Tibetan
དུ་བལྟས་པ་ལས་བཙལ་བར་བྱ་ཞིང༌། ཆོས་སྤོང་གི་སྒོ་གཞན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་འཐག་པ་བསྡུས་ པའི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། ཉན་པའི་ཚུལ། བཤད་པའི་ཚུལ། མཇུག་ཏུ་ཐུན་མོང་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་པ། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་པ། ཉན་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཐོས་པའི་ཚོམས་ལས། ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད། །ཐོས་པས་དོན་མ་ཡིན་པ་སྤོང༌། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ། །ཅེས་པ་བཞིས། ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་པ་བཞིན་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་ནས་ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། དེ་ནས་དོན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ནས། དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་དང༌། དེ་ནས་བདག་མེད་པའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པས། འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྩ་བ་བཅད་ནས་རྣམ་གྲོལ་འཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་རབས་ལས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་ཐོས་པས་ཡིད་ནི་དད་གྱུར་ནས། །ལེགས་པར་དགའ་ལ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཤེས་རབ་སྐྱེ་ཞིང་གཏི་མུག་མེད་པར་འགྱུར། །རང་གི་ཤས་ཀྱང་དེ་ནི་ཉོ་བའི་རིགས། །ཐོས་པ་གཏི་མུག་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་ཡིན། །རྐུན་པོ་ལ་སོགས་མི་འཁྱེར་ནོར་གྱི་མཆོག །ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་དགྲ་འཇོམས་མཚོན་ཆ་ཡིན། །ཐབས་ཚུལ་མན་ངག་སྟོན་པས་གྲོགས་ཀྱི་མཆོག །ཕོངས་པར་གྱུར་ཀྱང་མི་འགྱུར་མཛའ་བོ་ཡིན། །གནོད་པ་མེད་པ་མྱ་ངན་ནད་ཀྱི་སྨན། །ཉེས་ པ་ཆེན་པོའི་དཔུང་འཇོམས་དཔུང་གི་མཆོག །གྲགས་དང་དཔལ་དང་གཏེར་གྱི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན། །ཡ་རབས་རྣམས་དང་ཕྲད་ན་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག །ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་མཁས་པ་མགུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། ཐོས་པའི་རྗེས་འཇུག་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད། །སྐྱེ་བའི་རྫོང་ལས་ཚེགས་ཆུང་ཐར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མོས་པ་བསྐྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། གཅིག་ཏུ་དད་ཅིང་གུས་པས་ཆོས་མཉན་གྱི། །དེ་ལ་འཕྱ་ཞིང་སྐུར་བར་མི་བྱ་འོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་ནི། །སངས་རྒྱས་འདྲ་བར་དེ་ལ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བར་བལྟས་ལ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་སོགས་པའི་བཀུར་སྟི་དང་རྙེད་པས་མཆོད་དེ་མ་གུས་པ་སྤང་ཞིང༌། བྱང་ས་ལས། ཁེངས་པ་དང༌། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང༌
Chinese
应当从观察中寻求。舍法的其他门径，应当从《集一切法经》中了解。第三，分为三种：听闻之理、讲说之理、结尾共同应行之理。第一，分为三种：思惟听闻佛法的利益、对佛法和说法者生起恭敬心、实际听闻之理。第一，出自《听闻品》：听闻能知诸法，听闻能止息罪恶，听闻能舍弃非义，听闻能得涅槃。这四句说明，依靠听闻，依次了知应取应舍之处，了知后，以止息恶行的戒律，进而从非义中返回，生起心能如所愿安住于善妙所缘的禅定，进而以证悟无我之实相的智慧之学，断除束缚轮回的根本，从而获得解脱。出自《本生经》：若人听闻心生信，善妙欢喜转坚固，智慧增长无愚痴，此乃自性应取舍。听闻乃除痴暗之明灯，盗贼等不能取之胜宝，摧毁一切愚昧之敌之利器，指示方便诀窍之殊胜友，虽贫困亦不变之挚友，无害无恼乃疗愈忧伤之药，摧毁巨大罪恶之军之胜军，亦是名声、光荣与宝藏之最胜，与贤善者相遇乃诞生之最胜，于众人之中令智者欢喜。又说：听闻之后精进修，心要实修能成办，从生死险地易解脱。等等所说的听闻之利益，应当反复思惟，从内心深处生起信解。第二，出自《地藏经》：应以一心信敬听闻佛法，不应诽谤和诋毁。对说法者应作供养，应视彼如佛。如是说，应当视说法者如佛，以狮子座等恭敬和财物供养，舍弃不敬之心。出自《菩萨地》：应远离傲慢，以及对佛法和说法者的轻蔑
English
It should be sought through observation. Other means of abandoning the Dharma should be understood from the Sutra of Condensed Compendium of All Dharmas. Third, there are three aspects: the manner of listening, the manner of speaking, and the manner of concluding with shared practices. First, there are three aspects: contemplating the benefits of listening to the Dharma, generating respect for the Dharma and the speaker, and the actual manner of listening. First, from the Collection of Teachings on Listening: Through listening, one knows all dharmas. Through listening, one turns away from sin. Through listening, one abandons what is meaningless. Through listening, one attains nirvana. These four lines explain that by relying on listening, one gradually knows what to accept and reject. Knowing this, one practices discipline by turning away from misdeeds. Then, turning away from what is meaningless, one generates samadhi, where the mind dwells as it wishes on virtuous objects. Then, through the wisdom of realizing the selflessness of reality, one cuts the root of bondage to samsara and attains liberation. From the Jataka Tales: Whoever listens and whose mind becomes faithful, Will become well pleased and steadfast. Wisdom will arise and there will be no delusion. That is the kind of one's own share to be bought. Listening is the lamp that dispels the darkness of delusion. It is the best of riches that thieves and others cannot carry away. It is the weapon that destroys the enemy of universal ignorance. It is the best of friends, showing the means and the secret instructions. It is the friend who does not change even when impoverished. It is the medicine for sorrow and sickness, without harm. It is the best of armies, destroying the forces of great evils. It is also the best of fame, glory, and treasure. Meeting with virtuous ones is the best of births. In the assembly, one will please the wise. It is also said: Following listening, practice is made the essence. One will be liberated from the fortress of birth with little effort. Having repeatedly contemplated the benefits of listening, as mentioned above, generate heartfelt devotion. Second, from the Sutra of the Essence of the Earth: Listen to the Dharma with one-pointed faith and respect. Do not revile or slander it. Offerings should be made to the speaker of the Dharma. Generate the perception that he is like the Buddha. As it is said, one should regard the speaker as the Buddha, offer him respect and wealth, such as a lion throne, and abandon disrespect. From the Bodhisattva Grounds: One should be free from arrogance and disparaging the Dharma and the speaker.
Tibetan
། དེ་གཉིས་ལ་གུས་པར་བྱ་བར་གསུངས་པ་དང༌། སྐྱེས་རབས་ལས་ཀྱང༌། རབ་ཏུ་དམའ་བའི་སྟན་ལ་འདུག །དུལ་བའི་དཔལ་ནི་རྣམ་པར་བསྐྱེད། །དགའ་དང་ལྡན་པའི་མིག་གིས་བལྟ། །ཚིག་གི་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་བཞིན། །གུས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་རྩེ་གཅིག་བཏུད། །རབ་ཏུ་དང་ལ་དྲི་མེད་ཡིད། །ནད་པས་སྨན་པའི་ཚིག་ཉན་བཞིན། །རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་དེ་ཆོས་ཉོན་ཅིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་ གསུམ་སྤང་བ། འདུ་ཤེས་དྲུག་བསྟེན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྣོད་ཁ་སྦུབ་པ་དང༌། ཁ་གྱེན་དུ་བཟེད་ཀྱང་མི་གཙང་བ་དང༌། གཙང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞབས་བརྡོལ་ན། དེར་ལྷས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་ནང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང༌། སོང་ཡང་མི་གཙང་བས་སྦགས་པས་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་མི་འགྲུབ་པ་དང༌། མི་གཙང་བས་མ་བསླད་ཀྱང་ནང་དུ་མི་གནས་པར་ཟགས་ནས་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འཆད་པའི་གྲྭར་བསྡད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣ་ལེགས་པར་མི་གཏོད་པ་དང༌། གཏད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལོག་པར་བཟུང་བའམ། ཀུན་སློང་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྐྱོན་དེ་དག་མེད་ཀྱང་ཉན་པའི་དུས་སུ་བཟུང་བའི་ཚིག་དང་དོན་བརྟན་པར་མ་བྱས་པར་བརྗེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་གྱུར་ན། ཆོས་ཐོས་པ་དགོས་པ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར་བས། དེ་དག་དང་བྲལ་དགོས་ཏེ། དེ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་མདོ་ལས། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག །ཅེས་ཚིག་གསུམ་གསུངས་ཤིང༌། བྱང་ས་ལས་ཀྱང༌། ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང༌། རྩེ་གཅིག་པ་དང༌། རྣ་བླགས་པ་དང༌། ཡིད་བཏུད་པ་དང༌། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ནས་ཉན་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་དྲུགརང་ལ་ནད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་གཞག་པ། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྨན་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་གཞག་པ། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ། ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་ནད་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འདུ་ཤེས་གཞག་པ། ཆོས་ཀྱི་ ཚུལ་ལ་རིང་དུ་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཐ་མལ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཡང༌། །སྨན་པའི་ངག་བཞིན་བྱ་དགོས་ན། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉེས་བརྒྱ་ཡི། །ནད་ཀྱིས་རྟག་བཏབ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱུན་རིང་བ་གསོ་དཀའ་བ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་སྐྱེས་པའི་ནད་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པས་དུས་རྟག་ཏུ་ན་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དེར་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས། ཀ་མ་པའི་ཞལ་ནས། དོན་ལ་མི་ན་ན་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲོ་སྟེ། དུག་གསུམ་གྱི་གཅོང་ནད་ཆེན་པོས་ཐེབ
Chinese
并且说要恭敬那二者。在《本生经》中也说：安坐于极低的座位上，充分展现调伏的威仪，以喜悦的眼神观看，如饮甘露般的言辞。生起恭敬，一心一意地敬奉，极其虔诚且心无杂染，如病人听从医生的话语般，生起恭敬，听闻佛法吧！如是说。第三方面有二：断除容器的三种过失，修习六种作意。第一方面是：如果容器口朝下，或者口朝上但却不干净，或者干净了但底部有漏洞，那么，即使天降雨水也无法进入其中，即使进入了也会因不干净而污染，无法实现饮用等目的，即使没有被不干净的东西污染，也会因无法在其中停留而漏掉。同样，即使坐在讲法的法座上，也不好好地倾听，即使倾听了，也会错误地理解，或者发心产生过失等等，即使没有那些过失，在听闻的时候，也没有稳固地记住所听到的词句和意义，而是忘记了等等，如果因此而退失，那么听闻佛法就无法成为伟大的需要。因此，必须远离那些过失。作为这三者的对治，经中说：好好地、彻底地听闻，并铭记于心！说了这三个词。在《菩萨地论》中也说：要以想了解一切的心、专一的心、倾听的心、专注的心、以及用全部的心来思考的方式听闻。第二方面有六：对自己生起如病人般的作意，对说法者生起如医生般的作意，对所开示的法生起如药物般的作意，对精进修持生起如疗养疾病般的作意，对如来生起如殊胜士夫般的作意，对佛法的 正理生起长久住世的作意。第一方面是：如《入行论》中所说：即使是普通疾病所困扰，也必须遵从医生的话语，更何况是被贪欲等百种过失的疾病所 постоянно 困扰呢？因此，要认识到自己 постоянно 被贪欲等烦恼所折磨，这些烦恼是长期的、难以治疗的、会产生剧烈痛苦的疾病。噶玛巴说：如果实际上没有生病，却那样观修，就会颠倒，因为被三种毒的顽疾所缠
English
And it is said that one should respect these two. Also in the Jataka tales it says: Sit on a very low seat. Fully develop the splendor of gentleness. Look with joyful eyes. As if drinking the nectar of words. Generate respect and bow with one-pointedness. Be extremely sincere and have a pure mind. Like a patient listening to the words of a doctor. Generate reverence and listen to the Dharma! Thus it is said. The third aspect has two parts: Abandoning the three faults of the vessel, and cultivating the six perceptions. The first aspect is: If the vessel is upside down, or if it is upright but unclean, or if it is clean but has a hole in the bottom, then even if the sky pours down rain, it will not enter, and even if it enters, it will be contaminated by uncleanness, and the purpose of drinking etc. will not be achieved, and even if it is not contaminated by uncleanness, it will not stay inside but will leak out and go away. Similarly, even if one sits in the assembly where the Dharma is being taught, one does not listen well, and even if one listens, one misunderstands, or one's motivation is flawed etc., and even if there are no such flaws, one does not firmly remember the words and meanings that one has grasped while listening, but forgets them etc., and if one degenerates because of this, then hearing the Dharma will not become a great necessity. Therefore, one must be free from those faults. As an antidote to these three, the sutra says: Listen well and thoroughly, and keep it in mind! Three words are spoken. Also in the Bodhisattva-bhumi it says: One should listen with the intention of knowing everything, with one-pointedness, with an attentive ear, with a focused mind, and by thinking with all one's heart. The second aspect has six parts: Generating the perception of oneself as a patient, generating the perception of the Dharma speaker as a doctor, generating the perception of the teachings as medicine, generating the perception of diligently practicing as nursing the sick, generating the perception of the Thus-gone One as a noble being, and generating the perception of the principles of Dharma as abiding for a long time. The first aspect is: As it is said in the Bodhicaryavatara: Even if one is afflicted by an ordinary disease, one must act according to the doctor's words, what need is there to mention being constantly afflicted by the disease of a hundred faults such as desire? Therefore, one must recognize that one is constantly afflicted by afflictions such as desire, which are long-lasting, difficult to cure, and cause intense suffering. Karmapa said: If one is not actually sick, but meditates in that way, it will be inverted, because one is afflicted by the chronic disease of the three poisons.