Tibetan
དུ་མི་འོང་བ་ལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྤྱད་དགོས་པ་ནི། སྨན་དང་བཟའ་བཏུང་སོགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནན་གྱིས་སྤྱད་དགོས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་དུ་མེས་སྲེག་པ་མཚོན་གྱིས་འབུགས་པ་སོགས་དཔྱད་རྩུབ་པོ་རྣམས་བསྟེན་དགོས་པའོ། །སྲོག་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། ནད་མི་འཚོ་བར་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་སེམས་པའོ། །བཞི་པ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་ལྔ་ལས། ལོངས་སྤྱོད། རྩ་འཇིང༌། འཁོར། ལུས་སྡུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་དང་འབྲལ་བ་དང༌། འཆི་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་དྲག་པོ་མྱོང་ བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་སྐྱོ་བར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ཡང་ཡང་སེམས་པའོ། །སྔ་མ་བཞི་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་འབྲལ་བར་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ལྔ་པ་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྔ་སྟེ། དགྲ་ལྟ་བུ་དང་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་སྐྱེ་བ་དང༌། དེས་ཆད་པས་གཅོད་པའི་འཇིགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། གཏམ་ངན་པས་འཇིགས་པ་དང༌། ཉམ་ང་བཞིན་དུ་འཆི་བས་འཇིགས་པ་དང༌། ཆོས་དང་འགལ་བས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོར་སོང་དོགས་ནས་འཇིགས་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་སེམས་པའོ། །དྲུག་པ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཆེས་ཕངས་པའི་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་དེས་སེམས་ལ་མྱ་ངན་སྐྱེ་བ་དང༌། ངག་ཏུ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། ལུས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་ཞིང་འདོད་པས་ཡིད་གདུང་བ་དང༌། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཚང་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་སེམས་པའོ། །བདུན་པ་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་འདྲའོ། །འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ནི་སོ་ནམ་བྱས་ཀྱང་སྟོན་ཐོག་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ཚོང་བྱས་ཀྱང་ཁེ་སྤོགས་མ་ཐོན་པ་སོགས་ཏེ། གང་ལ་རེ་བ་དེ་འབད་ནས་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པས་ཡིད་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བརྒྱད་པ་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་བསམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། མངོན་པར་ འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡང་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འདྲེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕུང་པོ་གྲུབ་ཟིན་ལ་བརྟེན་པའི་ན་རྒ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་པོ་དེའི་གནས་ངན་ལེན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དེ་གཉིས་སྐྱེད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་གྲུབ་ཙམ་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་སྟེ། ལས་ཉོན་སྔ་མའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་རྣལ་མ་ཞིག་མ་སྐྱེས་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་རྣལ་མ་སྐྱེ་ས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་སྐྱེ་ཐབས་མེད་པས། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གང་དུ་འཇུག་ཀྱང་བསམ་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ངེས་པ་མེད་པ་དང༌། ངོམས་མི་ཤེས་པ་དང༌། ལུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོར་བ་དང༌། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང༌། ཡང་དང་ཡང་དུ་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། གྲོགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་དྲུག་གསུངས་པ་ནི། གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་ཡིད་བརྟན་བྱ་ས་མེད་པ་དང༌། དེའི་བདེ་བ་ ལ་ཇི་ཙམ་སྤྱད་ཀྱང་ངོམས་པའི་མཐའ་མེད་པ་དང༌། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། ལུས་ཐོབ་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུས་འདོར་བའོ། །ཕན་གནོད་བྱེད་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བ་ནི་ཕ་བུ་དང༌། མ་ཆུང་མར་འགྱུར་བ་དང༌། དགྲ་བཤེས་སུ་འགྱུར་བ་སོགས་ངེས་པ་མེད་པའོ། །ཕུན་ཚོགས་ཐོབ་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བ་ནི་མཐོ་ས་ནས་དམའ་སར་ལྟུང་བའོ། །འགྲོགས་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བ་ནི། གྲོགས་མེད་པར་འགྲོ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཡང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པའི་མཐའ་མི་མངོན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཆགས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ད་ལྟའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ལ་བདེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ནི་མེད་དེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་དྲགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ན། བསྡད་པས་བདེ་བའི་བློ་འབྱུང་བ་དེ་སྔ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་རིམ་ནས་འགགས་པའི་ཚེ་བདེ་བ་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ནི་མིན་ཏེ། སླར་ཡང་བསྡད་དྲགས་ན་སྔར་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། འགྲོ་འདུག་ཉལ་བ་དང་བཟའ་བཏུང་དང་ཉི་མ་དང་གྲིབ་མ་བསྟེན་ པ་སོགས་ཀྱང་ཇི་ཙམ་རིང་དུ་བསྟེན་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདེ་བ་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལ། རིང་དྲགས་ན་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་སྣང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མངལ་འཇུག་དང༌། བཞི་བརྒྱ་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། མིའི་སྡུག་བསྔལ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ། ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། བཀྲེས་སྐོམ་དང་ཚ་གྲང་གི་རེག་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཚོལ་འགྲོ་དང་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། གཞན་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་བདུན་ནི་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཚོགས་ཀྱི་གཏམ་ལས། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ། །མི་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་པར་སྣང༌། །སྡུག་བསྔལ་གཟིར་བས་དམྱལ་བ་མཚུངས། །དབུལ་བས་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པ། །འདི་ཡི་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང༌། །མཐུ་ལྡན་སྟོབས་ཀྱིས་མཐུ་མེད་པ། །རྣམ་པར་གནོན་ཞིང་འཚེ་བ་དག །ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང༌། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང༌། མཆོག་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ཐ་མལ་རྣམས་ལ་ལུས་སྐྱེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི། །ཉིན་རེ་ཉིན་རེ་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསམ་མོ། །གསུམ་པ་ནི། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་མི་བཟོད་པའི་ཕྲག་དོག་གིས་ཡིད་གདུང་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་དང་འཐབ་པ་ན་ལུས་གཅད་པ་དང་དྲལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མྱོང་ བ་དང༌། དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཡང་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡིན་པས་རྟེན་དེ་ལ་བདེན་པ་མཐོང་དུ་མི་རུང་བར་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། འདོད་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ། ཁམས་གོང་གི་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཆི་འཕོ་བ་དང་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ། སྤ་གོང་བའི་སྡུག་བསྔལ། བཅད་པ་དང་དྲལ་བ་དང་གསོད་པ་དང་སྤྱུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཆི་འཕོ་བའི་སྡུག་བསྔལ། གནས་འོག་མར་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་ལྷའི་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ལས། འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་འཆི་ལྟས་ལྔ་མཐོང་བ་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆེ་བ་འབྱུང་བའོ། །འཆི་ལྟས་ལྔ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང༌། སྟན་ལ་མི་དགའ་བ་དང༌། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྙིངས་པ་དང༌། གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་པ་དང༌། ལུས་ལ་སྔོན་མེད
Chinese
对于不合意的事物，不得不勉强使用的，比如药物和饮食等不合意的东西，必须勉强使用。同样，像用火烧灼、用刀切割等粗暴的治疗方法也必须采用。将会与生命分离的是，看到疾病无法治愈而产生痛苦，要仔细思考这些。第四，思考死亡的痛苦有五点：与财富、根基、眷属、美好的身体这四者分离，以及死亡时感受到的剧烈痛苦和不适。对于这些，要反复思考，直到内心感到厌恶为止。前面四种变成痛苦的方式是，看到与这四种分离而感到痛苦。第五，与不悦之境相遇的痛苦有五点：仅仅是与敌人相遇，就会产生痛苦和不适；他们用刑罚进行惩罚，使你处于恐惧的境地；因恶语而恐惧；因像被宰杀般死去而恐惧；因违背佛法而担心死后堕入恶道而恐惧，要思考这些。第六，与喜爱之物分离的痛苦有五点：与最珍爱的亲人等分离时，内心会产生悲伤；口中发出哀嚎；身体受到伤害；回忆起那地方的优点并渴望，内心感到痛苦；以及无法满足对那地方的享受，要思考这些。第七，思考追求欲望而不得的痛苦有五点，与和喜爱之物分离相似。追求欲望而不得，比如耕田却颗粒无收，做生意却无利可图等等。对于所期望的事物，即使努力追求也无法得到，因此产生失望的痛苦。第八，总而言之，思考经中所说的“近取五蕴皆是苦”的含义有五点：是显现痛苦的容器；是依赖于显现的痛苦的容器；是痛苦之苦的容器；是变异之苦的容器；以及转变为行苦的自性，要反复思考这些。其中，第一点是，依赖于取了这近取蕴，从下一世开始的痛苦
English
For things that are not agreeable, one has to use them reluctantly. For example, one has to force oneself to use medicines and food that are not agreeable. Similarly, one has to resort to harsh treatments such as burning with fire and cutting with knives. What will separate from life is seeing that the disease cannot be cured and causing suffering, and one should think carefully about these. Fourth, there are five points to contemplate the suffering of death: separation from the four things of wealth, foundation, retinue, and a beautiful body, and experiencing intense suffering and discomfort at the time of death. One should repeatedly contemplate these until one's mind becomes disgusted. The way the first four become suffering is to suffer from seeing separation from those four. Fifth, there are five sufferings of encountering unpleasant things: just encountering an enemy causes suffering and discomfort; they punish you with penalties, putting you in a state of fear; fear of bad words; fear of dying like being slaughtered; and fear of falling into evil destinies after death due to violating the Dharma, and one should think about these. Sixth, there are five sufferings of separation from loved ones: when separated from the most cherished relatives, sadness arises in the heart; wailing is uttered in the mouth; the body is harmed; remembering the virtues of that place and longing for it, the heart feels pain; and the enjoyment of that place cannot be satisfied, and one should think about these. Seventh, there are five points to contemplate the suffering of seeking desires but not obtaining them, which is similar to separation from loved ones. Not obtaining what is desired, such as plowing but not harvesting, doing business but not making a profit, etc. For what is expected, even if one strives to seek it, one cannot obtain it, thus producing the suffering of disappointment. Eighth, in short, there are five points to contemplate the meaning of the sutra that says, "In short, the five aggregates of clinging are all suffering": it is a container for manifest suffering; it is a container for suffering dependent on manifestation; it is a container for the suffering of suffering; it is a container for the suffering of change; and it is transformed into the nature of the suffering of conditioning, and one should repeatedly contemplate these. Among them, the first point is that, depending on taking this aggregate of clinging, the suffering from the next life onwards
Chinese
是引导痛苦。第二种是依赖于已经形成的蕴，成为衰老等的所依。第三和第四种是这两种痛苦的恶业相续，从而产生这两种痛苦。第五种是仅仅形成近取蕴，就生起行苦的自性。因为先前业和烦恼所自在的一切行都是行苦。如果不对近取蕴的自性轮回生起真正的厌离心，就不会有生起真正寻求解脱之心的地方，而且对众生在轮回中漂泊也不会生起大悲心。因此，无论进入大乘还是小乘，这种想法都非常重要。第二是，《亲友书》中说的，无常、不知足、身体一再抛弃、一再结生、一再高低变化、无伴侣的六种过患，可以归纳为三类：对轮回没有可以信任的地方，以及它的安乐无论享受多少也没有满足的时候，以及从无始以来就进入轮回。第一类有四种：获得身体不可信任，是一再抛弃身体。对作饶益和损害不可信任，是父母变成夫妻，以及敌人变成朋友等没有定准。获得圆满不可信任，是从高处堕落到低处。对交往不可信任，是独自一人行走。第三种是一再结生，即生生世世的边际不可见，要像这样一再思维。此外，大多数增长贪著的当下感受到的快乐，都是通过矫正痛苦而生起快乐的想法，而不是不依赖于消除痛苦的自性之乐。例如，因为行走过度而感到痛苦时，坐下来会产生快乐的想法，这是因为先前的痛苦逐渐消失时，快乐逐渐产生，而不是自性之乐。因为如果坐太久，又会像以前一样产生痛苦。如果是自性之乐的因，怎么会显示出痛苦的因呢？
English
are the causes that lead to suffering. The second is that which, relying on the already formed aggregates, becomes the basis for aging and so on. The third and fourth are the karmic connections of these two sufferings, which give rise to them. The fifth is that merely by the formation of the clinging aggregates, the nature of the suffering of formation arises. Because all formations that are under the control of previous actions and afflictions are the suffering of formation. If a genuine sense of weariness does not arise towards the nature of the cycle of clinging aggregates, there will be no place for the arising of a genuine mind seeking liberation, and great compassion will not arise for beings wandering in the cycle of existence. Therefore, whether entering the Great Vehicle or the Small Vehicle, this thought is extremely important. The second is, from the Letter to a Friend, the six faults of impermanence, insatiability, repeatedly abandoning the body, repeatedly taking rebirth, repeatedly changing from high to low, and being without a companion, are summarized into three: there is no place to trust in samsara, and no matter how much one enjoys its pleasures, there is no end to satisfaction, and entering from beginningless time. The first has four: it is not reliable to obtain a body, which is repeatedly abandoning the body. It is not reliable to do good or harm, which is that parents become spouses, and enemies become friends, etc., which are uncertain. It is not reliable to obtain prosperity, which is falling from high to low. It is not reliable to associate, which is going without a companion. The third is repeatedly taking rebirth, that is, the end of the cycle of births is not visible, and one should think about it again and again in this way. Furthermore, most of the happiness felt in the present moment that increases attachment is the thought of happiness arising from rectifying suffering, but there is no happiness by nature that does not depend on eliminating suffering. For example, when suffering from walking too much, the thought of happiness arises from sitting down, which is because happiness gradually arises when the previous suffering gradually disappears, but it is not happiness by nature. Because if you sit for too long, it will cause suffering as before. If it is the cause of happiness by nature, how can it show the cause of suffering?