Tibetan
དིར་དེ་དམ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་བཟུང་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱང་དེར་འདོད་དགོས་ཀྱི་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཁོ་ན་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པ་དང་གཞན་དག་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་གཞི་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་གཞི་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་ངོར་མེད་པ་སྟེ་དེས་མ་གྲུབ་ཅེས་པའོ། །སློབ་དཔོན་འདིའི་གཞུང་གི་སྐོར་ནས་དེ་ལས་གསལ་བ་མ་བཤད་ལ་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་དང་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་ངོས་བཟུང་བ་མི་སྣང་ངོ་། །དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིའི་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་དེ་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་སོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤེས་རབ་གསུམ་ནི་ཡུལ་དོན་དམ་ཡིན་པས་དོན་དམ་དུ་བཏགས་ནས་བཤད་ལ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སྐྱེ་བར་མ་གྲུབ་པས་དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་མ་སྐྱེས་པར་བཤད་ཅིང༌། བདག་མེད་གཉིས་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤོང་འདོད་པས་རྟོགས་བྱའི་ཆེད་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏེ་ཡུལ་ཡིན་པས་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པར་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཡང་རིགས་ཤེས་ལ་བྱས་ནས་དེའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་མིན་པ་དང༌། ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལས་བཤད་དོ། །དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་འཇལ་བའི་བློས་འགྲུབ་དགོས་ན་དེས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་ གྲུབ་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འོ་ན་སྐྱེ་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྲུབ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པའི་གཞི་ཤིང་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མིག་བསླད་པ་ལ་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ན་དེའི་ཤེས་པ་ལ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེར་མི་སྣང་ཤེས་སྨྲ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ན་ཤེས་པ་ལ་དེར་སྣང་བ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི་དེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ནོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །འོ་ན་མྱུ་གུ་རང་ངོས་ནས་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པས་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བའོ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་སྤྲུལ་གཞིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱང་མིག་བསླད་པའི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་རང་གི་གཉུག་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་དེར་སྣང་དུ་བསྐྱེད་པ་མིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མིག་མ་བསླད་པ་ལ་ཡང་དེར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་མྱུ་གུ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་སྣང་བའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པར་མྱུ་གུ་རང་གི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེས་དོན་དམ་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ལ་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དོན་དམ་པར་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དང་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་པས་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་པས། དེའི་བཟློག་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དེ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱང་འདི་དང་འདྲའོ། །བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ལྟ་བུ་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ནུས་ཀྱང༌། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་དོན་ཡོད་པར་འཇོག་ནུས་སོ། །འདི་པའི་ལུགས་ལ་འདི་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱང་ཡོད་པས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་སྣང་བའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་ཞེས་ཁྱད་པར་སྨོས་སོ། །བདེན་འཇིན་གྱི་ཡུལ་དེས་གཞི་དེ་དག་སྟོང་བའི་སྟོད་ཉིད་དེ་དག་གི་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་མོད་ཀྱང་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ ཅན་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱིདབང་གིས་མ་གྲུབ་པའོ། །འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་ནི་འདི་པའི་ལུགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་དེ་དག་གི་མིང་དོན་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཡོད་དོ། །དེས་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དེར་གྲུབ་ན་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང་ཆ་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་སོགས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཕེན་ནུས་ཀྱི་དེ་དག་ཏུ་འཛིན་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་དོན་མིན་ཏེ། དེ་དག་བཀག་ཀྱང་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་དོན་ལེགས་པོར་ངོས་མ་ཟིན་པས་རིགས་ཤེས་ལ་གཞལ་བྱ་ཡོད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སོང་ནས་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་འདོད་ལ། ལ་ལ་རིགས་ཤེས་ཡུལ་མེད་དང༌། གཞན་དག་རིགས་པ་དང་རྗེས་དཔག་གི་ལྡོག་པ་ཕྱེ་ནས་ཡུལ་ཡོད་མེད་དུ་འཇོག་གོ ། །མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འདི་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་ཆོས་བདག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་འགོག་པ་དངོས་དང་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། མཉན་པ་དང་བཤད་པ་དང་བསམས་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་འཛིན་པ་དེ་ལ་ཅི་ཙམ་ཞིག་གནོད་དུ་སོང་བ་ཡང་ཡང་བརྟག་པ་ནི་གདམས་པའི་དོན་པོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་སྡེའི་ བདག་མེད་འཆད་པའི་སྐབས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་དེ་འགོག་པའི་རིགས་པའི་གཙོ་བོ་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། ལུགས་འདིའི་དགག་བྱ་འགོག་པའི་རྟགས་ནི་འགའ་ཟུང་མ་གཏོགས་པ་འབྲེལ་ཟླ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་རྟགས་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི་དབུ་མ་རྒྱན་ལས་བཤད་དེ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ནི་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་དང་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་དང་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་དང་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ཡང་གསུངས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ་དེ་ནི་འགལ་ཟླ་དམིགས་པའི་རྟགས་སོ། །ཕ་རོལ་ལ་འགལ་འདུ་སྟོན་པའི་མཚམས་མཐར་ཐུག་པ་ནི། རང་གཞན་སྡེ་
Chinese
據說，如果堅持那是誓言的特殊之處，就沒有過錯。因此，必須認為勝義諦的理智也在那裡，而不僅僅是聖者後得的理智。這樣一來，中觀派和其他宗派所探討的有和無的基礎，如果說在勝義諦中不存在，意思就是說那個基礎在勝義諦的理智面前是不存在的，也就是說它沒有被它所證成。關於這位論師的著作，沒有比這更清楚的解釋了，而且在益西寧波論師的《二諦論》以及《中觀莊嚴論》的自釋中，也沒有發現更清楚的認定。在《中觀光明論》中說：「聽聞、思維、禪修所生的一切智慧，由於具有不顛倒的對境，所以稱為勝義諦。這是因為它是勝義諦的緣故。由現量和比量所造成的差別是存在的，因為它們以思維的力量，知道這一切事物都是無生的。因此，所謂勝義諦中無生，就是說這些事物沒有被真實的智慧所證成。」因此，三種智慧因為對境是勝義諦，所以被稱為勝義諦。由於沒有被真實的智慧所證成生起，所以說是以思維的力量而無生。兩種無我因為具有道理，所以也是殊勝的，而且因為想要去除障礙，所以為了所證悟的對象而追求，並且殊勝的智慧是不顛倒的意義，也就是對境，所以被稱為勝義諦的自性。同樣地，真實也是指理智，由於它的力量，而不是名言的智慧沒有自性。或者，如果以真如的本質來衡量，在真如的體性中是不存在的，這是《莊嚴論》的解釋中所說的。如果事物的生起等在真如中存在，那麼它們必須被勝義諦和衡量真如的智慧所證成，但由於它們沒有被它所證成，所以顯示了生起等事物在真如中沒有成立，因此也可以說在勝義諦中沒有生起。那麼，如果生起以某種方式成立，就會認為是在真如中成立嗎？例如，變現為幻化馬牛的基礎，木頭和驢子等。
English
It is said that there is no fault in holding that as the special feature of the vow. Therefore, it must be assumed that the wisdom of analyzing the ultimate truth is also there, and not just the wisdom of the subsequent attainment of the noble ones. In that way, the basis for analyzing existence and non-existence by the Madhyamikas and others, the meaning of saying that it does not exist in the ultimate truth is that the basis does not exist in the face of the wisdom that analyzes the ultimate truth, that is, it is not proven by it. Regarding this teacher's writings, there is no clearer explanation than that, and it is not apparent that there is a clearer recognition in the two truths of Yeshe Nyingpo and the self-commentary of the Ornament of the Middle Way. In the Light of the Middle Way, it says: "All the wisdom arising from hearing, thinking, and meditating is called the ultimate truth because it has an object that is not inverted. This is because it is the ultimate truth. The difference made by direct perception and inference exists because they know that all these things are unborn only by the power of thought. Therefore, what is called unborn in the ultimate truth is said to be that these things are not proven to arise by true wisdom." Therefore, the three wisdoms are called the ultimate truth because the object is the ultimate truth. Since it is not proven to arise by true wisdom, it is said to be unborn by the power of thought. The two selflessnesses are also sacred because they have reason, and because they want to remove obstacles, they are pursued for the sake of the object to be realized, and the sacred wisdom is the meaning of non-inversion, that is, the object, so it is called the nature of the ultimate truth. Similarly, truth is also done to reason, and by its power, it is not the wisdom of the nominal that has no nature. Or, if it is measured by the nature of suchness, it does not exist in the nature of suchness, as stated in the explanation of the Ornament. If the arising of things and so on exist in suchness, then they must be proven by the ultimate truth and the wisdom that measures suchness, but since they are not proven by it, it shows that the arising and so on of things are not established in suchness, so it can also be said that there is no arising in the ultimate truth. So, if arising is established in some way, would it be thought to be established in suchness? For example, the basis for transforming into illusory horses and cattle, wood and donkeys, etc.
Chinese
如果眼睛被迷惑，看到马和牛，那么它的意识中只有显现，而树木等则不会显现，也无法说话。同样，如果幼芽显现为从种子中生长出来，那么意识中也只是显现而已，不能说它不是从种子中生长出来的。如果认为幼芽本身是从种子中生长出来的，所以是胜义谛的生，那么没有过失。因为在化身的基础上，也有显现为马和牛的情况，但这只是由于眼睛被迷惑的意识所致，而不是从自身固有的因缘中产生显现。否则，没有被迷惑的眼睛也会显现出马和牛。同样，种子生长出幼芽，也不是因为世俗的意识如此显现而成立，而是幼芽本身的状态所致。如果不是因为自身所缘的意识显现而成立，而是执着于幼芽本身的状态而存在生长，那就是执着于胜义谛存在生长。因此，也要了解胜义谛和真如中存在生长，也要了解其他一切法的胜义谛、真如和真实的生等存在与否。这是出自《中观光明论》。它也显示出，对于一切众生来说，真实地如同实物的自性一般显现。因此，由于它们的想法，一切虚假的法都只是世俗中存在。也就是说，由于从无始以来的习气中产生的、误认为胜义谛中无自性的事物为存在的世俗意识，对于众生来说，如同真实存在的事物一般显现，因此，由于它们的想法，存在的事物被认为是世俗存在。所以，必须将它的反面认为是胜义谛存在，并依此进行解释，一切自续派中观宗的观点也与此类似。像俱生我执一样，对于未经观察的意识来说，虽然不能因为显现而安立为世俗存在，但是，对于没有被其他世俗量所损害的世俗意识来说，则可以因为显现而安立为世俗实有。按照此派的观点，对于这样的意识来说，也存在着因为显现而安立的世俗状态，所以自己的
English
If the eyes are deluded and see horses and cows, then in its consciousness there is only appearance, while trees and the like do not appear and cannot speak. Similarly, if a sprout appears to grow from a seed, then in consciousness it is only an appearance, and it cannot be said that it did not grow from the seed. If it is thought that the sprout itself grows from the seed, so it is the ultimate truth of birth, then there is no fault. Because on the basis of the emanation body, there are also appearances of horses and cows, but this is only due to the consciousness of the deluded eyes, and not from its own inherent causes and conditions that produce the appearance. Otherwise, even eyes that are not deluded would appear as horses and cows. Similarly, the growth of a sprout from a seed is not established because of the appearance of the conventional mind, but because of the state of the sprout itself. If it is not established by the appearance of one's own object-possessing consciousness, but clinging to the existence of growth due to the state of the sprout itself, then it is clinging to the existence of growth in the ultimate truth. Therefore, it is also necessary to understand that there is growth in the ultimate truth and suchness, and also to understand whether there is existence or non-existence of the ultimate truth, suchness, and true birth of all other dharmas. This is from the Madhyamaka Aloka. It also shows that for all sentient beings, it appears truly like the nature of a real thing. Therefore, due to their thoughts, all false phenomena exist only conventionally. That is to say, due to the conventional consciousness that arises from beginningless habits and mistakes things that are without self-nature in the ultimate truth as existent, for sentient beings, it appears as if real things exist. Therefore, due to their thoughts, existent things are considered to exist conventionally. Therefore, its opposite must be considered to exist ultimately, and based on this, it is explained that the views of all Svatantrika Madhyamikas are similar to this. Like innate self-grasping, although it cannot be established as conventionally existent due to appearance for an unexamined consciousness, for a conventional consciousness that is not harmed by other conventional valid cognitions, it can be established as conventionally real due to appearance. According to this school's view, for such a consciousness, there is also a conventional state established by appearance, so one's own