Tibetan
། གང་ཞིག་བློ་ཞན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་གཉི་གའི་ཐེ་ཚོན་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དག་རིགས་པ་དང་ལུང་གཉིས་ཀྱིས་སྒོ་ནས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་རྩམས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཆོས་ཟབ་མོ་གང་ཡིན་དྲིས་པའི་ལན་དུ་འབུམ་དང་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དང་ཤེར་ཕྱིན་བདུན་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་མདོ་རྣམས་དྲངས་ཤིང༌། རིགས་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལས་གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་བར་ངེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ངེས་པའི་དོན་དང་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བཞེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་གང་གསུངས་པ། །བྱིས་རྣམས་སྐྲག་པ་སྤང་དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན། ཞེས་ཕྱི་རོལ་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་ཞིག་ལ་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མིན་པར་གསུངས་ལ་རིན་ཆེན་ཕྲང་བ་ལས་ཀྱང༌། བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བུར། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཀློག་འཇུག་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་གདུལ་བྱ་ལ། །ཇི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏེ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྡིག་པ་ལས། །རྣམ་པར་བཟློག་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་བསྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་རྟེན་པ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མི་རྟེན། །ཟབ་མོ་ཁུ་འཕྲིག་ཅན་འཇིགས་པ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་བོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་དང་པོས་སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་ལ་བློ་དང་ཇི་ཙམ་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེ་ནས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་མངོན་མཐོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྟོན་པ་དང༌། དེ་ནས་གཅིག་གིས་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ནི་མེད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་དང༌། དེ་ནས་གཅིག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་གཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནས་གསུམ་གྱིས་ནི་གདུལ་བྱ་བློ་རབ་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ལ་དམིགས་བ་ཅན་རྣམས་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་གང་བདེན་པ་མེད་པར་བསྟན་བ་དེ་ལ་བཅིངས་གྲོལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བཞག་པས་མི་ཆོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཁ་ཅིག་མི་བདེན་ལ་ཁ་ཅིག་བདེན་པའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་དགོས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་རེ་བསྟན་ནས་རིམ་གྱིས་འཁྲིད་དགོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་
Chinese
如果有人因为智慧浅薄，将不了义的教法理解为了义，为了消除这两种情况的怀疑和邪见，所以导师撰写了此论。经集里问道：何为甚深之法？答道：引用了《十万颂》、《金刚经》、《八千颂》等宣说甚深的经典。理聚部也确定了这些经典的意义只能按照它们所说的那样理解，不能以其他方式牵强附会，因此认为这些经典是了义的，而其他经典则是需要解释的。如《菩提心释》中说：“一切唯心造，佛陀如是说，为遣除童蒙，恐怖而说彼，彼非真如性。”这是否定了外境，而肯定唯心是实有的，但这不是字面意思。又如《宝鬘论》中说：“如文法师，教人读字母，如是佛陀，随顺所化机，于一说罪恶，为令厌离故，于一说功德，或有说二者，或有说非二，甚深具怖畏，空性具悲心，为成菩提说。”第一颂说导师随顺所化众生的根器而说法。接下来的三句是从增上生开始宣说。然后一句是针对意义论二宗的人，说人无我，但有能取所取二者。再然后一句是针对某些大乘种姓的人，说无能取所取的二空。最后三句是针对利根大乘，有相者生起怖畏的法，从无自性和大悲心开始宣说。因此，只要没有指出什么是真实的，就不能安立系缚解脱等一切法，所以必须区分哪些是不真实的，哪些是真实的。必须先指出一部分无我，然后逐渐引导，安立因果。
English
If someone, due to their shallow wisdom, understands the provisional teachings as definitive, in order to dispel doubts and wrong views in both cases, the teacher composed this treatise. In the Collected Sutras, when asked what the profound Dharma is, the answer is: The sutras that teach profundity, such as the Hundred Thousand Verses, the Diamond Cutter, and the Eight Thousand Verses, are cited. The Collections of Reasoning also determined that the meaning of these scriptures can only be understood as they are stated and cannot be forced in other ways. Therefore, they consider these scriptures to be definitive, and others to be interpretative. As it says in the Commentary on the Mind of Enlightenment: 'All these are mind-only, as spoken by the Buddha, to dispel the fear of children, that is not the nature of suchness.' This denies external objects and affirms that only mind is real, but this is not the literal meaning. Also, as it says in the Precious Garland: 'Just as grammarians teach people to read letters, so the Buddha teaches beings according to their capacity. To some, he teaches about evil to make them turn away from it. To others, he teaches about merit, or some say about both, or some say about neither. Profound, fearful, emptiness with the essence of compassion, is spoken to achieve enlightenment.' The first verse says that the teacher teaches the Dharma according to the capacity of the beings to be tamed. The next three lines begin by explaining from higher realms. Then one line is for those of the two schools of meaning, saying that there is no self of a person, but there are the two, grasper and grasped. Then one line is for some of the Great Vehicle lineage, saying that there is the emptiness of two, without grasper and grasped. Finally, the last three lines are for the sharp-witted Great Vehicle beings who are afraid of the Dharma, beginning with no self-nature and great compassion. Therefore, as long as what is true has not been pointed out, one cannot establish all the phenomena of bondage and liberation, etc. Therefore, one must distinguish which are untrue and which are true. One must first point out a part of selflessness and then gradually guide, establishing cause and effect.
Tibetan
བའི་གཞི་མེད་ན་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་དེ་ཡང་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་རང་བཞིན་བཀག་ནས་ཕུང་པོ་ལ་ཕལ་ཆེར་མ་བཀག་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་ནས་གཉིས་སྟོང་ལ་རང་བཞིན་མི་འགོག་པོའི་ཚུལ་ གསུངས་སོ། གང་གི་ཚེ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ན་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་དོན་མེད་དེ། རང་བཞིན་བཀག་པའི་གཞི་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཁས་བླངས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟ་ནའང་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རིགས་ཅན་ལ་ཡང་ལས་འབྲས་སོགས་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཉེན་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་དགག་བྱ་བདེན་པ་རགས་པ་འགའ་ཞིག་བཀག་ཀྱང་ཕྲ་མོ་ནས་མི་ཁེགས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། ཕྲ་མོ་ནས་འགེགས་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་བྱ་ས་མེད་པར་སོང་བ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་མདོ་དགོངས་འགྲེལ་གྱིས་དྲང་ངེས་ཕྱེ་བ་དེ་ནི་གདུལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཀྲི་བའི་ཐབས་མཁས་ཆེན་པོར་སྣང་ངོ༌། མདོ་སྡེ་དེ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་གསུངས་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལྟར་གྱི་དོན་དེ་རང་ལུགས་ལ་མི་བཞེད་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་དེའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བཀྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་དོ། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་གསུངས་པ་འདི་ཉིད་རང་གི་སྟོན་པ་སྨྲ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་འཕགས་ཆོས་བླ་ན་མེད་པར་གཟིགས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞུང་མང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྟེན་འབྱུང་གསུངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་དེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་བ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བརྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང༌། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང༌། །གང་གིས་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དག །ཚུལ་འདི་ཡིས་ནི་སྤངས་གྱུར་བ། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གསུང་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ཞེས་དང༌། རྩོད་ཟློག་ལས་ཀྱང༌། གང་གིས་སྟོང་
Chinese
因为如果没有基础，那么暂时的空性也是不能成立的。因此，对补特伽罗遮止了自性，而对蕴则大多没有遮止。遮止了能取所取的异体，而对二空则不遮止自性的方式宣说了。当能够了悟缘起的意义本身就是无自性的意义时，那么作那样的区分就没有意义了，因为承认了遮止自性的基础本身，一切安立都是合理的就足够了。即使这样，对于殊胜大乘种姓者中，对业果等持断见的危险较小者，遮破一些粗大的应破真实，但极多的细微之处是无法遮破的。对于能遮破细微之处者来说，以量成立的一切安立都变得无处可去，这是非常多的，因此，经部、意趣释以区分了了义不了义，这对于将极多的所化引入大乘来说，显得是极大的善巧方便。正如经部说是随所化而宣说的那样，也应当了知与此相顺的示现者们。对于解释这些意趣的论著作者，也应当理解为按照他们所解释的意义，不作为自宗而安立的论著，也是随所化而与他们的想法相符地解释的。二是，如是依靠因和缘而产生的理由本身，就使得诸法没有以自己的自相而成立的自性。如是宣说以自性空之义为缘起之义，这被导师视为胜于其他论者所说的无上殊胜之法，因此论师在许多论典中以世尊宣说缘起的方式来赞叹，如《中论》中说：‘何者依缘起，不灭亦不生，不断亦不断，不来亦不去，不异亦非一，寂灭戏论寂，佛说胜导师，我稽首礼敬。’又如《六十正理论》中说：‘何者生与灭，以此理已舍，说缘起者胜，我顶礼彼尊。’又如《回诤论》中说：‘何者空
English
Because if there is no basis, then the temporary emptiness cannot be established either. Therefore, it is said that self-nature is denied to the person, but mostly not denied to the aggregates. The way of denying the other entity of the grasper and the grasped, but not denying self-nature to the two emptinesses is explained. When one is able to realize that the meaning of dependent arising itself is the meaning of no self-nature, then there is no point in making such distinctions, because it is enough to admit that the basis of denying self-nature itself, all establishments are reasonable. Even so, for those of the superior Mahayana lineage who have little danger of holding a nihilistic view of karma and its effects, even if some coarse truths to be refuted are refuted, there are still very many subtle points that cannot be refuted. For those who can refute the subtle points, all the establishments established by valid cognition become nowhere to go, which is very many, therefore, the Sutra Pitaka and the Intentional Commentary distinguish between the definitive and the provisional, which seems to be a great skillful means for leading many disciples into the Mahayana. Just as the Sutra Pitaka is said to be spoken according to the disciples, so also should those who show in accordance with it be known. For the authors of treatises that explain these intentions, it should also be understood that the treatises that do not establish the meaning as their own system according to how they explain it, are also explained in accordance with the disciples and in accordance with their ideas. Secondly, the reason that arises from causes and conditions itself makes the dharmas have no self-nature established by their own characteristics. Thus, the meaning of emptiness by self-nature is said to be the meaning of dependent arising, which the teacher sees as the supreme and unsurpassed Dharma that is superior to other speakers, therefore, the teacher praises the Blessed One in many treatises by the way of explaining dependent arising, as it is said in the Root Wisdom: 'Whoever depends on dependent arising, does not cease nor arise, does not cut off nor is constant, does not come nor go, is not different nor one, pacifies the proliferation of peace, the perfect Buddha speaks of the supreme teacher, I bow down and pay homage.' Also, as it is said in the Sixty Stanzas of Reasoning: 'Whoever abandons birth and destruction, by this reason, the one who speaks of dependent arising is victorious, I prostrate to that venerable one.' Also, as it is said in the Refutation of Disputes: 'Whoever is empty