Tibetan
གས་པ་དང༌། བལྟ་བ་དང་མཉན་པར་བྱ་བ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཐད་དོ། །བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཆད་སྟོང་མིན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཡེ་གདོད་མ་ནས་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་བློས་བྱས་ཀྱི་སྟོང་པའང་མིན་ཞིང༌། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་འདོད་པས་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པའང་མིན་པས། དེ་བསྒོམས་པས་བདེན་འཛིན་གྱི་མངོན་ཞེན་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་ཡང་འགྲོའོ། །ཟབ་མོའི་དོན་དེ་བློ་གང་གི་ཡང་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བ་མིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་དོན་སྒོམ་པའི་སྒོམ་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་ནུས་པས། ལམ་དུས་སུ་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ནུས་པ་དང་རིག་རྒྱུ་དང་རྟོགས་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཡང་མིན་ནོ། །འོ་ན་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གང་དུ་སྣང་བས་སྟོང་པར་ངེས་པ་འདི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། སོ་སྐྱེའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་དག་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །མིན་ན་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེར་ཇི་ལྟར་རུང་སྙམ་ན། འདི་ལ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང༌། ། དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོར་བཤད། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་དངོས་པོ་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་པོའམ་རྟོགས་པ་པོ་དེས་དངོས་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་ནུས་པར་བཤད་ལ། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་ནི། གཟུགས་བརྙན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་ཅིང་། དེའི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། བློ་དེས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྒྱུ་མ་རྟ་གླང་གིས་སྟོང་པ་དང༌། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སོགས་གང་དུ་སྣང་བ་དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་ཀྱང༌། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་མིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་དག་དཔེར་ལེན་པ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལས་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། འདི་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ནི། ཡུལ་བདེན་པར་གྲུབ་ན་རང་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བློ་ལ་འཆར་དུ་མི་རུང་བས་དེ་གཉིས་ལ་འགལ་བ་བསྟན་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།
Chinese
因此，观看、观察和倾听等所有缘起的行为都是合理的。由于一切行为都是合理的，所以不是断灭空。诸法从原始以来就是如此空性，仅仅是认识到它是空性，因此也不是人为制造的空性。由于一切所知都如此认为，因此也不是片面的空性。因此，修习它可以成为对治一切实执显现的对治品。甚深之义并非任何心识都无法触及，而是通过正确的见解确定，并通过修习正确的意义的禅修可以触及。因此，它也不是在道位时无法修习，也没有任何可认识和可证悟的空性。那么，像影像等这些显现为空性的事物，是否意味着证悟到它们没有自性呢？如果是凡夫的现量证悟到没有自性，那么他们就会成为圣者。如果不是这样，那么这些事物如何能作为无自性的例子呢？对此，《四百论》中说： “观一事物者， 即是观一切。 一之空性者， 即是一切空。” 意思是说，观一事物的空性者或证悟者，也能证悟其他事物的空性。然而，通过认识到面容的影像空于面容，并不能损害执着影像以自性成立的实执对象，并且由于没有驳斥它的对象，因此无法证悟影像空于自性成立的空性。因此，该心识并没有证悟影像的实相。通过这种方式，即使认识到幻化空于马和牛，以及梦境的显现等空于其显现之处，也不能获得像幻化和梦境一样证悟的中观见解。然而，之所以将这些作为例子，是因为与其他色声等法相比，这些更容易认识到没有自性。这些事物空于自性成立的自性，是因为如果对境真实成立，那么它就不应该以不同于其自身状态的方式显现于心识，因此通过指出这两者之间的矛盾来成立。
English
Therefore, all actions of dependent arising, such as seeing, observing, and listening, are reasonable. Since all actions are reasonable, it is not annihilationist emptiness. Since phenomena are empty in this way from the very beginning, it is merely recognizing that it is empty, so it is not an artificially constructed emptiness either. Since all knowable things are regarded in this way, it is not a partial emptiness either. Therefore, practicing it can also become an antidote to all manifestations of clinging to reality. The profound meaning is not something that any mind cannot touch, but it can be touched by settling on the correct view and by meditating on the correct meaning. Therefore, it is not an emptiness that cannot be practiced during the path and has nothing to be known or realized. So, does the fact that images and so on are determined to be empty by appearing in something mean that one realizes that they have no nature? If ordinary beings directly realize that they have no nature, then they would become noble beings. If not, how can these things serve as examples of having no nature? In this regard, the Four Hundred says: "Whoever sees one thing, Sees all things. Whoever's emptiness is one, Is the emptiness of all." This means that the one who sees or realizes the emptiness of one thing can also realize the emptiness of other things. However, by realizing that the image of a face is empty of the face, it does not harm the object of clinging to reality that grasps the image as being established by its own nature. And since its object is not refuted, one does not realize the emptiness of the image being empty of being established by its own nature. Therefore, that mind does not realize the reality of the image. In this way, even if one realizes that an illusion is empty of horses and cows, and that the appearances of dreams are empty of where they appear, one does not attain the Madhyamaka view of realizing them as illusions and dreams. However, the reason why these are taken as examples is that it is easier to realize that these things have no nature than other phenomena such as forms and sounds. These things are empty of the nature of being established by their own essence because if the object were truly established, it should not appear to the mind in a way that is different from its own state. Therefore, it is established by pointing out the contradiction between these two.
Tibetan
།འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་གྲགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཐོག་མར་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་སུ་བཅུག་ནས། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་རྫུན་པར་མ་གྲགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཤིང༌། དེ་གཉིས་ལ་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་དགོས་ པས་ཆོས་གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་དགོངས་པ་མིན་གྱི། ཆོས་གཞན་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ན་རྟོགས་ནུས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ལ་དེར་ཤེས་ནས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །ཞེས་རྨི་ལམ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་བར་གསུངས་པ་གཉིས་ཀྱང་དོན་མི་གཅིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་བུམ་སྣམ་སོགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་གང་དུ་སྣང་བ་དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང༌། དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་གཉིས་ཀྱང་དོན་མི་གཅིག་པས། ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཆར་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལེགས་པར་རྩད་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་བྱིས་པས་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བྱད་བཞིན་སོགས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། སྒྱུ་མའི་རྒྱུས་མེད་པའི་ལྟད་མོ་བས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ་རྟ་གླང་སོགས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། རྨི་ལམ་ལ་དེར་མ་ཤེས་པས་དེར་སྣང་བའི་རི་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ལ་དེ་རྣམས་དངོས་ཡིན་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱང་འདྲ་ལ། ཡང་རྒན་པོ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་དང༌། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་མཁན་དང༌། རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ སུ་མི་བདེན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདྲ་སྟེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་མིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་དགག་བྱའི་ཚད་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པར་ཡུལ་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་དེ་གསིལ་བ་ན་ཡུལ་དེ་མི་འདུག་པ་སྙམ་པ་དང་པོར་འབྱུང་ཞིང༌། དེ་ནས་དཔྱོད་མཁན་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ནས་མེད་པར་ངེས་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་ལ་ཡང་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་ངེས་པ་བྱ་ས་མེད་པར་སོང་ནས་སྣང་བ་བན་བུན་དུ་སོང་བའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དང༌། ཡོད་མེད་ཙམ་མ་ཕྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་སྟོང་པ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་བཤི
Chinese
首先，要讓世人明白，世間公認的虛假事物本來就沒有自性。然後，要讓世人明白，世間不認為是虛假的其他事物也沒有自性。這兩者需要有先後的次第。 因此，並非證悟了一個法的空性，就能直接證悟所有其他法的空性。而是當心念轉向其他法是否真實存在時，才能夠證悟。如此一來，就能明白在夢中將所見的男女等事物視為空性，以及《現觀莊嚴論》中所說的：「夢中一切法，如夢觀彼等。」這兩者意義相同。同樣地，在禪定中所產生的瓶、衣物等景象，以其所顯現之處來證悟空性，以及將這些事物視為無自性的幻象和夢境，這兩者意義也相同。因此，必須仔細研究決定，經由了義經典和論典中所說的，如幻如夢般證悟的，那些不共的如幻顯現方式。這樣一來，就像不諳世事的孩子將鏡中的影像視為面容等，不了解幻術的觀眾將幻術的景象視為馬、牛等，以及在夢中不明白是夢，而將夢中所見的山、房屋、家等視為真實存在一樣。同樣地，就像精通世事的老人、變幻幻術的人，以及明白是夢的人，知道那些景象並非真實存在一樣。但這兩者都沒有獲得究竟真實的見地。第二種情況是，在沒有完全掌握先前所說的破斥對象的程度下，以理智分析事物，並將其粉碎時，首先會產生事物不存在的想法。然後，也會以同樣的方式看待分析者，因為沒有人能確定其不存在，因此對於任何事物都無法確定其存在與否，導致景象變得模糊不清。這種景象的產生，也是由於沒有區分自性存在與否，以及存在與否的程度所導致的，因此這種空性也是破壞緣起。
English
First, one must enable people to realize that these examples, which are known as false in the world, are originally without inherent existence. Then, one must cultivate the realization that other phenomena, which are not known as false in the world, are also without inherent existence. These two require a sequence of before and after. Therefore, it is not intended that when one realizes the emptiness of one phenomenon, one directly realizes the emptiness of all other phenomena. Rather, it is when the mind turns to whether other phenomena are truly existent or not that one can realize it. In this way, one can understand that realizing the emptiness of what appears as men, women, etc. in a dream, and what is said in the Ornament for Clear Realization, "Even in a dream, all phenomena, view them as like a dream, etc.," both have the same meaning. Similarly, realizing the emptiness of what appears as vases, cloths, etc. in the appearances of experience from meditating on samadhi, by means of where they appear, and realizing these as illusions and dreams that are not established by their own nature, both have the same meaning. Therefore, one must carefully investigate and determine the uncommon ways in which illusions appear, as it is said in definitive scriptures and treatises that one should realize them as like illusions and dreams. In this way, it is like a child who does not understand the signs taking the reflection in a mirror to be a face, etc., a spectator who does not know about illusions taking the appearance of illusions to be horses, oxen, etc., and someone who does not know that they are dreaming taking the mountains, houses, homes, etc. that appear in the dream to be real. Similarly, it is like an old person who understands the signs, someone who conjures illusions, and someone who knows that they are dreaming knowing that those appearances are not true. But neither of these two has found the view of suchness. The second case is that without fully grasping the extent of the object to be refuted as previously explained, when one analyzes phenomena with reasoning and shatters them, the thought that the phenomenon does not exist arises first. Then, one also sees the analyzer in the same way, and because there is no one who can ascertain its non-existence, one cannot ascertain the existence or non-existence of anything, resulting in appearances becoming vague and unclear. The arising of such appearances is also due to not distinguishing between inherent existence and non-existence, and the degree of existence and non-existence. Therefore, such emptiness is also destroying dependent origination.