Tibetan
ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་དོན་སེམས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་གནས་ཏེ་ལུས་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དགའ་བདེ་སྐྱེས་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཞི་གནས་ སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་དམིགས་པ་ལས་མི་གཡེང་བར་ནང་དུ་བཟུང་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ནི། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་དང་བཟོད་པ་དང་འདོད་པ་དང་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་འབྱེད་པ་དང༌། རྟོག་པ་ནི་རྩིང་བར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དཔྱོད་པ་ནི་ཞིབ་པར་དཔྱོད་པའོ། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཞེས་དང༌། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས་ཀྱང༌། ཆོས་ཀྱི་མིང་ནི་བསྡོམས་པའང་འདི། །ཞི་གནས་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ལྷག་མཐོང་ལམ་ནི་དེ་དོན་རྣམས། །རྣམ་ པར་དཔྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དང༌། ཡང་དག་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །སེམས་ལ་སེམས་ནི་འཇོག་ཕྱིར་དང༌། །ཆོས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། །ཞེས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་འཇོག་པ་ཞི་གནས་དང༌། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ལྷག་མཐོང་དུ་གསུངས་སོ། །བྱང་ས་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཤིང༌། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས་ཀྱང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞི་ནས་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ
Chinese
以作意而作意。如是进入，屡屡安住于此，由此生起身极调顺与心极调顺，此即名为奢摩他。如是说。其义为，心不散乱于他处，恒常作意，心自性安住于所缘，生起身心极调顺之喜乐，尔时，彼三摩地即转为奢摩他。此乃仅由心不散乱于所缘而于内执持而生，不依赖于通达事物之实性。毗钵舍那之体性者，彼经中云：获得彼身极调顺与心极调顺后，安住于彼，舍弃心之行相，如所思之法彼等自身于内三摩地之行境，能各别作意，信解。如是于三摩地之行境彼等影像，分析所知之义，极分析，总了知，总观察，忍，欲，辨别，见，作意，凡是何者，此即名为毗钵舍那。如是菩萨于毗钵舍那善巧。如是说。其中，分析是如所有性，极分析是如是性之分析，了知是粗略了知，观察是仔细观察。宝云经中云：奢摩他乃心一境性。毗钵舍那乃各别作意。如是，至尊慈氏亦云：法之名总集，此当知为奢摩他道。毗钵舍那道，彼义诸，当知为分别观察。又，依于如实安住，为于心上安置心故，为极分析法故，是奢摩他与毗钵舍那。如是依于真实之三摩地，安置心是奢摩他，极分析法之智慧是毗钵舍那。菩萨地中亦如是说，修次中篇中亦云：外境之散乱寂静，于内所缘恒常自性趣入而生喜乐，且具有极调顺。
English
By attending, one attends. Thus entered, and abiding in it repeatedly, whatever arises as extreme pliancy of body and extreme pliancy of mind, that is called śamatha. Thus it is said. Its meaning is that without the mind wandering elsewhere, by constantly attending, the mind naturally abides on the object of focus, and when the joy and bliss of extreme pliancy of body and mind arise, then that samādhi transforms into śamatha. This arises merely from holding internally without the mind wandering from the object of focus, and does not depend on understanding the reality of things. The nature of vipaśyanā is, as stated in that very sūtra: Having obtained that extreme pliancy of body and extreme pliancy of mind, abiding in it, abandoning the aspects of mind, those very dharmas as thought of, within the realm of practice of samādhi, one individually contemplates and believes. Thus, in those images within the realm of practice of samādhi, analyzing the meaning of what is to be known, extremely analyzing, fully understanding, fully examining, forbearance, desire, discriminating, seeing, and contemplating, whatever it may be, that is called vipaśyanā. Thus, a Bodhisattva is skilled in vipaśyanā. Thus it is said. Among these, analyzing is as-it-is, extremely analyzing is analyzing suchness, understanding is roughly understanding, and examining is examining carefully. In the Ratnamegha Sūtra, it is said: Śamatha is one-pointedness of mind. Vipaśyanā is individual contemplation. Likewise, the venerable Maitreya also said: The name of Dharma is also a collection, this should be known as the path of śamatha. The path of vipaśyanā, those meanings, should be known as distinct examination. Moreover, relying on abiding in reality, for the sake of placing mind on mind, for the sake of extremely analyzing Dharma, it is śamatha and vipaśyanā. Thus, relying on true samādhi, placing the mind is śamatha, and the wisdom of extremely analyzing Dharma is said to be vipaśyanā. It is also said similarly in the Bodhisattvabhūmi, and also in the Madhyama-krama: The distraction to external objects being pacified, constantly and naturally entering into the internal object of focus, joy arises, and possessing extreme pliancy.
Tibetan
འི་སེམས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང༌། ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པས། ས་སྡེ་དང༌། ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཞི་ལྷག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞི་ལྷག་གཉིས་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་ཅིང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཡོད་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྒྱུག་པ་ཞི་ནས་ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་གནས་པས་ན་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་ལ། ལྷག་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བས་ན་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་སེམས་ མི་རྟོག་པར་གནས་པ་རིག་པའི་གསལ་ཆའི་ངར་མེད་པ་ཞི་གནས་དང༌། གསལ་ཆའི་ངར་ཡོད་པ་ལྷག་མཐོང་དུ་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཁྱད་པར་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱིང་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བྱིང་བ་སངས་པ་ངེས་པར་དགོས་ལ། བྱིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་ངེས་པར་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཡིན་མིན་ནི། ཡུལ་བདག་མེད་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་བློ་དེས་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོས་གཟུང་དགོས་ཏེ། ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་མེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་ཀྱང་སེམས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བཟུང་བས་ཆོག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་མ་གོ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། དེའི་སྒོ་ནས་སེམས་རིང་དུ་ཟིན་ན་སེམས་ཟིན་པའི་མཐུས་རླུང་ལས་རུང་སྐྱེ་ལ། དེ་སྐྱེས་པ་ན་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་བདེ་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཞིང༌། དེ་སྐྱེས་པ་ན་དགའ་བདེའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསལ་བའི་མཐུས་སེམས་ལ་གསལ་ཆ་འོང་བས་ན། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ རྟོགས་པར་འཇོག་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་འོང་ལ། སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་མང་བས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་ཕྱེད་དགོས་སོ
Chinese
心性安住即是止观。安住于止观之时，唯一对此进行分别观察即是胜观。如是，《般若波罗蜜多窍诀》中也如是宣说。如《地藏经》和《般若波罗蜜多窍诀》中所说，止观各自都有如所有性和尽所有性二者作为所缘。因此，止观二者不能从所缘的角度来区分，也有证悟空性的止观，也有未证悟空性的胜观。此外，心向外境散乱平息，安住于内所缘，故称止观。殊胜，即特别地见到，故称胜观。有些人认为，心 不作意而住，没有明觉力量的是止观，有明觉力量的是胜观，这是不合理的。因为与之前所说的一切相违，而且，这种差别仅仅是禅定昏沉与否的差别。因为所有的止观禅定都必须有昏沉和清醒，并且所有远离昏沉的禅定都必然会产生心的明觉。因此，以空性为所缘的禅定和智慧是否成立，必须从心识是否证悟了有法和无我二者中的任何一个角度来确定。因为有无数未将心识转向彼本体的安乐、明觉、无作意禅定。即使没有获得通达如是之理的见解，仅仅是不作意任何事物而安住，也能现量成立。因此，即使没有理解空性，生起无作意禅定也没有任何障碍。通过这种方式，如果长时间地专注于心，凭借专注于心的力量，风自然调柔。当风调柔时，身心自然会产生喜乐，因此产生安乐并不矛盾。当安乐产生时，凭借喜乐的感受清晰显现的力量，心识会产生明觉。因此，不能认为所有的安乐、明觉、无作意禅定都能证悟彼本体。因此，证悟空性的禅定也会产生安乐、明觉、无作意，而未将心识转向空性的禅定也会产生许多安乐、明觉、无作意，因此必须区分二者的差别。
English
The abiding of the mind itself is called calm abiding. When abiding in that calm abiding, whatever discriminates and observes only that is insight. Thus, it is also explained in the "Quintessence of the Perfection of Wisdom." As stated in the "Chapter on Grounds" and the "Quintessence of the Perfection of Wisdom," each of calm abiding and insight has both suchness and as-it-isness as its object. Therefore, calm abiding and insight are not distinguished from each other in terms of their object, and there is calm abiding that realizes emptiness, and there is also insight that does not realize emptiness. Furthermore, when the mind's running after external objects ceases and it abides in the internal object, it is called calm abiding. Insight is called insight because it sees what is superior, that is, what is special. Those who think that the mind abides without conceptualization, without the force of the clarity of awareness, is calm abiding, and that which has the force of clarity is insight, is unreasonable. Because it contradicts everything that has been said before, and especially because that difference is only the difference between whether or not there is sinking in samadhi. Because all samadhi of calm abiding must have sinking and rising, and all samadhi that is free from sinking must necessarily have the clarity of mind. Therefore, whether or not the samadhi and wisdom that focus on emptiness are present must be determined by whether or not the mind realizes either the object of selflessness or not. Because there are countless blissful, clear, non-conceptual samadhis that do not turn the mind towards that very reality. Even if one has not found the view that understands the way things are, it is manifestly established that it is sufficient to hold the mind without conceptualizing anything. Therefore, even if one does not understand emptiness, there is no obstacle whatsoever to the arising of non-conceptual samadhi. Through this means, if the mind is held for a long time, then through the power of holding the mind, the winds become workable. When that arises, it is natural for joy and bliss to arise in the body and mind, so there is no contradiction in the arising of bliss. When that arises, through the power of the clear manifestation of the feeling of joy and bliss, clarity will come to the mind. Therefore, all blissful, clear, non-conceptual samadhis cannot be established as realizing that very reality. Therefore, blissful, clear, non-conceptual states also arise in the samadhi that realizes emptiness, and many blissful, clear, non-conceptual states also arise in the samadhi that does not turn the mind towards emptiness, so the difference between the two must be distinguished.