Tibetan
ད་དེ་ ལས་ནི་ལྷོད་ལ། འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་བཞག་ན་བྱིང་བ་སྐྱེ་སླ་བར་འདུག་སྙམ་པའི་ཚད་དེ་ལས་ཀྱང་འཕང་མཐོ་བའི་འཇོག་ཚུལ་ལ་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང༌། དེ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་སེམས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་ཤིང༌། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས་ཀྱང་བྱིང་བ་བསལ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དམ་དུ་གཟུང་ངོ༌། །ཞེས་བཤད་དོ། །དྲན་པའི་བསྟེན་ལུགས་སྔར་ལྟར་མ་ཤེས་པར་བསྐྱངས་ན། སྒོམ་ཇི་ཙམ་མང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་དུ་བརྗེད་ངས་ཆེ་བ་དང༌། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྟུལ་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མང་པོ་འབྱུང་ངོ༌། །འོ་ན་དྲན་པས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་ལེགས་པར་འཛིན་ནམ་མི་འཛིན་གྱི་བྱ་ར་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་དུ་རུང་ངམ་སྙམ་ན། འདི་ནི་བྱ་དགོས་པར་སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཏང་ནས་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་མིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་བཞིན་པའི་ངང་ནས་རྩ་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྔར་བཞག་པ་ལྟར་གནས་མི་གནས་དང༌། མི་གནས་ན་བྱིང་རྒོད་གང་དུ་སོང་ལྟ་བ་ཙམ་བྱེད་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞག་ནས་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་དང་ཧ་ཅང་རིང་བ་མ་ཡིན་པར་བར་བར་དུ་བྱ་ར་བྱེད་དོ། །བློ་སྔ་མའི་ཤུགས་མ་ཟད་ཙམ་ནས་འདི་བྱས་པ་ན་བློ་དེའི་ངར་སྐྱེས་ནས་ངར་ལྡན་ལ་གནས་པའི་ཡུན་རིང་བ་དང༌། བྱིང་རྒོད་མྱུར་དུ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་ བར་དུ་དམིགས་པ་སྔ་མ་དྲན་ཙམ་དྲན་ཙམ་བྱས་ནས་སྐྱོང་བ་ཡང་དྲན་པ་སྟོབས་ཆེ་བ་དང༌། རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་དགོས་པས་དྲན་པའི་སྐྱོང་ཚུལ་དེ་ནི་ཉན་ས་ལས་གསུངས་ལ། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གནས་པར་བྱ་བའི་གདམས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དྲན་པ་བསྟེན་པ་ནི་དམིགས་པ་ལས་ཡེངས་ནས་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་འགོག་པའི་ཆེད་ཡིན་པས། དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་ཡང་ཡང་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་ཤེས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་བརྗེད་ཀྱིས་དོགས་ནས་ཡང་ཡང་དྲན་པར་བྱས་ན་བརྗེད་དཀའ་བ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་དྲན་པས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པ་ལ་འདི་ཙམ་བར་དུ་འཇོག་ཅེས་པའི་ཐུན་ཚད་ངེས་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ཉན་ས་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་ཐུན་ཚད་གསལ་བར་བཟུང་བ་མི་སྣང་ཡང་སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་འདིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གམ་མེལ་ཚེ་ཐུན་ཕྱེད་དམ། ཐུན་གཅིག་གམ་ཇི་སྲིད་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། འདི་ཞི་གནས་གྲུབ་ཟིན་ནས་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཐུན་ཚད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་སྣང་ཡང༌། ཐོག་མར་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་འདྲ་བར་མངོན་ནོ། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ ལྟར་དྲན་ཤེས་སྐྱོང་ལུགས་བར་བར་དུ་དམིགས་པ་དྲན་པ་དང་བར་བར་དུ་བྱ་ར་བྱེད་ན་ཐུན་ཅུང་རིང་ཡང་སྐྱོན་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ཐུན་རིངས་ན། ཡང་ན་བརྗེད་ངས་སྐྱེས་ཏེ་ཡེངས་ནས་འགྲོ་ཞིང་དེའི་ཚེ་བྱིང་རྒོད་གང་བྱུང་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་ལ། དྲན་པ་མ་བརྗེད་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་སླ་ཞིང༌། བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་སྔ་མས་ནི་དྲན་པ་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་ལ། ཕྱི་མས་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་སྐྱེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་བྱིང་རྒོད་གཅོད་པ་དཀའོ། །ཁྱད་པར་དུ་དམིགས་པ་བརྗེད་ནས་ཡེངས་ཏེ་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་ངོས་མི་ཟིན་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་ངང་ནས་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་པ་ལས་ཆེས་ངན་པས། ཡེངས་ནས་དྲན་པ་ཉམས་པ་འགོག་པའི་གཉེན་པོར་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་སྐྱོང་ཚུལ་གལ་ཆེའོ། །ཡེངས་ནས་འགྲོ་བའི་བརྗེད་ངས་ཆེ་བ་དང་བྱིང་རྒོད་མྱུར་པོར་ངོས་མི་ཟིན་པའི་ཤེས་བཞིན་མཐུ་ཆུང་ན་ཐུན་ཆུང་དགོས་ལ། བརྗེད་ངེས་སྐྱེ་དཀའ་ཞིང་བྱིང་རྒོད་མྱུར་པོར་རྟོགས་ནུས་པར་སྣང་ན། ཐུན་ཅུང་རིང་ཡང་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུན་ཚད་མ་ངེས་པར་གསུངས་ཤིང༌། མདོར་ན་རང་གི་བློ་ནུས་དང་བསྟུན་དགོས་པས་ཇི་སྲིད་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ལུས་སེམས་ལ་གློ་བུར་བའི་གནོད་པ་མ་བྱུང་ན་མཉམ་པར་ འཇོག་ལ། བྱུང་ན་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ཏེ་མི་བསྒོམ་པར་ཁམས་ཀྱི་བར་ཆད་བསལ་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡང་ཐུན་ཚད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། བྱིང་རྒོད་བྱུང་དུས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་དུས་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བྱིང་རྒོད་ངོས་མི་ཟིན་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ། ངོས་ཟིན་ཀྱང་དེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་མི་རྩོལ་བའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན
Chinese
再者，从放松的方面来说，如果仅仅停留在“可能会产生昏沉”的程度，那么就要采取比那个程度还要高的放置方式。圣者无著也说：“对于安住和如实安住，需要以专注的作意来努力。”这是在最初两个心的阶段所说的。在《修次第》第一篇中也说：“要消除昏沉，牢牢抓住那个所缘。”这样解释道。如果不了解忆念的运用方式而进行修持，那么修禅越多，忘性越大，分辨法义的智慧也会变得迟钝，等等，会出现很多过失。那么，当忆念将心系于所缘时，是否可以产生观察所缘是否被很好地抓住的分别念呢？这在《修次第》中篇中说是应该做的。也就是说，不是舍弃三摩地而去那样观察，而是在安住于三摩地的状态中，观察根本的所缘是否如先前那样安住，如果不安住，就观察是陷入了昏沉还是掉举。在安住于三摩地的状态中，不要太短也不要太长，而是间或进行观察。在前一个心识的力量尚未耗尽时就这样做，可以使那个心识产生力量，从而能够长时间地安住于有力量的状态，并且能够迅速地觉察到昏沉和掉举，这是有必要的。同样，间或忆念先前的所缘来进行修持，也是为了增强忆念的力量，并且成为持续安住的原因，因此忆念的修持方式在《声闻地》中有所阐述。在《中边分别论释》中说：“忆念是不忘失所缘。”所说的是“以心来陈述安住的方法”，也就是说，运用忆念是为了防止从所缘中散乱而忘记所缘。不忘失所缘就是以心来陈述所缘，也就是反复地忆念所缘。例如，如果担心忘记一些知识，就反复地回忆，这样就不容易忘记。第三，那么，当忆念将心系于所缘时，是否有关于“到此为止”的固定时间限制呢？对于这个问题，在《声闻地》等大型论典中，似乎没有明确地规定时间限制。
English
Furthermore, in terms of relaxation, if one merely stays at the level of thinking, "This might easily lead to dullness," one should adopt a way of settling that is even higher than that level. The noble Asanga also said, "For settling and properly settling, there is the mental engagement of applying effort." This was said in the context of the first two minds. In the first stage of the Stages of Meditation, it is also said, "Eliminate dullness and firmly grasp that object of focus itself." This is how it is explained. If one cultivates mindfulness without understanding the proper way to rely on it, the more one meditates, the greater the forgetfulness, and the duller the wisdom of discriminating the Dharma becomes, and so on, many faults will arise. So, when mindfulness binds the mind to the object of focus, is it permissible to generate the thought of checking whether the object of focus is being well grasped or not? This is said to be necessary in the intermediate Stages of Meditation. That is, it is not that one abandons samadhi to look in that way, but while remaining in the state of samadhi, one merely checks whether the root object of focus remains as it was previously placed, and if it does not remain, one checks whether it has gone into dullness or excitement. While remaining in samadhi, one checks intermittently, not too short and not too long. Doing this before the force of the previous mind is exhausted will cause that mind to generate strength, so that it can remain in a state of strength for a long time, and it is necessary to quickly recognize dullness and excitement. Similarly, cultivating by remembering the previous object of focus from time to time is also necessary to strengthen mindfulness and to be a cause for continuous abiding, so the way to cultivate mindfulness is explained in the Hearer's Ground. In the Explanation of the Middle and Extremes, it says, "Mindfulness is not forgetting the object of focus." What is said is "to verbally state the method of abiding with the mind," that is, relying on mindfulness is to prevent distraction from the object of focus and forgetting the object of focus. Not forgetting the object of focus is to verbally state the object of focus with the mind, that is, to repeatedly remember the object of focus. For example, if one is worried about forgetting some knowledge, one repeatedly recalls it, and it becomes difficult to forget. Third, then, when mindfulness binds the mind to the object of focus, is there a fixed time limit for saying, "Stop at this point"? Regarding this, in the large treatises such as the Hearer's Ground, it does not seem that a time limit is clearly defined.
Chinese
在《妥噶观次第》的最后部分中说：“以这样的次第，应保持一小时，或半个梅尔策，或一个图恩，或尽其所能。”虽然这似乎是在寂止成就后修习胜观时关于图恩时限的说法，但最初修习寂止时也同样适用。也就是说，如前所述，在培养正念和觉知的过程中，如果间断地忆念对境并间断地保持警觉，那么即使图恩稍微长一些也没有问题。然而，对于大多数初学者来说，如果图恩过长，要么会产生遗忘而散乱，那时无论昏沉还是掉举产生，也只是在很长时间后才能认出，无法迅速识别。即使没有忘记正念，也容易受到昏沉和掉举的影响，并且无法迅速识别昏沉和掉举的产生。这两者中的前者会阻碍正念的有力生起，后者会阻碍觉知的有力生起，因此难以断除昏沉和掉举。特别是，忘记对境而散乱，无法识别昏沉和掉举的产生，比在没有忘记对境的情况下无法迅速识别昏沉和掉举的产生更为糟糕。因此，为了防止因散乱而失去正念，如前所述培养正念的方法非常重要。如果因散乱而产生的遗忘严重，并且觉知力不足以迅速识别昏沉和掉举，那么就需要较短的图恩。如果难以产生遗忘，并且似乎能够迅速觉察昏沉和掉举，那么即使图恩稍微长一些也没有问题。考虑到这一点，并没有明确规定一小时等时间长度，总而言之，必须根据自己的心力来调整，因此说“尽其所能”。此外，如果身心没有发生突发的损害，就应保持平衡。如果发生了损害，不要强行修习，而应消除身体的障碍后再修习，这是智者们的观点。因此，这样做也应被理解为图恩时限的一个组成部分。第三部分分为两点：昏沉和掉举产生时应如何做，以及远离昏沉和掉举时应如何做。第一点分为两点：依靠无法识别昏沉和掉举的对治法，以及即使识别了也不努力断除的对治法。第一点分为两点：确定昏沉和掉举的特征。
English
In the final part of "Stages of Meditation," it says, "With such a sequence, one should remain for an hour, or half a mel-tse, or one tun, or as long as one is able." Although this seems to be a statement about the duration of a tun when practicing vipassanā after śamatha has been accomplished, it also applies similarly when initially practicing śamatha. That is, as previously explained, in the process of cultivating mindfulness and awareness, if one intermittently remembers the object and intermittently remains vigilant, then even if the tun is slightly longer, there is no problem. However, for most beginners, if the tun is too long, either forgetfulness arises and one becomes distracted, and at that time, whether dullness or agitation arises, one only recognizes it after a long time, and cannot quickly identify it. Even if mindfulness is not forgotten, one is easily influenced by dullness and agitation, and one cannot quickly recognize the arising of dullness and agitation. The former of these two obstructs the powerful arising of mindfulness, and the latter obstructs the powerful arising of awareness, so it is difficult to cut off dullness and agitation. In particular, forgetting the object and becoming distracted, and not recognizing the arising of dullness and agitation, is much worse than not quickly recognizing the arising of dullness and agitation while not forgetting the object. Therefore, in order to prevent the loss of mindfulness due to distraction, the method of cultivating mindfulness as previously explained is very important. If the forgetfulness arising from distraction is severe, and the power of awareness is insufficient to quickly recognize dullness and agitation, then a shorter tun is necessary. If it is difficult for forgetfulness to arise, and it seems that one can quickly perceive dullness and agitation, then even if the tun is slightly longer, there is no problem. Considering this, the duration of one hour, etc., is not specified, and in short, one must adjust according to one's own mental capacity, so it is said, "as long as one is able." Furthermore, if there is no sudden harm to body and mind, one should remain in equilibrium. If harm occurs, one should not force oneself to meditate, but should eliminate the obstacles of the elements and then meditate, which is the view of the wise. Therefore, doing so should also be understood as a component of the duration of the tun. The third part is divided into two points: what to do when dullness and agitation arise, and what to do when one is free from dullness and agitation. The first point is divided into two points: relying on the antidote to not recognizing dullness and agitation, and relying on the antidote to not striving to abandon it even when one recognizes it. The first point is divided into two points: determining the characteristics of dullness and agitation.