Tibetan
ན་ནོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་པ་ནི་སེམས་དེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ལས་སེམས་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱལ་སྲས་སུ་འགྲོ་བར་གསུངས་ལ། བྱམས་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཀྱང༌། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྡོ་ རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞིང་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནན་ཏན་དང་བྲལ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ། འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ །ཞེས་སྤྱོད་པ་ལ་མ་བསླབས་ཀྱང་སེམས་དེ་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐེག་ཆེན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་མི་ཆོག་གི་གང་ཟག་དེ་ཐེག་ཆེན་པར་ཚུད་པ་ཞིག་གལ་ཆེའོ། །ཐེག་ཆེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ལ་རག་ལས་པས་ན། སེམས་དེ་གོ་བ་ཙམ་ལས་མེད་ན་ཐེག་ཆེན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ལ། སེམས་དེ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ཐེག་ཆེན་པ་ཡང་རྣམ་དག་ཅིག་འོང་བས་འདི་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ངེས་པར་རྙེད་དགོས་པས་དེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆུ་ལུད་དྲོད་དང༌། ས་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ཚོགས་ན་འབྲས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་བྱེད་ལ་གྲོ་དང་སྲན་མ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་དང་ཚོགས་ན་ཡང་དེ་དག་གི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །ནས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་རྐྱེན་སུ་དང་ཚོགས་ཀྱང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུར་མི་རུང་བས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཡིན་ལ། དེས་ཟིན་པའི་ཆུ་ལུད་སོགས་ཀྱང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་རྒྱུའི་ནང་ནས་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆུ་ལུད་སོགས་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་གསུམ་གའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་བླ་ལས་ཀྱང༌། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་ས་བོན་ཤེས་རབ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐྱེད་མ་དང༌། ཞེས་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་མོས་པ་ནི་ཕའི་ས་བོན་དང་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཕ་བོད་ལ་བུ་རྒྱ་ཧོར་སོགས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་ཕ་ནི་བུའི་རིགས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མ་བོད་ལ་ནི་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་བས་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་བསྟེན་པ། །ཐར་པའི་ལམ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཁྱོད། །གཞན་དག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ངེས། །ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བསྟོད་པས་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ལ། དེས་ན་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ཡུམ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་སྲས་ཀྱི་ཡུམ་ཡིན་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་འབྱེད་པ་མིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང༌། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་དེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་ལྟ་བས་མི་ཕྱེ་ཞིང་སྤྱོད་པས་ཕྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལམ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གདམས་པའི་མཐིལ་དུ་བཟུང་ནས་སྦྱོང་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྦྱོང་བའི་རིམ་པ། སྐྱེས་པའི་ཚད། ཆོ་གས་གཟུང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་ནས་བརྒྱུད་པ་ལ་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་མ་དང༌། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ནས་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོང་བ་གཉིས་སྣང་ངོ༌། །རྒྱུ་འབྲས་བདུན་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་འབྱུང་ལ། སེམས་དེ་ལྷག་བསམ་ལས་དང༌། བསམ་པ་དེ་སྙིང་རྗེ་ལས་དང༌། སྙིང་རྗེ་བྱམས་པ་ལས་དང༌། བྱམས་པ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་ལས་དང༌། དྲིན་དུ་གཟོ་བ་དྲིན་དྲན་པ་ལས་དང༌། དྲིན་དྲན་པ་ནི་མར་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་སྟེ་བདུན་ནོ། །འདི་ལ་གཉིས། རིམ་པ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ། རིམ་ཅན་དུ་སྦྱང་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་བསྟན་པ། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། ། དང་པོ་ལ་གསུམ། ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ། ཐ་མར་གལ་ཆེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡིད་བསྐྱོད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་གདོན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་དམ་འཆའ་བར་འགྱུར་ལ། སྙིང་རྗེ་དམན་ན་དེ་
Chinese
是这样的。因此，大乘行者是随着心之有无而进退的。如《入行论》中所说，心一生起，立即成为佛子。慈氏的传记中也说：『善男子，譬如金刚宝，即使破碎，也胜过一切殊妙的金饰，不舍金刚宝之名，且能遣除一切贫困。善男子，如是发起一切智心的金刚宝，即使不精勤，也能胜过声闻和独觉的功德之金饰，不舍菩萨之名，且能遣除一切轮回的贫困。』所以说，即使没有学习行为，只要有此心，就是菩萨。因此，仅仅是法是大乘的法还不够，重要的是，人要进入大乘。而进入大乘，也完全依赖于菩提心。因此，如果对菩提心只是略懂一二，那么大乘行者也与此类似；如果此心具足了所有特征，那么大乘行者也会变得清净，所以要努力于此。关于此，《华严经》中说：『善男子，菩提心是诸佛之法的种子。』对此必须获得定解，所以要解说它。其中，水、肥料、温度和土地等，与稻子的种子结合，就成为稻子幼苗的因；与小麦和豆子等种子结合，也成为它们幼苗的因，所以这些是共同的因。大麦的种子，无论与什么因缘结合，都不会成为稻子等幼苗的因，所以大麦的幼苗的因是非共同的因。同样，被它所摄持的水、肥料等，也会成为大麦幼苗的因。同样，无上菩提心是成佛幼苗之因中，如种子般非共同的因；而证悟空性的智慧，则像水、肥料等一样，是三菩提的共同之因。因此，《宝性论》中也说：『信乐胜乘是父种，智慧是佛法之母。』意思是说，信乐殊胜乘是父亲的种
English
It is like that. Therefore, the Mahayana practitioner advances and retreats according to the presence or absence of the mind. As it is said in the "Guide to the Bodhisattva's Way of Life," as soon as the mind arises, one immediately becomes a child of the Buddhas. The biography of Maitreya also says: 'Son of good family, just as a diamond jewel, even if broken, surpasses all excellent gold ornaments, does not abandon the name of diamond jewel, and can dispel all poverty. Son of good family, in the same way, the diamond jewel of the mind of enlightenment, even if not diligent, surpasses all the gold ornaments of the qualities of the Hearers and Solitary Buddhas, does not abandon the name of Bodhisattva, and can dispel all the poverty of samsara.' Therefore, it is said that even if one has not learned the conduct, as long as one has this mind, one is a Bodhisattva. Therefore, it is not enough that the Dharma is the Dharma of the Mahayana; it is important that the person enters the Mahayana. And entering the Mahayana depends entirely on the mind of enlightenment. Therefore, if one only has a slight understanding of the mind of enlightenment, then the Mahayana practitioner is similar to that; if this mind possesses all the characteristics, then the Mahayana practitioner will also become pure, so one should strive for this. Regarding this, the "Flower Ornament Sutra" says: 'Son of good family, the mind of enlightenment is like the seed of all the Buddhas' Dharmas.' One must gain certainty about this, so it will be explained. Among them, water, fertilizer, warmth, and earth, etc., when combined with the seed of rice, become the cause of the rice seedling; when combined with the seeds of wheat and beans, etc., they also become the cause of their seedlings, so these are common causes. The seed of barley, no matter what conditions it combines with, will not become the cause of rice seedlings, etc., so the cause of the barley seedling is a non-common cause. Similarly, the water, fertilizer, etc., that are possessed by it will also become the cause of the barley seedling. Similarly, the unsurpassed mind of enlightenment is the non-common cause, like a seed, among the causes of the Buddha's seedling; while the wisdom that realizes emptiness is like water, fertilizer, etc., and is the common cause of the three enlightenments. Therefore, it is also said in the "Uttaratantra": 'Faith in the supreme vehicle is the father's seed, wisdom is the mother of the Buddhas' Dharma.' This means that faith in the supreme vehicle is the father's seed.
Chinese
通达空性和无我的智慧被说为如同母亲。例如，父亲是藏族，不可能生出汉族、蒙古族等孩子，所以父亲是孩子种姓的决定性因素。而母亲是藏族，却能生出各种各样的孩子，所以就像是共同的因素一样。龙树菩萨也说：“佛陀、独觉佛陀们，以及声闻们所必须依赖的，解脱的道路唯有你，可以肯定没有其他的。”这样赞颂般若波罗蜜多，声闻和独觉也依赖于它。因此，般若波罗蜜多也被称为“母亲”，所以它是大乘和小乘两种乘的儿子的母亲，因此，不是以通达空性的智慧来区分大乘和小乘，而是以菩提心和广大的行为来区分。如《宝鬘论》中所说：“从声闻乘中，没有宣说菩萨的发愿和行为的完全回向，怎么会成为菩萨呢？”这样说，不是以见解来区分，而是以行为来区分。这样，如果通达空性的智慧也不能成为大乘道的独特之处，那么其他的道就更不用说了。因此，必须将菩提心作为教诲的核心来修习。 第二，分为三点：修习菩提心的次第，生起的量，以仪轨受持的方式。 第一，从觉沃仁波切（阿底峡尊者）传下来的有口诀因果七支法，以及从圣天菩萨的论典中出现的依靠来修习两种。 因果七支是圆满正等觉佛陀从菩提心中产生，心从增上意乐产生，意乐从大悲产生，大悲从慈爱产生，慈爱从报恩产生，报恩从知恩产生，知恩从视一切众生为母产生，共有七支。 这又分为两点：对次第生起定解，按次第实际修习。 第一又分为两点：宣说大乘道的根本是大悲，其他因果成为它的因果的方式。 第一又分为三点：最初重要，中间重要，最后重要。 第一，如果大悲心推动内心，为了救度一切众生脱离轮回，一定会发誓。如果大悲心微弱，那么
English
The wisdom that realizes emptiness and selflessness is said to be like a mother. For example, if the father is Tibetan, it is impossible to give birth to children of Han, Mongol, etc., so the father is the decisive factor for the child's lineage. However, if the mother is Tibetan, she can give birth to all kinds of children, so it is like a common factor. Nagarjuna also said, "The Buddhas, Pratyekabuddhas, and Shravakas must rely on it. The path of liberation is only you. It is certain that there are no others." In this way, praising the Prajnaparamita, the Shravakas and Pratyekabuddhas also rely on it. Therefore, Prajnaparamita is also called "Mother," so it is the mother of the sons of both the Mahayana and Hinayana. Therefore, it is not the wisdom of realizing emptiness that distinguishes the Mahayana and Hinayana, but the Bodhicitta and vast conduct that distinguish them. As stated in the Ratnavali, "From the Shravakayana, the aspiration and complete dedication of the Bodhisattva's conduct are not taught. How can one become a Bodhisattva?" It is said in this way that it is not distinguished by view, but by conduct. In this way, if the wisdom of realizing emptiness cannot become the unique feature of the Mahayana path, then there is no need to mention other paths. Therefore, Bodhicitta must be taken as the core of the teachings and practiced. Second, it is divided into three points: the order of cultivating Bodhicitta, the measure of arising, and the way of taking it with rituals. First, there are two types of practice transmitted from Jowo Rinpoche (Atisha): the oral instruction of the seven-cause-and-effect method, and the reliance on what appears in the treatises of Aryadeva. The seven cause and effects are that the perfectly complete and enlightened Buddha arises from Bodhicitta, the mind arises from higher intention, intention arises from great compassion, great compassion arises from loving-kindness, loving-kindness arises from gratitude, gratitude arises from knowing gratitude, and knowing gratitude arises from seeing all sentient beings as mothers, totaling seven branches. This is further divided into two points: generating certainty about the order, and actually practicing in order. The first is further divided into two points: proclaiming that the root of the Mahayana path is great compassion, and the way in which other causes and effects become its causes and effects. The first is further divided into three points: initially important, intermediately important, and finally important. First, if great compassion moves the mind, one will definitely vow to liberate all sentient beings from samsara. If great compassion is weak, then