Tibetan
མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་ཏུ་མི་རུང་བར་མཐོང་ནས་དེ་དག་ལས་རྫས་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་ཁས་བླངས་ཤིང༌། རང་སྡེ་གཞན་གྱིས་རྫས་གཞན་ལ་གནོད་པ་མཐོང་ནས་རྣམ་ཤེས་སམ་ཕུང་པོའི་ཆོས་གཞན་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་ལ། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་འཇུག་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཏེ། བཏགས་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་ལས་གསོག་པ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་སོགས་ལེགས་པར་འཇོག་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །དེས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན། རྣམ་པ་བདུན་དུ་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བཙལ་བས་མ་རྙེད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་འདོད་པས་གཞན་གྱིས་འཆད་པ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །འདི་ཉིད་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པའི་ཡང་དངོས་གཞིར་སྣང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་དང་བདག་འཛིན་ཕྲ་རགས་སོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ ཁྱད་པར་དང༌། ཕྱི་དོན་འཇོག་ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། རང་རྒྱུད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བཙལ་བ་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་ལ། འོན་ཀྱང་མཆོད་སྦྱིན་ནོ། །མིག་གོ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དང༌། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་འགྲེལ་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་སོགས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཞག་པ་ཡིན་པར་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྲག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་ཆོས་འགའ་ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། གནས་པའམ་
Chinese
看到眼睛等法不能安立为补特伽罗，因此承认从这些法之外有作为见者的其他实体的补特伽罗。其他自宗派别看到其他实体有损害，因此认为识或蕴的其他法是补特伽罗。通达如来言教没有颠倒的那些人，从《入行论释》中说，他们了悟到除了名言安立之外没有自性而解脱。因此，必须善于安立仅仅是假立的那个本身，能够积业和受果等。因此，人无我如“如何于支分聚”等之意，如《入行论》根本释中确定的一样。以七相寻求补特伽罗名言之义，因为认为没有找到的自性，所以与其他人所说的有极大的差别。这似乎是佛护论释的真实意图。第二部分有三点：通达无我与我执粗细等的共同与不共同的差别；安立外境且不承认阿赖耶识和自证的共同与不共同的差别；不承认自续的共同与不共同的差别。第一点是：这样寻求我和诸法的名言之义时，一点也找不到一和异等。然而，必须确定供施和“眼睛”等的名言，因此没有不是由名言所安立的自性，并且对于由名言所安立的存在，轮回和涅槃的一切行相都非常合理。这二谛的行相是佛护和月称解释圣者父子的意趣，是胜过其他论释的无上特点。在名言中存在和生等，如《正法集经》中所说，是由于名言的势力而如此安立的。善男子，世间安住者执着于生和灭，因此，如来大悲者为了完全舍弃世间的恐怖之处，说由于名言的势力而生和灭。善男子，于此没有任何法是生的。在《七十空性论》中也说：住或
English
Seeing that dharmas such as the eye cannot be established as a person, they therefore accept a person who is a seer of other entities apart from these. Other schools, seeing harm to other entities, therefore consider consciousness or other aggregates of dharmas to be a person. Those who understand the Buddha's teachings without distortion, as stated in the commentary on the Engaging in the Bodhisattva Deeds, are liberated by realizing that there is no essence other than mere designation. Therefore, one must be skilled in establishing that mere designation itself, being able to accumulate karma and experience its fruits, etc. Therefore, the meaning of the selflessness of the person, such as "How to the aggregates of limbs," etc., is as established in the root commentary of the Engaging in the Bodhisattva Deeds. Seeking the meaning of the term "person" in seven ways, because it is considered to be without a nature that is not found, it is very different from what others say. This seems to be the actual intention of Buddhapālita's commentary. The second part has three points: the common and uncommon differences of realizing selflessness and subtle and gross self-grasping, etc.; the common and uncommon differences of establishing external objects and not accepting the ālaya-vijñāna and self-awareness; and the common and uncommon differences of not accepting svatantra. The first point is: Thus, when seeking the meaning of the terms "self" and "dharmas," one cannot find even a little of one and different, etc. However, it is necessary to ascertain the terms "offering" and "eye," etc., so there is no essence that is not established by the power of designation, and for what is established as existing by the power of designation, all aspects of saṃsāra and nirvāṇa are very reasonable. This aspect of the two truths is the explanation of the intention of the noble father and son by Buddhapālita and Candrakīrti, and is a supreme characteristic that surpasses other commentaries. Existence and birth, etc., in name, as stated in the Collection of Righteous Dharmas, are established in this way due to the power of designation. Son of good family, those who abide in the world are attached to birth and death, therefore, the Tathāgata, the great compassionate one, in order to completely abandon the place of fear of the world, said that birth and death occur due to the power of designation. Son of good family, there is no dharma that is born here. In the Seventy Stanzas on Emptiness, it also says: Abiding or
Tibetan
སྐྱེ་ འཇིག་ཡོད་མེད་དམ། །དམན་པའམ་མཉམ་པའམ་ཁྱད་པར་ཅན། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་སྙད་དབང་གིས། །གསུངས་ཀྱི་ཡང་དག་དབང་གིས་མིན། ཞེས་སོ། །ཡུལ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབུ་མ་བས་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་དགོས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་བཙལ་ནས་བདག་གམ་གཞན་གང་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱི་དཔྱད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འཇོག་པ་ཡིན་ཞིང༌། འཕགས་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ནི་སྔར་གང་ཟག་འཇོག་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་ལུགས་འདིས་བཞག་པ་ལྟར་སྣང་གི །ཕུང་པོ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པ་དང་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་གཏན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱང་བཤད་པ་ལྟར་བྱ་དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་ཆོས་བདག་གྲུབ་མཐས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་འོང་ས་མེད་པས་འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། ཆོས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མི་འདོར་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གིས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ དགོས་སོ། །འདི་ནི་འཕགས་པའི་བཞད་པ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ། ཞེས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཡོད་ལྟ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་བ་མི་རུང་བར་མཐོང་བའི་མེད་ལྟ་གཉིས་ཇི་སྲིད་མི་འདོར་བ་དེ་སྲིད་དུ་མ་གྲོལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ཞེས་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་དྲང་དུ་མི་རུང་སྟེ་སྲིད་པ་འདི་ལས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། དེ་བཞིན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་ཅེའམ་མེད་པ་ཞེས། །འཛིན་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། །རྨོངས་པ་ཡོད་ན་མི་གྲོལ་ལོ། །ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། མེད་པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །གཉིས་ལ་མི་རྟེན་ཐར་པར་འགྱུར། ཞེས་འཁོར་བ་ལ
Chinese
生 有生有灭吗？是低劣、平等还是殊胜？佛陀依世间名言而说，非依真实之理而说。如《处世经》等所说，世间名言中是存在的。如是，中观应依名言而安立，而世间名言，虽有从种子生苗等之安立，然不寻求名言之义如何，不作从自或从他而生等之观察而安立。圣者亦如是说，故未经观察之世间名言之义，似如前所说安立补特伽罗之方式而安立。以蕴与实物各异，或仅是蕴之集合等安立为补特伽罗，是决不能作为世间名言之义的。因为在世间，我与我所是如主仆般安立的。补特伽罗与法在胜义中无有与有之理应如是，二无我也应如是宣说。尔时，若有宗派承许法我存在，则无有通达补特伽罗无我之处，故《入行论释》中也说：“若不舍弃执著法为我，则不能证悟补特伽罗无我。”因此，声闻缘觉也必须证悟二无我。 此乃圣者之殊胜开示。如《六十正理论》云：“有则不能得解脱，无亦不能从此有，若能遍知有非有，大士乃能得解脱。”如是，执著诸法以自相存在之有见，及见因果等皆不应理之无见，如是二见若不舍弃，则不得解脱。了知有事无事之实相，远离二边则得解脱。所谓解脱，不可径直理解为从所知障中解脱，因为经中说“从此有”。如《宝鬘论》中也说：“如是如幻之世间，说有或说无，执持彼者是愚蒙，若有愚蒙不得脱。说有者趣向善趣，说无者趣向恶趣，以能如实遍知故，不依二边得解脱。”如是轮回中
English
Birth Is there birth and destruction? Is it inferior, equal, or superior? The Buddha speaks according to worldly conventions, not according to the true meaning. As stated in the Sutra of the Realm and others, it exists in worldly conventions. Thus, Madhyamikas should establish it according to conventions, and worldly conventions, although there are establishments such as sprouts arising from seeds, do not seek the meaning of the convention, nor do they establish it by examining whether it arises from self or from other. The noble ones also speak in the same way, so the meaning of worldly conventions that have not been examined seems to be established in the same way as the method of establishing persons previously described. It is absolutely impossible to establish a person as something different from the aggregates or as merely a collection of aggregates as the meaning of worldly conventions. Because in the world, self and what belongs to self are established like master and servant. The way that persons and dharmas do or do not exist in ultimate reality should be like that, and the two selflessnesses should also be explained in that way. At that time, if some schools accept that the self of dharmas exists, then there is no way to realize the selflessness of persons, so the commentary on the Engaging in the Bodhisattva Deeds also says: "If you do not abandon the attachment to dharmas as self, you will not realize the selflessness of persons." Therefore, Hearers and Solitary Realizers must also realize the two selflessnesses. This is the excellent teaching of the noble ones. As the Sixty Stanzas of Reasoning says: "By existence, one is not liberated; by non-existence, one is not from this existence. By fully knowing existence and non-existence, the great being is liberated." Thus, as long as one does not abandon the view of existence that clings to dharmas as existing by their own characteristics, and the view of non-existence that sees that cause and effect are not reasonable, one is not liberated. Knowing the reality of things and non-things, being free from the two extremes, one is liberated. Liberation cannot be directly understood as liberation from the obscurations of knowledge, because the sutra says "from this existence." As the Precious Garland also says: "Likewise, in this illusory world, to say it exists or does not exist, to hold onto that is foolishness; if there is foolishness, one is not liberated. Those who say it exists go to the happy realms; those who say it does not exist go to the bad realms. Because of fully knowing as it is, one does not rely on the two extremes and becomes liberated." Thus, in samsara