典中大多也宣说三学，为何不认为那是佛语呢？你所安立的佛语的定义，因为没有完全理解，就以一部经作为理由，如果承认所有的大乘经典都有过失，那么，你所认为符合佛语定义的小乘经典，与你认为是经典的定义相同，为何不认为所有的大乘经典都是佛所说呢？如果《广大母经》等是佛语，那么声闻大迦叶等因为没有理解其中的内容，就说不是佛语吗？声闻大迦叶等认为难以测度的甚深之处，你因为没有理解就作为理由，谁会认为不应该作为佛语来接受呢？不应该这样做，这就是意思。第二点是，要成就不住涅槃，必定要依赖于证悟空性。为了那些因为对人与蕴执着为真实，而在轮回中流转的痛苦有情，像普通人一样对蕴执着为真实，受业和烦恼的支配而在轮回中流转，堕入常边；又像声闻和独觉一样，因为害怕轮回的痛苦，仅仅断绝了在有中产生，而将由此产生的涅槃作为所要获得的，堕入断边。为了从这两种边解脱，菩萨圣者们由于大悲心的力量而安住于轮回，这才能成就，这就是空性。
English
O Mother! The view that considering the clinging to persons and aggregates as afflictions is also the view of this teacher. If you want to know in detail, you should learn it from the great commentary on the Madhyamakavatara composed by Je Tsongkhapa himself. At the end of this text, there are three shlokas, such as "Whatever speech belongs to the Sutra Pitaka," which seem to want to show the reasoning for establishing the Great Vehicle as the words of the Buddha, but before "Tantric Root Bhikshu," there are words like "glory." The great commentary Khenpo says that he does not know the place of entry and that it is not the teacher's text. In any case, the meaning is that whatever speech teaches the training of higher mind, it belongs to the Sutra Pitaka. Whatever teaches the training of morality, it appears in the Vinaya. If whatever teaches the training of wisdom does not contradict the Abhidharma, it is considered the word of the Buddha. Then, since most of the Great Vehicle sutras also teach the three trainings, why is it not considered the word of the Buddha? If you establish the definition of the Buddha's words, and because you have not fully understood it, you use one sutra as a reason, and if you admit that all the Great Vehicle sutras have faults, then the Lesser Vehicle sutra that you think meets the definition of the Buddha's words, since the definition is the same as what you think is a sutra, why do you not think that all the Great Vehicle sutras were spoken by the Victorious Ones? If the Extensive Mother Sutra, etc., are the Buddha's words, then if the great Kashyapa and others did not understand what it expresses, do you say that it is not the Buddha's words? Because you have not understood the very profound that the great Kashyapa and others think is difficult to fathom, who would say that it should not be accepted as the Buddha's words? It is not appropriate to do so, that is the meaning. The second point is that the accomplishment of non-abiding nirvana necessarily depends on the realization of emptiness. For the sake of those suffering sentient beings who, because they are deluded about the truth of persons and aggregates, wander in samsara, like ordinary beings, they cling to the aggregates as true, and under the power of karma and afflictions, they wander in samsara, falling into the extreme of permanence; and like the Hearers and Solitary Realizers, because they are afraid of the suffering of samsara, they only cut off the arising in existence, and they make the nirvana that arises from this as something to be attained, falling into the extreme of annihilation. In order to be liberated from both of these extremes, the noble Bodhisattvas, due to the power of great compassion, abide in samsara, and this will accomplish the emptiness.
Chinese
是证悟的果实。如果与证悟空性分离，即使凭借慈悲的力量而安住于轮回，也会体验到轮回的自性痛苦，并因此而厌倦，最终堕入断灭的边际。第三，因此，像之前所说的那样，驳斥空性的一方是不合理的，因为下面将要阐述的理路也会造成损害。因此，即使是想要获得声闻、缘觉菩提的人，也应毫不犹豫地修习空性，因为执著于真实的烦恼愚痴是轮回的根本。如果不去除其执著的对境，就不可能获得解脱。空性是烦恼障和所知障黑暗的对治，因此想要迅速灭尽二障、获得一切智的人，怎么能不修习空性呢？如果与空性分离，甚至无法舍弃烦恼障的种子。所知障的种子是烦恼的究竟习气，显现则是事物显现为真实的显现等等，但如果显现为真实，就遍是所知障等等，不应如此。总结要义：如果因为害怕空性的意义而不修习它，那么，对于作为产生轮回痛苦之主要因素的执著真实的对境，理应感到恐惧和害怕，而对于证悟空性的智慧，它是平息轮回痛苦的，怎么会产生恐惧呢？不应感到恐惧，因为它能灭尽恐惧。如果存在某种自性成立的我，那么执著于它，无论是什么对境，都可能产生恐惧，但由于根本不存在任何自性成立的我，那么谁是感到恐惧者呢？应该以思维自性的智慧，将心转向内等等，通达无我，从而从一切恐惧中解脱。第三，广说成立空性的理路，其中分为：广说成立人无我的理路和广说成立法无我的理路。第一部分又分为：破斥俱生我执的执著对境和分别
English
It is the fruit of realization. If separated from the realization of emptiness, even if one remains in samsara by the power of compassion, one will experience the self-nature suffering of samsara and become weary of it, eventually falling into the extreme of annihilation. Third, therefore, refuting the side of emptiness as previously stated is not reasonable, because the reasoning that will be explained below will also cause harm. Therefore, even those who wish to attain the enlightenment of hearers and solitary realizers should cultivate emptiness without hesitation, because the afflictive ignorance that clings to reality is the root of samsara. If its object of attachment is not removed, it is impossible to attain liberation. Emptiness is also the antidote to the darkness of the afflictive obscurations and the obscurations of knowledge, so how can those who desire to quickly exhaust the two obscurations and attain omniscience not cultivate emptiness? If separated from it, one cannot even abandon the seeds of the afflictive obscurations. The seeds of the obscurations of knowledge are the ultimate habitual tendencies of afflictions, and the manifestation is the appearance of things appearing as real, etc., but if it appears as real, it is pervasive with the obscurations of knowledge, etc., which should not be the case. Summarizing the meaning: If one does not cultivate emptiness because one is afraid of its meaning, then one should be afraid and fearful of the object of clinging to reality, which is the main factor in generating the suffering of samsara, but how can fear arise towards the wisdom that realizes emptiness, which pacifies the suffering of samsara? One should not be afraid, because it is the destroyer of fear. If there were some self-established self, then fear could arise from clinging to it, no matter what the object is, but since there is no self-established self at all, who is the one who feels fear? One should turn the mind inward with the wisdom of thinking about self-nature, etc., and understand selflessness, thereby being liberated from all fears. Third, elaborately explaining the reasoning for establishing emptiness, which is divided into: elaborately explaining the reasoning for establishing the selflessness of persons and elaborately explaining the reasoning for establishing the selflessness of phenomena. The first part is further divided into: refuting the object of attachment of innate self-grasping and conceptual