Tibetan
རྣམས་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དཔེར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། །གཅིག་གིས་ཀྱང་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས། །གཅིག་གིས་ཀྱང་ནི་ཐམས་ཅད་མཐོང༌། །ཞེས་ངའོ་སྙམ་པའི་བདག་གི་འདུ་ཤེས་གང་ལ་འཇུག་པའི་ངའི་གནས་ལུགས་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ན་མིག་རྣ་སོགས་ནང་དང༌། བུམ་པ་སོགས་ཕྱིའི་ཆོས་ཀུན་ལ་དེའི་རིགས་པ་སྦྱར་ནས། དེ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བས་ན། ཆོས་གཅིག་གི་ངང་ཚུལ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བར་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་ངོས་གཟུང་བ་དང༌། དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་ཅེས་པ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རིགས་དྲུག་གི་གང་ཟག་དང༌། སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དཀར་ནག་གི་ལས་གསོག་པ་པོ་དང༌། དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོ་དང༌། འཁོར་བར་འཁོར་མཁན་དང༌། ཐར་པའི་དོན་དུ་ལམ་སྒོམ་པ་པོ་དང༌། ཐར་པ་ཐོབ་པ་པོ་སོགས་སོ། །འདི་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་སོགས་སུ་མདོ་དྲངས་པ་ལས། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདུད་ཀྱི་སེམས། །ཁྱོད་ནི་ ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་འདི་སྟོང་སྟེ། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་འོ། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་དང་པོས་དོན་དམ་པར་གང་ཟག་མེད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་ཏེ། རྐང་པ་དང་པོས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་བདུད་ཀྱི་སེམས་སུ་དང༌། གཉིས་པས་དེ་ལྟར་འཛིན་མཁན་ལྟ་ངན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང༌། གསུམ་པ་དང་བཞི་པས་ཕུང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་སྟོང་པར་གསུངས་ལ། ཚིགས་བཅད་གཉིས་པས་གང་ཟག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དཔེ་དང༌། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །མདོ་འདིས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞིར་གསུངས་ཤིང༌། གདགས་གཞི་བཏགས་ཆོས་སུ་མི་འཐད་ལ། ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ནི་དུས་གཅིག་དང་སྔ་ཕྱི་བའི་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་བྱ་དགོས་པས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་རྒྱུན་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་པ་མི་འཐད་ལ། ཚོགས་པ་གདགས་གཞིར་འཇོག་པ་ན་ཚོགས་པ་ཅན་ཡང་གདགས་གཞིར་འཇོག་པས། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་གང་ཟག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གསུངས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་བདག་མ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་བདག་གོ་ཞེས། ། གསུངས་པ་དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བདག་འདོད་ན། །དེ་ནི་ཕུང་ལས་གཞན་བདག་འགོག་པ་སྟེ། །གཟུགས་བདག་མིན་སོགས་མདོ་གཞན་གསུངས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པར་ཡོད་པ་ནི་ཁོ་ནའི་སྒྲས་བཀག་ལ། དེ་བཀག་ནས་ཕུང་པོ་ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་པར་སྟོན་པ་ཡང་མིན་ཏེ། ཡིན་ན་ནི་མདོ་གཞན་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་ཡིན་པ་བཀག་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ངར་འཛིན་གྱི་དམིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་བདག་ཏུ་གཞག་དགོས་པས་སོ། །དེས་ན་མདོ་ལས་ཕུང་པོ་ལ་ལྟ་བར་གསུངས་པའི་དོན་ནི། ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་བདག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བཤད་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ང་ཙམ་ལ་བདག་ཏུ་བྱས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང༌། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བདག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུའང་མེད་པར་གསུངས་པ་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་བྱ་ཡི། ལུགས་འདིས་གང་ཟག་གི་བདག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་ཅེས་མི་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་གི་ངོས་འཛིན་ནི་ལུགས་བླ་ན་མེད་པ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། འདི་ལེགས་པར་ངེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་བཟང་པོ་ཞིག་གོ །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། ང་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང༌། ང་ཡི་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ ལ་དབབ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལ་གནད་བཞི་ཡོད་པའི་དང་པོ་ནི་རང་རྒྱུད་ལ་བརྟགས་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་ལུགས་ངོས་ཟིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཟག་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཕུང་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་གྲུབ་དགོས་ཀྱི། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་གྲུབ་ཐབས་མེད་པར་ཐག་བཅད་པའོ། །དེ་ནི་སྤྱིར་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཟླ་བཅས་སུ་ཚུར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན། ཟླ་མེད་ཡིན་པ་ཕར་རྣམ་པར་གཅོད་ཅིང༌། བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཟླ་མེད་དུ་ཚུར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན། ཟླ་བཅས་ཡིན་པ་ཕར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མྱོང་བས་གྲུབ་པས། གཅིག་དང་དུ་མ་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕུང་གསུམ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཐ་དད་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པ་ཡང་མི་སྲིད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བའོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ལེགས་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་བཞི་ཚང་ན་དེ་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་དག་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་བདག་ཕུང་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ན། སྐྱོན་གསུམ་ཡོད་པའི་གནོད་བྱེད་དང་པོ་བདག་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་པ་ནི། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ་ རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་དབྱེ་བ་གཏན་མེད་པའི་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་པ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་ན་དེ་གཉིས་བློ་གང་ལ་སྣང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་འོང་བ་མི་འགལ་ཡང༌། བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་དེ་གཉིས་འགལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གྲུབ་གང་ལ་སྣང་བའི་བློ་དེ་ལ་དེའི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྣང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པ་ནི་ཕུང་པོ་འདོར་ལེན་བྱེད་པ་པོ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་དང་གཅིག་ཏུ་སོང་ན་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང༌། ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི། །བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བྱས་པའི་ཚེ། །ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་ཡིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་བདག་མང་པོར་འགྱུར་བ་ནི། བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ཡང་ཕུང་པོ་དུ་མ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གཅིག་ལས་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །མང་བས་བདག་དེ་དག་ཀྱང་མང་པོར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བདག་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་བཞིན་ དུ་བདག་ཀྱང་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གམ་གང་ཟག་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་
Chinese
就像将无我的定解建立在前者之上的例子一样。考虑到这个意义，《三摩地王经》中也说： “你如何理解我的我执， 同样的智慧应施于一切。 一切法的自性， 都是完全清净如虚空。 一者知，则一切知。 一者见，则一切见。” 意思是说，当很好地了解了“我”的执着所依之“我”的实相之后，就将这种理路施于眼耳等内法和瓶子等外法上。因为要像这样去理解，所以通过了解和见到一个法的状态，也能了解和见到其他一切法的自性。 第二个方面分为两个：确立人无我和法无我。 第一个方面分为两个：确定人，以及确立其无自性。 第一点是：所谓的人，是指天等六道的人，以及凡夫和圣者等人。也就是积聚黑白业的人，感受其果报的人，在轮回中流转的人，为了解脱而修道的人，以及获得解脱的人等等。 此外，《入行论释》等中引用经文说： “所谓我者魔之心， 汝乃 观视所成者。 诸行蕴此乃空性， 此中无有有情也。 犹如肢分聚合故， 依之而说名为车， 如是诸蕴依之故， 世俗说为有情也。” 其中第一颂显示了胜义中无人的人无我，第一句说人我是魔的心，第二句说执着于此者为邪见所控制，第三句和第四句说蕴空无人我。第二颂显示了世俗中人是存在的，其中前两句以比喻，后两句以意义相结合，显示了人只是依蕴而假立的。 此经说蕴的集合是人的假立基础，而假立基础不应是假立之法，蕴的集合必须是同时和先后的集合，因此
English
Just as the example of establishing the definitive understanding of selflessness upon the former. Considering this meaning, it is also said in the Samadhiraja Sutra: "How you understand my self-grasping, The same wisdom should be applied to all. The nature of all phenomena, Is completely pure like the sky. One knows, then all know. One sees, then all see." This means that when one has a good understanding of the reality of the "I" upon which the grasping of "I" is based, one should apply this reasoning to internal phenomena such as the eyes and ears, and external phenomena such as vases. Because one should understand in this way, by knowing and seeing the state of one phenomenon, one can also know and see the nature of all other phenomena. The second aspect is divided into two: establishing the selflessness of persons and the selflessness of phenomena. The first aspect is divided into two: identifying the person, and establishing that it is without inherent existence. The first point is: the so-called person refers to the persons of the six realms such as gods, as well as ordinary beings and noble beings, etc. That is, those who accumulate black and white karma, those who experience its results, those who wander in samsara, those who cultivate the path for liberation, and those who attain liberation, etc. Furthermore, the Engaging in the Bodhisattva Deeds Commentary, etc., quotes the sutra: "The so-called self is the mind of Mara, You are Those who have become observers. These aggregates of actions are emptiness, There is no sentient being in this. Just as the collection of limbs, Relying on it, it is said to be a chariot, Likewise, relying on the aggregates, Conventionally it is said to be a sentient being." Among them, the first verse shows the selflessness of persons, which is the absence of a person in the ultimate sense. The first line says that the grasping of the self is the mind of Mara, the second line says that those who grasp in this way are controlled by wrong views, and the third and fourth lines say that the aggregates are empty of a self of a person. The second verse shows that persons exist conventionally, in which the first two lines are a metaphor, and the last two lines are combined with meaning, showing that persons are merely imputed in dependence on the aggregates. This sutra says that the collection of aggregates is the basis of imputation for persons, and the basis of imputation should not be an imputed phenomenon. The collection of aggregates must be both a simultaneous and sequential collection, therefore
Chinese
蕴的集合相续不应安立为补特伽罗，如果安立集合为能依处，则有集合者也安立为能依处。因此，这两者都不应是补特伽罗。如《入行论》云：“经中说蕴为所依，故蕴聚非为我。”又云：“若谓世尊说蕴即是我，是则遮遣蕴外有我，亦遮色为我等余经说。”如是说，沙门和婆罗门凡是执著我与我所的，都是执著这五蕴而已。如是说，也以“唯”字遮止了与蕴体性各异的我，是俱生我执的对境。遮止了之后，也不是说蕴是所执我的对境。如果是这样，则与其它经中遮止五蕴为我相违，因为在二种我执的对境中，如果是对境之境，则必须安立为我。因此，经中所说观蕴之义，必须解释为观待蕴假立的我。因此，仅仅以“我”作为我的，在名言中是存在的。而以补特伽罗自性成立作为我的，则连名言中也不存在，应当分别开来。不应说此宗认为补特伽罗的我在名言中存在。如此的补特伽罗的认识是此无上宗的特点。善为了解此点，是通达非共同补特伽罗无我的善妙方便。 第二，分三：决定我无自性，决定我所无自性，以及依此显示补特伽罗如幻显现之方式。第一：此有四要点，第一是观察自相续，认识执著补特伽罗为我的方式，此已前述。第二：如果补特伽罗是自性成立，则必须成立与蕴体性是一或异，除了这二者之外没有成立的方式可以决断。这就像一般说瓶子和柱子一样，凡是包含的，就往回遮止，凡是不包含的，就往外遣除。就像瓶子一样，凡是不包含的，就往回完全遮止。
English
It is not appropriate to establish the collection of aggregates as a person, and if the collection is established as the basis of imputation, then the possessor of the collection is also established as the basis of imputation. Therefore, neither of these two should be a person. As it is said in the Bodhisattvacharyavatara: "The sutras say that the aggregates are the basis, therefore the mere collection of aggregates is not the self." And: "If you say that the Buddha said the aggregates are the self, then that denies a self other than the aggregates, and also denies that form is the self, as other sutras say." As it is said, those shramanas and brahmins who view self and what belongs to self only view these five aggregates. As it is said, the word "only" also prevents the object of the innate grasping at self, which is a self that is different in nature from the aggregates. After preventing that, it is not saying that the aggregates are the object of grasping at self. If it were, it would contradict other sutras that deny that the five aggregates are the self, because if it is the object of the two types of grasping at self, then it must be established as the self if it is the object of the object. Therefore, the meaning of the sutras that say to view the aggregates must be explained as focusing on the self imputed upon the aggregates. Therefore, it should be distinguished that merely taking "I" as the self exists in name, and taking the person as inherently existent as the self does not exist even in name. It should not be said that this system believes that the self of the person exists in name. Such a recognition of the person is a characteristic of this unsurpassed system. Understanding this well is a good method for realizing the non-self of the person that is not common. Second, there are three parts: establishing that the I is without inherent existence, establishing that what belongs to I is without inherent existence, and based on that, showing how the person appears like an illusion. First: There are four key points to this, the first is to examine one's own mindstream and recognize the way of grasping at the person as the self, which has been explained before. Second: If the person is inherently existent, then it must be established as either one with or different from the nature of the aggregates, and it must be decided that there is no other way to establish it other than these two. This is like generally saying vase and pillar, whatever is included is turned back to be excluded, and whatever is not included is sent outwards to be eliminated. Like a vase, whatever is not included is completely turned back to be excluded.