Tibetan
་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པར་གསུངས་པའི་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་ནི། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དེ་སྟོང་མིན། །མི་སྟོང་མ་ཡིན་ཡོད་མེད་མིན། །མི་སྐྱེ་མ་ཡིན་སྐྱེ་མིན་ཞེས། །དེ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་གསུངས། །ཞེས་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །དེ་ཁོ་ན་ནི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ལ་སྤྲོས་པའི་དྲ་བར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ངོར་ལྡོག་པས་དེ་ནི་དོན་དམ་དངོས་དང༌། དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པའི་རིགས་ཤེས་ཡུལ་བཅས་ནི་སྔ་མའི་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་པ་སོགས་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་སྐྱེ་སོགས་བཀག་པ་ལ་ཡང༌། འདིས་བཀག་པའི་རིགས་ཤེས་དང༌། དེའི་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡོད་པས། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཏོགས་ཚུལ་ཡང་དེའི་སྟེང་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་ གི་དྲ་བ་དང་བྲལ་བར་བཤད་ཚུལ་དེ་ནི་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཉེ་བར་མཁོའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞི་གང་ཞིག་རྫུན་པ་སླུ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་ན། མི་སླུ་བའི་དོན་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་དགོས་པས། སླུ་མི་སླུ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བའོ། །དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པས་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡང་ཟློག་གོ །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལས་ཀྱང༌། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འདིར་ཟད་དོ། །ཞེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཟད་པར་གསུངས་ལ། འཕགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་སྟེ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་བདེན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་ན་ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་པ་དང༌། མི་ཤེས་ན་ནི་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པར་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་ཤེས་དགོས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དེ། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་གྲུབ་ཡོད་མིན། །ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། །དོན་ དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། །དེ
Chinese
所有被说成是舍弃戏论之网，关于此，《二谛自释》中说：“因此它不是空，不是非空，不是有非有，不是非生非不生，等等，世尊如是说。”又问：为什么呢？因为它没有戏论，它本身远离一切分别之网。如是说分别之网即是戏论之网。而且，当现量证悟真如时，它会逆转，所以它是胜义谛的真实。如果不是这样，那么有境的类智等同于前者。对于遮止真实的生等，因为有被此遮止的类智和它的所量，所以要知道它也属于真实的世俗谛。关于宣说远离一切二谛戏论之网，在很多场合都非常需要。第三，如果将某个基定义为虚假的欺骗之义，那么必须区分出不欺骗之义，所以欺骗与不欺骗是互相排斥的矛盾。因为它以互相排斥的方式遍及一切所知，所以也遮止了第三种可能性。因此，要知道所知可以确定为二谛。在《父子相会经》中也说：“如来已经领悟了世俗谛和胜义谛，所知也包含于此世俗谛和胜义谛之中。”如是说一切所知都包含于二谛之中。在《圣谛性决定显示三摩地经》中也说：“何者是世俗，何者是胜义，无有第三谛。”如是清楚地说明了二谛的确定性。如果了解二谛的差别，就不会对能仁的教言感到困惑，如果不了解，就不能了解教法本身。而且，必须按照怙主龙树所确立的方式来理解。如《入中论》中说：“从龙树论师的道路之外，对外道来说没有寂灭的方法，因为他们所说的世俗本身就脱离了真理，脱离了真理，解脱是不可能实现的。名言谛成为方便，胜义谛成为方便所生，那
English
The net of elaboration, which is said to abandon all extremes, is explained in the Auto-commentary on the Two Truths: "Therefore, it is not empty; it is not non-empty; it is not existent or non-existent; it is not unborn or non-unborn; the Blessed One spoke of these and so on." And why is that? Because it is without elaboration. It alone is free from all nets of conceptualization. It is said that the net of conceptualization is the net of elaboration. Moreover, when the reality itself is directly realized, it reverses, so it is the actual ultimate truth. If it is not like that, then the knowledge of types with objects is in accordance with the former. Regarding the negation of true birth and so on, since there are two things, the knowledge of types negated by this and its object of measurement, one should also understand from that how it belongs to the true conventional truth. The way of explaining that everything that is the elaboration of the two truths is free from the net is very necessary in many situations. Thirdly, if a basis is completely defined as the false meaning of deception, then it is necessary to distinguish the meaning of non-deception, so deception and non-deception are mutually exclusive contradictions. Since it pervades all knowable things in a mutually exclusive way, it also refutes the third possibility. Therefore, one should know that knowable things are definitely limited to two truths. In the Meeting of Father and Son Sutra, it is also said: "Thus, the Tathagata has understood the two, conventional and ultimate, and what is to be known is also exhausted in these truths, conventional and ultimate." Thus, it is said that all knowable things are exhausted in the two truths. In the Samadhi Sutra of the Definitive Exposition of the Holy Reality, it is also said: "Whatever is conventional is also ultimate; there is no third truth." Thus, the certainty of the two truths is clearly stated. If one knows the distinction between the two truths, one will not be confused about the Buddha's teachings, and if one does not know, one will not understand the teachings themselves. Moreover, one must understand it in the way that the Protector Nagarjuna established it. As it is said in the Entering the Middle Way: "From the path of the teacher Nagarjuna, there is no method of pacification for outsiders, because their conventional is itself deviated from the truth, and by deviating from it, liberation is impossible. The conventional truth becomes the means, and the ultimate truth becomes what arises from the means.
Tibetan
་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པས་ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་གསུངས་པས་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་བསྟེན་པ་ལས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ན་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ལྷག་མཐོང་དུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། འདིར་ནི་ས་མཐོན་པོའི་ལྷག་མཐོང་རྣམས་གཙོ་ཆེར་མི་སྟོན་གྱི་སོ་སྐྱེའི་དུས་ཀྱི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ལྷག་མཐོང་གཙོ་ཆེར་སྟོན་ནོ། །དེའི་ལྷག་མཐོང་གི་དབྱེ་བ་རྫོགས་པར་བྱས་ན། ངོ་བོ་ཉིད་བཞིའི་དང༌། སྒོ་གསུམ་གྱི་དང༌། ཚོལ་བ་དྲུག་གི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །བཞི་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སོགས་བཞིའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཡོད་ལ། གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དོན་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་རྣམས་འབྱེད་པའོ། །དེ་བཞིའི་ངོས་འཛིན་ནི་ཉན་ས་དང་ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་སོགས་ལས་གསུངས་སོ། །སྒོ་གསུམ་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་གསུངས་པའོ། །དེ་གསུམ་གྱི་ངོས་འཛིན་ནི། བདག་མེད་པའི་དོན་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། དང་པོ་ནི་བདག་མེད་ངེས་ཟིན་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་མཚན་ མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི། གཏན་ལ་འབེབས་པ་མང་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྔར་མ་ངེས་པ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ངེས་ཟིན་གྱི་དོན་ལ་སྔར་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཚོལ་བ་དྲུག་ནི་དོན་དང་དངོས་པོ་དང་མཚན་ཉིད་དང་ཕྱོགས་དང་དུས་དང་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་བཙལ་ནས་ཀྱང་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་དོན་ཚོལ་བ་ནི། ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚོལ་བའོ། །དངོས་པོ་ཚོལ་བ་ནི། འདི་ནི་ནང་གིའོ། །འདི་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོའོ་ཞེས་ཚོལ་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཚོལ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པའམ། ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཚོལ་བའོ། །ཕྱོགས་ཚོལ་བ་ནི། ནག་ཕྱོགས་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང༌། དཀར་ཕྱོགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོལ་བའོ། །དུས་ཚོལ་བ་ནི། འདས་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟར་བྱུང་ངོ༌།
Chinese
如果有人不了解二谛的区别，那就是因为邪分别念而误入歧途。因此，想要获得解脱的人，精通二谛非常重要。第二，如前所述，依靠毗婆舍那的积聚，生起证悟二无我的见解时，应当修习毗婆舍那。那么，毗婆舍那有多少种呢？这里主要不是指高地的毗婆舍那，而是主要指凡夫阶段应当修习的毗婆舍那。如果完整地划分它的毗婆舍那，那就是四种自性、三种门和六种寻觅的毗婆舍那。四种是指《解深密经》中所说的分别等四种。其中，分别是指缘于有多少（事物）的。极分别是指缘于是什么样的。第一种有总分别和总观察两种，第二种也有分别和观察两种，即区分粗略和细微的意义。这四种的认识，在《瑜伽师地论》和《般若波罗蜜多经》的口诀等中有说明。三种门是指《解深密经》中所说的从相生起、从寻觅生起和从各别作意生起三种。这三种的认识，如果以无我之义为例，第一种是缘于已经确定无我，并忆念其相，但不作过多的决断。第二种是为了使先前未确定的得以确定而作决断。第三种是对已经确定的意义，如先前一样进行观察。六种寻觅是指对意义、事物、自性、方、时、理进行寻觅，并且在寻觅之后也进行各别作意。其中，寻觅意义是指寻觅这个词的意义是什么。寻觅事物是指寻觅这是内部的，这是外部的事物。寻觅自性有两种，即寻觅这是自性，这是共相，或者寻觅共同的和不共同的。寻觅方是指从黑方，即过失和罪过的角度，以及从白方，即功德和利益的角度进行寻觅。寻觅时是指在过去的时候，是这样发生的。
English
If someone does not understand the distinction between the two truths, that is because they have entered a wrong path due to wrong conceptualizations. Therefore, it is extremely important for those who desire liberation to be skilled in the two truths. Secondly, as previously explained, when the view of realizing the two selflessnesses arises from relying on the accumulation of vipassanā, one should practice vipassanā. So, how many kinds of vipassanā are there? Here, we mainly do not show the vipassanā of high levels, but mainly show the vipassanā that should be practiced during the time of ordinary beings. If we fully divide its vipassanā, it is the vipassanā of four natures, three doors, and six kinds of searching. The four are the four kinds of differentiation, etc., spoken of in the Saṃdhinirmocana Sūtra. Among them, differentiation refers to focusing on how many (things) there are. Extreme differentiation refers to focusing on what it is like. The first has two kinds of total differentiation and total examination, and the second also has two kinds of differentiation and examination, which is to distinguish the gross and subtle meanings. The recognition of these four is explained in the Yogācārabhūmi-śāstra and the instructions of the Prajñāpāramitā Sūtra, etc. The three doors are the three kinds spoken of in the Saṃdhinirmocana Sūtra: arising from signs, arising from searching, and arising from individual attention. The recognition of these three, if we take the meaning of selflessness as an example, the first is to focus on the already determined selflessness and keep its sign in mind, but not to make too many judgments. The second is to make judgments in order to make what was previously uncertain certain. The third is to examine the already determined meaning as before. The six kinds of searching are to search for meaning, things, nature, direction, time, and reason, and also to make individual attention after searching. Among them, searching for meaning refers to searching for what the meaning of this word is. Searching for things refers to searching for whether this is internal or this is an external thing. There are two kinds of searching for nature, which is to search for whether this is its own nature or this is a common nature, or to search for what is common and uncommon. Searching for direction refers to searching from the black side, that is, from the perspective of faults and shortcomings, and from the white side, that is, from the perspective of merits and benefits. Searching for time refers to how it happened in the past.