Tibetan
། རྨའི་ཕྱྭ་མཁར་ཐོབ་པ་འདི་རྨི་ལམ་མིན་ན་རུང་སྟེ་ཟེར་བ་ལྟར། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དགའ་བ་རྙེད་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་དགོས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བློ་དེ་ལྟ་བུ་རྙེད་རྙེད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དལ་བའི་རྟེན་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་འདོད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་སྐྱེད་པ་ལ་ཆོས་བཞི་བསམ་དགོས་སོ། །དེ་ ལ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་ནུས་པ་ནི། ཕྱིའི་རྐྱེན་བཤེས་གཉེན་དང་ནང་གི་རྐྱེན་དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚེ་འདིར་སྒྲུབ་དགོས་པ་ནི། འདིར་མ་བསྒྲུབས་ན་སྐྱེ་བ་དུ་མར་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་སྒྲུབ་དགོས་པ་ནི། ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གསུམ་པས་ནི་སྐྱེ་བ་རྟིང་མ་རྣམས་སུ་ཆོས་བྱའོ་སྙམ་ནས་འདོར་བའི་ལེ་ལོ་འགོག་ལ། བཞི་པས་ནི་ཚེ་འདིར་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱང༌། ལོ་ཟླ་བ་ཞག་སྔ་མ་རྣམས་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་བསྒྲུབས་པས་ཆོག་སྙམ་ནས་མི་འཇུག་པའི་ལེ་ལོ་འགོག་པས། དེ་གཉིས་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པར་བསྡུས་ནས་གསུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ །དེ་ལྟར་ན་འཆི་བ་དྲན་པ་ནི་འདིར་ཡང་འབྲེལ་མོད། འོན་ཀྱང་ཚིག་ཚོགས་ཆེ་བས་འོག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསམས་ན་བློའི་འཁུལ་ཆེ་བས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བསམ། དེ་ཙམ་མི་ནུས་ན། དལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང༌། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་སྒོ་ནས་དོན་ཆེ་ལུགས་དང༌། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་དུ་བསྡུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་རེ་སྔར་བཤད་པ་ནས་བླངས་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ནི། སྤྱིར་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ དགེ་བ་རྣམ་དག་སྣ་གཅིག་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། །ཁྱད་པར་དུ་དལ་འབྱོར་ཚང་བ་ཐོབ་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་གཞི་བཟུང༌། སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས། སྨོན་ལམ་དྲི་མ་མེད་པས་མཚམས་སྦྱོར་བ་སོགས་དགེ་རྩ་མང་པོ་ཞིག་དགོས་ན། རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་སྣང་བས་དེ་ལ་དཔགས་ནས། འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྙེད་དཀའ་བར་སེམས་པའོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ནི། རིགས་མི་མཐུན་ངན་འགྲོ་རྣམས་ལ་བལྟོས་ཏེ་བདེ་འགྲོ་ཙམ་ཡང་སྲིད་མཐར་སྣང་ལ། རིགས་མཐུན་བདེ་འགྲོ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཡང་དལ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཆེས་དཀོན་པར་སྒོམ་པའོ། །དགེ་བཤེས་དོལ་པས་འདི་ལ་ནན་ཆེར་མཛད་པས། ཆོས་གཞན་ཀུན་དེས་སྣ་དྲངས་ནས་བྱུང༌གསུང་བ་ལྟར་ཡིན་པས་འབད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ལམ་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་ཚུལ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་འདུ་བའི་ཚུལ། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཁྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དང༌། བར་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་དང༌། མཐར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་ཡིན་པས། ཆོས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་གཉིས་ཏེ། གནས་སྐབས་མངོན་མཐོ་དང༌། མཐར་ཐུག་ངེས་ལེགས་སོ། །དང་པོ་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དངོས་སམ། ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་སྐོར་དུ་འདུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཚེ་འདི་ལ་ཆེད་ཆེར་མི་བྱེད་པར། ཚེ་ཕྱི་མའི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང༌། དེའི་རྒྱུ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་སྒྲོན་ལས། གང་ཞིག་ཐབས་ནི་གང་དག་གིས། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཙམ་དག་ལ། །རང་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐ་མར་ཤེས། །ཞེས་སོ། །ངེས་ལེགས་ལ་གཉིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱི་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལ་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་དངོས་སམ། དེ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་སྐོར་དུ་འདུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ནི་སྲིད་པ་མཐའ་དག་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ནས། སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་རང་གི་དོན་དུ་ཐོབ་བྱར་བྱས་ཏེ། དེའི་ཐབས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་སྒྲོན་ལས། སྲིད་པའི་བདེ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཤིང༌། །སྡིག་པའི་ལས་ལས་ལྡོག་བདག་ཉིད། །གང་ཞིག་རང་ཞི་ཙམ་དོན་གཉེར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་གཉིས་ཏེ། གསང་སྔགས་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐེག་ཆེན་ནོ། །དེ་གཉིས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་དུ་འདུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས། སེམས་ ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱ
Chinese
就像俗话说“得到玛的卜康（藏文：རྨའི་ཕྱྭ་མཁར།）如果不是梦就好了”一样，获得闲暇圆满时，也要生起那样的欢喜心，努力修法。如是说，要反复修习生起那样的心。这样，为了生起想要在闲暇之身中取精要、具足一切功德的身，需要思维四法。那 其中需要修持的是：一切众生都只想要快乐不想要痛苦，而成办快乐和遣除痛苦也只能依靠殊胜的佛法。能够修持的原因是：外在的因缘是善知识，内在的因缘是具足闲暇圆满。而且必须在此生修持的原因是：如果今生不修持，未来很难获得闲暇圆满。必须从现在就开始修持的原因是：因为死亡何时到来没有定准。其中第三点是阻止认为“来世再修法”而放弃的懈怠，第四点是阻止认为“即使今生必须修持，今年、本月、今天之前没有修成，之后再修也可以”而不精进的懈怠。因此，将两者合起来迅速修持，归纳为三点也可以。这样，忆念死亡在这里也有关联，但是因为文句繁多，所以在下面再讲。这样从各种角度思维会使心力交瘁，所以要像之前所说的那样思维。如果做不到那样，就将闲暇圆满的自性如何，从暂时和究竟的角度来说明意义重大，从因和果的角度来说明难以获得的方式归纳起来，从之前所说的内容中选取适合的部分来修习。其中从因的角度来说明难以获得是：一般来说，仅仅获得善趣之身，也需要行持戒律等 清净的善行，特别是获得具足闲暇圆满之身，需要以清净的戒律为基础，以布施等作为帮助，以无垢的愿望来连接等等，需要众多的善根，像那样修持因也是非常稀少的，因此以此来衡量，果，善趣之身总体上和特别是难以获得，要这样想。从果的角度来说明难以获得是：相对于种类不同的恶趣众生来说，仅仅是善趣也像是天边一样，对于种类相同的善
English
It is like the saying, "It would be good if obtaining the Ma's Phya-khar (Tibetan: རྨའི་ཕྱྭ་མཁར།) was not a dream." When you obtain leisure and endowment, you should also generate such joy and strive to practice the Dharma. As it is said, you should repeatedly cultivate generating such a mind. Thus, in order to generate a body that desires to take the essence of leisure and is endowed with all qualities, you need to contemplate the four Dharmas. That Among them, what needs to be practiced is: all sentient beings only want happiness and do not want suffering, and accomplishing happiness and eliminating suffering also depend only on the supreme Dharma. The reason for being able to practice is: the external condition is a spiritual friend, and the internal condition is being endowed with leisure and endowment. Moreover, the reason why it must be practiced in this life is: if you do not practice in this life, it will be difficult to obtain leisure and endowment in the future. The reason why you must start practicing now is: because there is no certainty when death will come. The third point is to prevent the laziness of abandoning the idea of "practicing Dharma in future lives," and the fourth point is to prevent the laziness of not being diligent, thinking that "even if you must practice in this life, if you have not succeeded in this year, this month, or before today, it is okay to practice later." Therefore, combining the two and practicing quickly, it is also okay to summarize it into three points. Thus, remembering death is also related here, but because there are many sentences, I will talk about it later. Thinking from various angles like this will exhaust your mind, so you should think as I said before. If you can't do that, summarize how the nature of leisure and endowment is, explain the great significance from the perspective of temporary and ultimate, and explain the way of being difficult to obtain from the perspective of cause and effect, and select suitable parts from what was said before to practice. Among them, explaining the difficulty of obtaining from the perspective of cause is: generally speaking, just obtaining a good rebirth also requires performing one kind of pure virtue such as morality, etc. In particular, in order to obtain a body with complete leisure and endowment, it is necessary to base it on pure morality, use generosity, etc. as help, connect with pure aspirations, etc., and need many roots of virtue. It seems that cultivating such causes is also very rare, so measure it by this, and think that the result, the basis of good rebirth in general and in particular, is difficult to obtain. Explaining the difficulty of obtaining from the perspective of result is: relative to the different kinds of evil rebirth beings, just a good rebirth seems like the end of the sky, for the same kind of good
Chinese
而且考虑到众生，要观修暇满人身极为难得。格西多巴对此非常强调，说一切其他佛法都由此引导而出，所以要努力。第二，分二：使对总道之体相生起定解；于彼如何实取心要。初者分二：一切经论皆摄于三士道之理；由三士之门按次第引导之理。初者：佛陀最初发菩提心，中间积聚资粮，最后现证圆满正等觉，一切皆为有情之义故，所说一切法亦唯成办有情之义。如是则所成办有情之义有二：暂时增上生和究竟决定胜。首先从成办增上生开始，所有宣说的一切，都属于下士或与下士共同的法类。特殊之下士不特别注重今生，而追求来世天界的圆满，并为此而修习其因。如《菩提道灯论》云：“以何方便唯，于轮回乐兮，但求自利益，知是下士夫。”决定胜有二：仅从轮回中解脱之解脱和一切智智。其中，所有从声闻、独觉乘开始宣说的一切，都属于中士或与中士共同的法类。中士对一切有生之世感到厌倦，并将从有生之世解脱的解脱作为自己要获得的利益，并为此而修习三学。如《菩提道灯论》云：“背弃有海乐，遮止罪恶性，但求自寂灭，是名中士夫。”成就一切智智之方便有二：密咒和大乘波罗蜜多。二者都属于上士的法类。上士为大悲心所控制，为了使一切有情的痛苦都灭尽，
English
Moreover, considering sentient beings, one should contemplate that the particularly leisurely and endowed human form is extremely rare. Geshe Dolpa greatly emphasized this, saying that all other Dharmas are led out from this, so one should strive. Second, there are two: generating certainty about the general form of the path; and how to actually take the essence from it. The first has two: the reason why all scriptures are included in the path of the three types of individuals; and the reason for guiding in sequence through the door of the three types of individuals. The first is: all of the Buddha's initial generation of Bodhicitta, accumulating merit in the middle, and finally manifesting complete perfect enlightenment, is solely for the sake of sentient beings, so all the Dharma spoken also only accomplishes the benefit of sentient beings. Thus, the benefit of sentient beings to be accomplished is twofold: temporary higher rebirth and ultimate definite goodness. Starting with accomplishing higher rebirth first, all that is spoken is included in the Dharma category of the lesser individual or common with the lesser individual. The special lesser individual does not particularly focus on this life, but seeks the perfections of higher realms in future lives, and engages in cultivating their causes. As the Lamp for the Path says: "Whoever, by whatever means, only seeks their own benefit in the pleasures of samsara, know that to be the lowest person." Definite goodness has two: liberation that is merely liberation from samsara, and omniscience. Among these, all that is spoken starting from the Hearer and Solitary Realizer vehicles is included in the Dharma category of the intermediate individual or common with them. The intermediate individual generates weariness with all of existence, and makes liberation from existence the benefit to be obtained for themselves, and therefore engages in the three trainings. As the Lamp for the Path says: "Turning their back on the pleasures of existence, turning away from sinful actions, only seeking their own pacification, that person is called intermediate." The means of accomplishing omniscience are two: Secret Mantra and the Great Vehicle of the Perfections. These two are included in the Dharma category of the great individual. The great individual is controlled by great compassion, so in order to exhaust all the suffering of sentient beings,