Tibetan
ག་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་རྟོགས་པས་དྲངས་པའི་སྣང་བ་བན་བུན་དུ་ཤར་བ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་གཏན་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ན་གང་ཟག་སོགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཡུལ་སྟེང་དུ་སྡོད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདུག་གོ་སྙམ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བན་བུན་དུ་འཆར་བ་ཙམ་དཀའ་བ་མིན་གྱི། དེ་འདྲ་དེ་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མོས་ཤིང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐན་ཐུན་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འོང་ཡང༌། དཀའ་ས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མ་ལུས་པར་ཁེགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མེད་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་གསོག་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པ་ལ་ངེས་པ་གཏིང་ནས་འདྲོངས་ཏེ། དེ་རྣམས་སུ་འཇོག་ ཐུབ་པའི་གཉིས་ཚོགས་དེ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དུ་སོང་བས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྙེད་པས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་འགོག་གི །སྐྱེ་འགག་སོགས་གང་ཡིན་ཀུན་མི་འགོག་པ་དང༌། དེ་བཀག་ན་དོན་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི། སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཙམ་ཞིག་ལྷག་མར་ལུས་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་གསུངས་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །སྲིད་པ་སྒྱུ་མ་འདྲ་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ན་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདིས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པ་ལས་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པར་འདོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཉེ་བར་གཞལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པས་དེ་དག་དང་བསྟུན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། དེ་དང་མི་འགལ་བ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ནི་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང༌། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ་སོ་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ལྷག་མར་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་སྒྱུ་འཛིན་
Chinese
哪里是空性呢？因此，仅仅因为了悟它而显现的模糊不清的现象，也绝不是如幻的意义。因此，用理智进行分析时，会觉得在人等事物上，丝毫不存在以自性成立的方式安住之处。并且，仅仅依靠它，这些显现也只是模糊不清地显现而已，这并不困难。像这样，对于信奉中观宗，听闻宣说无自性的所有零星佛法的人来说，都会有这种感觉。困难之处在于，彻底破除了以自性成立的自性，并且对于从无自性的人等事物本身，安立为造业者和感受果报者等，要从内心深处获得定解。能够在那上面安立的二者聚合，如果仅仅停留在断见边，那么中观的见解就非常难以获得了。因此，在用辨析真如的理智进行分析时，因为没有找到生等，所以遮止的是自性生等，而不是遮止生灭等一切。如果遮止了它，就会变成空无一切作用的兔角和石女之子一样。仅仅剩下如幻的显现，就无法成立一切缘起的因果作用的过失，经中说道。如《四百论》中说：“若是如此怎么样？有非如幻事。”在它的注释中说：“如果如实地见到缘起，就会变得像变魔术一样，而不是像石女之子一样。如果这种辨析彻底遮止了一切生，从而想表示没有有为法的生，那么，在这种情况下，它就不会变得像幻术一样，而是会变成像石女之子等一样来衡量。由于害怕会变成没有缘起，所以不会与那些相顺应，而是会与不相违背的幻术等相顺应。”并且说：“因此，像这样完全分析时，由于事物的自性无法成立，所以对于各个事物来说，如幻的显现本身就会成为剩余。” 因此，仅仅执著于显现是如幻的缘起，是有过失的幻觉执著。
English
Where is emptiness? Therefore, the vague appearances that arise simply from realizing it are definitely not like illusions. Therefore, when analyzed with reason, it seems that there is not even a little bit of a way of abiding on things like people that are established by their own nature. And, relying on that, it is not difficult for these appearances to appear vaguely. Like that, everyone who believes in the Madhyamaka school and hears even a little bit of Dharma that teaches the nature of no self-existence will have that feeling. The difficulty is that the self-existence established by its own nature is completely refuted, and from the very person and so on without self-existence, establishing them as the one who accumulates karma and the one who experiences the result, one must have a deep conviction from the bottom of one's heart. If the combination of the two that can be established on that remains only on the extreme of nihilism, then the view of Madhyamaka is very difficult to obtain. Therefore, when analyzing with the reasoning that examines that very suchness, because birth and so on are not found, what is prevented is self-birth and so on, not preventing all birth and cessation and so on. If that is prevented, it will become like a rabbit's horn and a barren woman's child, empty of all function. It is said that there is a fault that all interdependent actions are not justified by merely leaving behind an appearance like an illusion. As it says in the Four Hundred Verses: "If it is like that, how is it? Existence is not like an illusion." In its commentary, it says: "If you see dependent arising as it is, it will become like a magic trick, but it is not like the child of a barren woman. If this analysis completely prevents all births and wants to show that there is no arising of conditioned phenomena, then in that case, it will not become like an illusion, but will be measured by things like the child of a barren woman. Because of the fear that there will be no dependent arising, it will not conform to those, but will conform to illusions and so on that do not contradict it." And it says: "Therefore, when completely analyzed in this way, since the self-nature of things cannot be established, the illusion-like appearance itself will become the remainder for each thing." Therefore, merely clinging to the appearance as an illusion-like dependent arising is a faulty clinging to illusion.
Tibetan
མིན་གྱི། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་བདེན་པར་འཛིན་ན་སྐྱོན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདི་ལ་མི་སྐྱེ་སུ་ཡང་འཆི་བ་མེད། །སེམས་ཅན་མི་དང་སྲོག་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་དབུ་བ་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ་ཞིང་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །མི་འགལ་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་ཤི་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཕོ་ཞིང་འགྲོ་མེད་ཀྱང༌། །ལས་བྱས་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །འཁོར་བ་ན་ཡང་དཀར་ནག་འབྲས་བུ་སྨིན། །ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་བཙལ་བ་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་བའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་བཟོད་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་དཀར་ནག་གི་འབྲས་བུ་རྣམས་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ཆགས་པ་དགོས་སོ། །གཞན་ཡང་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཡིན་ལུགས་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་ལྟ་ཐོག་ཏུ་བཞག་ནས་བསྐྱངས་པ་མིན་པར་སེམས་གང་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པའི་རྩེ་གཅིག་པ་ཙམ་བརྟན་པོ་རྙེད་པའི་མཐུས། དེ་ལས་ལངས་ན་རི་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་རྣམས་སྔར་སྲ་འཐས་སུ་འཆར་བ་བཞིན་མིན་པར་འཇའ་ཚོན་ནམ། དུ་བ་སྲབ་མོ་བཞིན་དུ་བཀྲག་མེད་དུ་འཆར་བ་ཡང་གསུང་རབ་ནས་བཤད་པའི་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཤར་བ་མིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐོགས་བཅས་ རགས་པ་ཞིག་གིས་སྟོང་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་སྣང་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྟོང་པར་སྣང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཐོགས་བཅས་སྲ་འཐས་པར་མེད་པ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པའི་དོན་དུ་གཏན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འཇའ་ཚོན་སོགས་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་ཚེ་བདེན་འཛིན་སྐྱེར་མི་རུང་བ་དང༌། ཐོགས་བཅས་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་བའི་ཚེ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་སྒྱུ་མའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆར་སྙམ་ན། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་མིག་གི་ཤེས་པས་མཐོང་བ་དང༌། སྣང་བ་ལྟར་གྱི་རྟ་གླང་མེད་པར་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་དེ་སྒྱུ་མའམ་རྫུན་པའི་སྣང་བར་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ལ་བསྙོན་མེད་དུ་སྣང་བ་དང༌། དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དེ་སྒྱུ་མའམ་རྫུན་པའི་སྣང་བར་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡི
Chinese
不是的。如果把如幻的显现执着为自性成立和真实的，那就是过失。如《三摩地王经》中也说：世间的众生犹如梦，于此无生亦无人死亡。有情、人和生命也找不到，这些法如同水泡和水上的树木。犹如幻术，犹如天空的闪电，犹如水中的月亮，犹如海市蜃楼。不相违背，即使在这个世界死亡，也没有迁移到其他世界，虽然没有去处，所造的业永远不会白费。在轮回中，黑白之果也会成熟。如是，以审察彼性的道理来寻找时，即使连微尘许的可以审察的生、死、迁移的补特伽罗等也找不到，但诸法如幻，黑白之果却会产生，需要生起如是之理解。此外，在等持中，不是把已经彻底决定的实相之见放在上面来修持，而是凭借仅仅稳固地获得不执着任何对境的专注之力，从等持中起来时，山等显现不像以前那样显现为坚实，而是像彩虹或稀薄的烟雾一样，显现为无光泽，这也不是像经中所说的幻术一样显现，因为这是以有碍的粗大之物显现为空性，而不是以境相自性成立而显现为空性。并且，有碍的坚实不存在，绝对不能作为无自性的空性之义。如果不是这样，那么在执着彩虹等差别法时，就不会产生实执，并且在执着有碍的差别法时，就会变成无法生起证悟无实的智慧之过失。第二，那么怎样才能使幻术之义如实显现呢？例如，凭借眼识见到幻术的马象，以及凭借意识确定没有如所显现的马象，从而生起对显现为马象的那个是幻术或虚假显现的定解，同样，对补特伽罗等在名言识前无欺地显现，以及凭借理智确定那个补特伽罗以自性成立的自性而空性这二者，从而生起对那个补特伽罗是幻术或虚假显现的定解。
English
No. It is a fault to grasp illusory appearances as being established by their own nature and as being true. As it is also said in the King of Samādhi Sūtra: "The beings of existence are like a dream; in this, no one is born, and no one dies. Sentient beings, people, and life cannot be found; these dharmas are like bubbles and trees in water. Like an illusion, like lightning in the sky, like the moon in water, and like a mirage. Without contradiction, even after dying in this world, there is no migration to another world, and although there is no place to go, the actions done are never wasted. In samsara, the fruits of black and white will ripen." Thus, when searching with the reasoning that investigates that very nature, even a particle of a person who can be examined, such as birth, death, and transmigration, cannot be found, but the dharmas are like illusions, and the fruits of black and white will arise. It is necessary to have such an understanding. Furthermore, in equipoise, it is not the case that one cultivates by placing the view that has thoroughly decided the way things are on top, but rather, by the power of merely firmly gaining the one-pointedness of not grasping the mind in any object, when one arises from that, the appearances of mountains and so on do not appear as solid as before, but appear without luster, like a rainbow or thin smoke. This is also not appearing like the illusion spoken of in the scriptures, because it is appearing as emptiness with an obstructive and coarse thing, and not appearing as emptiness with the nature of the object appearing as being established by its own nature. And, the obstructive and solid does not exist, and it is absolutely not permissible to take it as the meaning of emptiness without self-nature. If it is not like that, then when grasping rainbows and other distinctions as the basis, it will not be possible to give rise to the clinging to truth, and when grasping obstructive distinctions as the basis, it will become the fault of not being able to generate the wisdom that realizes the absence of truth. Secondly, how then can the meaning of illusion appear without being mistaken? For example, just as one sees the illusory horse and elephant with eye consciousness, and based on the mental consciousness's certainty that there is no horse and elephant as they appear, one generates the certainty that what appears as a horse and elephant is an illusion or a false appearance, similarly, the fact that persons and so on appear unmistakably to nominal consciousness, and the fact that one ascertains with reasoning that that very person is empty of self-nature established by its own nature, based on these two, one generates the certainty that that person is an illusion or a false appearance.