Tibetan
ཀུན་རྫོབ་བོ། །ཞེས་དང༌། དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས། ཞེས་གསུངས་པས་ཡུལ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་ཉོན་མོངས་དང་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ནི་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །དེ་ནི་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་རྣམས། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོག་པ་གང༌། །དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་ གསུངས། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང༌། །ཡང་དག་མཐོང་ཕྱིར་དངོས་སྟོང་པར། །ལེགས་ཤེས་མ་རིག་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་མ་རིག་འགག་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག །ཅེས་གསུངས་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའམ་བདེན་པར་འཛིན་པའོ། །འདི་ནི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ཅེས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་མ་ལོག་བར་དུ་འཇིག་ལྟ་མི་ལྡོག་པར་གསུངས་པ་དང་ཡང་དོན་འདྲའོ། །བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང༌། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ཀུན་ལ་གནས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་འགྱུར། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། །མཐོང་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་འདིར། །གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་གཏི་མུག་ནི་དུག་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་གཏི་མུག་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཞིང༌། མ་རིག་པ་དེ་ལྡོག་པ་ལ་སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་དུ་ཤར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་པས། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ནི་གཞུང་དེའི་འགྲེལ་པར། དངོས་པོ་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་བཤད་པ་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ། །ཚུལ་འདི་ནི་བུད་དྷ་ པཱ་ལི་ཏ་ལས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དང༌། གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང༌། དེ་བསགས་པའི་རགས་པ་དང༌། འཛིན་པ་ནང་ཤེས་རིག་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཆ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དང༌། དེ་མཐུད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དང༌། དེ་འདྲ་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་རང་རིག་བདེན་པར་འདོད་པའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་གང་ཟག་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་མིན་གྱི། གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ། གྲུབ་མཐས་བློ་བསླད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་འདིར་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གཟུང་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། གང་དག་དུད་འགྲོར་བསྐལ་མང་བསྐྱལ་གྱུར་པ། །དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་རྟག་འདི་མ་མཐོང་ལ། །ངར་འཛིན་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་མཐོང་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བར་འཆིང་བ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ངེས་པ་དམིགས་ཕྱེད་པར་ རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ན་ནི་ལྟ་བས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་སུ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་དོན་མེད་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པའི་ཡུལ་རྣམས་སུན་འབྱིན་པ་མི་ཤེས་པར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུན་འབྱིན་པ་དོར་ནས་བདག་གཉིས་འགོག་པ་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཁོ་ནས་བཏགས་པ་རྣམས་བཀག་པའི་བདག་མེད་ཙམ་ཞིག་གཏན་ལ་འབེབས་པས། སྒོམ་པའི་ཚེ་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་སྒོམ་དགོས་ཏེ། ལྟ་བས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་སྒོམ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒོམས་ནས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། གོམས་པ་དེ་མཐར་ཐུག་ན་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ལ། དེ་ལྟར་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་བདག་གཉིས་མེད་པར་མཐོང་བས། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ལྡོག་པར་འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། བདག་མེད་རྟོགས་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤོང་ཞིང༌། །འདི་ནི་ངར་འཛིན་རྟེན་དུའང་མི་འདོད་པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་མེད་ཤེས་པས་བདག་ལྟ་བ། །དཔྱིས་ཀྱང་འབྱིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མཚར། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང༌། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་དོན་འདི་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རང་ཁྱིམ་རྩིག་ཕུག་སྦྲུལ་གནས་མཐོང་བཞིན་དུ། །འདི་ན་གླང་ཆེན་མེད་ཅེས་དོགས་བསལ་ཏེ། །སྦྲུལ་ གྱི་འཇིགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་
Chinese
是世俗谛啊！像这样，因为被有支所完全包含的烦恼性的无明所控制。这样说，是因为把境执为真实的无明，并且认为它就是烦恼性的无明，所以对法我执着有安立为烦恼障和所知障的两种方式，这里是按照前一种方式。这是圣者父子也曾说过的。《七十空性论》中说：从因和缘所生的事物，对于它们真实存在的任何分别念，佛陀说那就是无明，从中产生十二支。为了如实见到事物是空性的，如果能很好地了解无明不会产生，那就是无明灭尽，因此十二支也灭尽。这样说，就是对事物作真实的分别念，就是执着它真实存在或执着为真。这在《宝鬘论》中说：只要有对蕴的执着，那么就会有我执。就像这样，和没有颠倒对蕴的真实执着，我见就不会退转所说的一样，意义相同。《四百论》中也说：就像身体的各个部分一样，愚痴遍及一切，因此，一切烦恼也因摧毁愚痴而被摧毁。如果能见到缘起，愚痴就不会产生，因此，要用一切努力来讲述这个道理。这样说，这样所说的愚痴，是识别三毒之一的愚痴的时候，所以是烦恼性的无明。并且，为了使无明退转，必须证悟到空性的意义显现为缘起的意义，证悟到甚深缘起的意义。因此，烦恼性的愚痴，必须像该论的注释中所说的那样，解释为对事物作真实的增益。这种方式是随顺佛护论师解释圣者观点的后尘，由月称论师清楚地阐明的。第二，像这样，先前所说的执着二我的无明，也是内外各宗派所不共许的，所假立的常一自在的我，以及所取的外境显现等等，还有无分的方向的极微尘，以及由它积聚而成的粗大，还有能取的内识等。
English
It is conventional truth! Thus, because of being controlled by the afflictive ignorance that is completely encompassed by the limbs of existence. It is said that ignorance is grasping at objects as true, and it is considered to be afflictive ignorance itself, so there are two ways of establishing the self-grasping of phenomena as afflictive obscurations and cognitive obscurations, and here it is according to the former way. This is also said by the noble father and sons. In the Seventy Stanzas on Emptiness, it says: Whatever concept regards things born from causes and conditions as truly existent, the Teacher said that is ignorance, from which the twelve limbs arise. Because of truly seeing that things are empty, if one understands well that ignorance does not arise, that is the cessation of ignorance, therefore the twelve limbs also cease. It is said that to truly conceive of things is to grasp them as truly established or to grasp them as true. This is said in the Precious Garland: As long as there is grasping at the aggregates, so long will there be self-grasping. Just like that, it has the same meaning as saying that as long as the true grasping of the aggregates is not reversed, the view of annihilation will not turn back. The Four Hundred also says: Just as the body's faculties are in the body, ignorance pervades all, therefore, all afflictions are destroyed by destroying ignorance. If one sees dependent arising, ignorance will not arise, therefore, one should strive with all effort to speak only of this. It is said that the ignorance spoken of in this way is the time of identifying the ignorance that is one of the three poisons, so it is afflictive ignorance. And, in order to reverse that ignorance, it is said that one must realize the meaning of emptiness appearing as the meaning of dependent arising, and realize the meaning of profound dependent arising. Therefore, afflictive ignorance must be explained as the imputation of things as true, as explained in the commentary to that treatise. This way is following in the footsteps of Buddhapalita's explanation of the noble one's intention, and it is clearly explained by Chandrakirti. Second, like that, the ignorance of grasping at the two selves that was previously explained is also not commonly accepted by the proponents of inner and outer tenets, the imputed permanent, single, independent person, and the apprehended external objects appearing and so on, and the partless atoms of direction, and the gross that is accumulated from them, and the apprehending inner consciousness, etc.
Chinese
认为没有先后等时间部分的知识，是无刹那部分的刹那，以及相续的知识流，和像这样空离能取所取的无二自证是真实的，这是遍计所执的补特伽罗和法我执，而不是宗派是否转变心识，一切众生共同具有的，不依赖于宗派染污心识，从无始以来随逐的俱生我执二者。此处将它作为轮回的根本。如《入行论》中说：“多少众生于畜生，长时已受无边苦，彼犹未见此不生，常我执者亦复然。”以所说之理，束缚一切有情于轮回者，是俱生的无明之故，并且遍计的无明唯有宗派论者才有，因此不应理作为轮回的根本。对此，获得确定性的认识极其重要，如果不能这样理解，那么在以见解确定时，主要执着于确定俱生无明如何执取之义，而不懂得驳斥作为其支分的遍计所执境，舍弃驳斥俱生无明的执取方式，而在遮破二我时，如前所说，仅仅确定了宗派论者所安立的无我，那么在修习时也必须仅仅修习这些，因为以见解确定是为了修习的缘故。因此，即使修习后现前，串习到最后，也仅仅是这些。如果像这样，仅仅见到遍计所执的执着所安立的二我不存在，就想遣除俱生的烦恼，那将太过分了。《入行论》中说：“证无我时舍常我，此亦不欲为我执，是故知无我见拔，我见根者诚为稀。”释论中也说：为了通过比喻来阐明这个互不相干的意义，因此宣说：如同见到自己房屋墙壁的缝隙中有蛇居住，却说这里没有大象，从而消除疑惑，这样就能消除对蛇的恐惧。
English
The knowledge without temporal parts such as before and after is an indivisible moment, and the continuous stream of that knowledge, and the self-awareness of non-duality that is empty of such grasping and being grasped, which is considered to be true, is the imputed person and the self-grasping of phenomena. These are not dependent on whether or not the mind is transformed by philosophical tenets, but are common to all beings. The two types of innate self-grasping, which do not depend on the corruption of the mind by philosophical tenets and have followed since beginningless time, are taken here as the root of samsara. As it is said in the Engaging in the Bodhisattva Deeds, "Many beings have spent countless eons as animals, yet they have not seen this unborn, permanent self. Even those with self-grasping see it." According to this reasoning, it is because innate ignorance binds all sentient beings in samsara, and because imputed ignorance is only present in those who assert philosophical tenets, it is not reasonable to be the root of samsara. It is extremely important to gain a definite understanding of this. If you do not understand it in this way, then when establishing it through view, you will mainly focus on establishing how innate ignorance grasps without understanding how to refute the objects of imputed grasping as its branch. Abandoning the refutation of the way innate ignorance grasps, when refuting the two selves, as mentioned earlier, you will only establish the selflessness that is established by those who assert philosophical tenets. Therefore, you must also meditate on only that much during meditation, because establishing through view is for the purpose of meditation. Therefore, even if it becomes manifest after meditation and you become accustomed to it, it will only amount to that much. If you think that by seeing that the two selves established by the grasping of imputation do not exist, you can reverse the innate afflictions, then it is too extreme. As it is said in the Engaging in the Bodhisattva Deeds, "When one realizes selflessness, one abandons the permanent self, and this is not desired as a basis for self-grasping. Therefore, it is very strange to say that the knowledge of selflessness completely uproots the view of self." The commentary also says: In order to clarify this unrelated meaning through an example, it is said: Just as seeing a snake living in a crack in the wall of one's own house, one dispels doubts by saying that there is no elephant here, and thus one can eliminate the fear of snakes.