Tibetan
་མེད་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེ་པ་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེ་པ་དེ་ལྟར་མ་འགགས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེ་པ་དང་མ་འགགས་པ་དེ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་ཞིའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། ཞེས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ གའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་སྐྱེ་པ་སོགས་སུ་བཤད་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱ་ནག་གི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། མདོ་ལས་གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་གཞིར་མ་གསུངས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་མེད་པ་མིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་བཤད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་བཤད་དོ། །གཞན་དབང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་པས་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་གསུངས་པ་གཞན་དབང་ལ་དགོངས་པ་མིན་ལ་གཞན་དབང་ཕལ་ཆེར་ཀུན་ཉོན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་གཞིར་མ་མཛད་པ་ནི་མདོ་འདིའི་དགོངས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་རྒྱུ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེ་པ་དང་མ་འགགས་ལ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང༌། གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཀུན་བརྟགས་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ཀུན་བརྟགས་ཉིད་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེའོ་ཞེའམ་འགག་པ་ཞེའམ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྤང་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་བྱེ་བྲག་ གི་མཚན་ཉིད་དུ་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་བཞག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚིག་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་འདོགས་པའི་གཞི་བསྟན་ལ་དེ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ཚུལ་སྟོན་ཏེ། །འདི་གཟུགས་ཕུང་ངོ་ཞེས་ངོ་བོ་དང་གཟུག་ཕུང་སྐྱེའོ་ཞེས་སོགས་སུ་བཏགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་ཚུལ་ཡིན
Chinese
无有，以及依他起无自性，和圆成实无胜义自性之故。不生不灭，本来寂静，自性涅槃，此中所说之意为何？如其无自性，如是不生。如其不生，如是不灭。如其不生不灭，如是本来寂静。如是自性圆满涅槃。如是就三种体性的角度，说明不生等意义为何？对此，汉地大疏中说：经中未说依他起无生等之意，并非表示无缘起之义，而是为了显示此义。而《摄大乘论》中所说，是指无自生和他生之角度而言。依他起有以自性生灭，故说无生灭并非指依他起，且依他起多为烦恼所摄，故未将后二句作为依据，此乃本经之意。就三种体性各自的无自性而言，如其无自性，如是不生不灭，本来寂静，以及本来涅槃，是就此意而于《摄大乘论》中如是宣说。第三，若遍计所执性无自性，则遍计所执性为何？此于《解深密经》中说：分别所行境，遍计所执性的处所，于行相之相上，以名言和概念安立为色蕴之自性或差别之自性，以及色蕴生等，或灭等，或色蕴舍弃和遍知等，以名言和概念安立为自性之相或差别之相，凡此种种即是遍计所执性。如是宣说。其中前三句是显示遍计安立之所依，其下则显示遍计之方式。此是色蕴等安立为体性，以及色蕴生等安立为差别或特性的方式。
English
Non-existence, and the absence of inherent existence in dependent arising, and the absence of ultimate inherent existence in the perfectly established, are the reasons. What is the meaning of the statement "unborn, unceasing, primordially peaceful, naturally in nirvana"? As it is without inherent existence, so it is unborn. As it is unborn, so it is unceasing. As it is unborn and unceasing, so it is primordially peaceful. Thus, it is naturally completely in nirvana. What is the meaning of explaining unbornness, etc., from the perspective of the three characteristics? In this regard, the great commentary from China says: The fact that the sutra does not mention the meaning of dependent arising as unborn, etc., does not mean that there is no meaning of dependent arising, but rather to show this meaning. What is explained in the *Compendium of Determinations* is explained from the perspective of not being self-born and not being born from no cause. Because dependent arising has its own characteristics of arising and ceasing, saying that there is no arising and ceasing does not refer to dependent arising, and since most dependent arisings are included in afflictions, not making the latter two sentences the basis is the intention of this sutra. Considering that the three natures are devoid of inherent existence in their respective contexts, as it is without inherent existence, so it is unborn and unceasing, primordially peaceful, and also primordially in nirvana, it is in this sense that it is explained in the *Compendium of Determinations*. Third, if the completely imputed nature is without inherent existence, then what is the completely imputed nature itself? This is stated in the *Saṃdhinirmocana Sūtra*: The object of discrimination, the place of the completely imputed characteristic, on the characteristics of phenomena, is established by names and concepts as the nature or specific characteristic of the aggregates of form, and the aggregates of form arise, etc., or cease, etc., or the aggregates of form are abandoned and fully known, etc., established by names and concepts as the characteristic of nature or the characteristic of difference, whatever that is, is the completely imputed characteristic. Thus it is said. The first three sentences show the basis for the imputation of the completely imputed, and what follows shows the way of completely imputing. This is the way of imputing this as the nature of the aggregates of form, and the aggregates of form arise, etc., as a difference or a characteristic.
Tibetan
་ཏེ་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དབང་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་གཞན་དབང་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་གཉིས་པས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གདགས་གཞི་དང་གསུམ་པས་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཉིད། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཆོས་ལ་བདག་མ་མཆིས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་པ་དག་ ཤོག་ལྷེབ་ ༥༠༡ ནས་ ༦༠༠ བར། པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བཟུང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དེ་གང་ཞེ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ནས་ཞེས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གོང་དུ་མོས་པ་ལ་གསུངས་ནས་ཁོ་ནས་ཞེས་པས་ནི་གཞན་གཅོད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཉིད་གོང་མས་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནས་དེ་ཉིད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་གཞན་དབང་སྟོང་གཞིར་བསྟན་ནས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་པས་དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། མདོ་འདིས་སྟོང་ཚུལ་བསྟན་པ་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་བ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ཡང་འགལ་བའོ། །སྟོང་ལུགས་ཀྱང་ས་ཕྱོགས་བུམ་པས་སྟོང་བ་ལྟར་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་པ་བཀག་པ་མིན་གྱི་གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་པ་ལྟར་གཞན་དབང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པས་སྟོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས། དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེར་ཡོང་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང༌། ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གིས་སྟོང་བའི་ཀུན་བརྟགས་ནིམདོ་འདི
Chinese
那么将会详细地解说。如果他起是无自性的，那么他起是什么呢？那是《解深密经》里说的：‘分别是所行，遍计所执相之所依，行之相，是为他起之相。’这说了，第一，是何之境，第二，是遍计之假立处，第三，是显自之体性。如果圆成实胜义是无自性的，那么彼性是什么呢？那是《解深密经》里说的：‘分别是所行，遍计所执相之所依，行之相，彼性，于遍计所执相中不圆成，并且唯由彼性无自性，法无我性，如是清净之所缘，是为圆成实之相。’这说了。‘法’等说的是，法的无我，即是如性，缘何而修，能净诸障，彼即是执为圆成实。法的无我，即是何呢？即是无自性，彼即是唯彼之义。若问何之无自性？由彼性，即是于上文所说的遍计之体性，由‘唯’字断绝，不是说于其他二者的体性无自性，而是说唯于遍计之体性无自性，而作为圆成实之义。彼性由上文所说，即是从‘分别是’至‘彼性’之间，显示他起为空之所依，由‘于遍计所执相中不圆成’，则彼性于遍计之空性中，极为明显地作为圆成实。因此，此经所说之空性，认为是了义，以及认为第二无自性为空第一无自性，也是相违的。空的方式，也不是像处所空瓶那样，遮止有其他实事，而是像人无实有那样，他起是空遍计之体性而成立的。因此，经中说：‘彼性于遍计所执相中不圆成。’以何为空的遍计呢？此经
English
Then it will be explained in detail. If other-powered is without inherent existence, then what is other-powered? That is what the Explanation of Intent says: 'Discrimination is the object of activity, the basis of the characteristic of the completely imputed, the characteristic of activity, that is the characteristic of other-power.' This is said, first, what is the object, second, the basis of imputation of the completely imputed, and third, the manifestation of its own nature. If the perfectly established ultimate is without inherent existence, then what is that nature? That is what the Explanation of Intent says: 'Discrimination is the object of activity, the basis of the characteristic of the completely imputed, the characteristic of activity, that nature, not perfectly established in the characteristic of the completely imputed, and only by that nature without inherent existence, the selflessness of phenomena, suchness, the object of complete purification, that is the characteristic of the perfectly established.' This is said. 'Phenomena' and so on say that the selflessness of phenomena, that is, suchness, what is meditated upon, can purify all obscurations, that is held as the perfectly established. The selflessness of phenomena, what is it? It is the absence of inherent existence, that is, the meaning of only that. If asked what is without inherent existence? By that nature, that is, the nature of the completely imputed mentioned above, by the word 'only' it is cut off, it is not said that the other two natures are without inherent existence, but it is said that only the nature of the completely imputed is without inherent existence, and it is taken as the meaning of the perfectly established. That nature is explained by the above, that is, from 'Discrimination is' to 'that nature', showing that other-power is the basis of emptiness, and by 'not perfectly established in the characteristic of the completely imputed', then that nature in the emptiness of the completely imputed, is very clearly taken as the perfectly established. Therefore, the emptiness spoken of in this sutra is considered definitive, and it is also contradictory to consider the second absence of inherent existence as the emptiness of the first absence of inherent existence. The way of emptiness is not like a place empty of a vase, preventing the existence of other real things, but like a person without real existence, other-power is established as the nature of the empty completely imputed. Therefore, the sutra says: 'That nature is not perfectly established in the characteristic of the completely imputed.' What is the completely imputed that is empty? This sutra