English
How to take the essence. The first has three parts: first, recognizing leisure and endowment; second, contemplating its great meaning; and third, contemplating its difficulty to obtain. The first has two parts: first, leisure; and second, endowment. The first is: From the "Collection": "Through discipline, the nature of many animal migrations is subdued, and by abandoning the eight unfree states, leisure is always obtained." As it is said, being free from the eight unfree states is leisure. The eight unfree states are: remote border areas where the four assemblies do not travel; those with incomplete faculties, such as the foolish, mute, and those with incomplete limbs and ears; those with wrong views who hold that there are no past and future lives, no karma and its results, and no Three Jewels; and the absence of the Buddha's teachings where Buddhas do not appear. These four are the unfree states of humans. The three lower realms and the long-lived gods are the unfree states of non-humans. The long-lived gods are explained in the commentary on the "Letter to a Friend" as referring to the unconscious beings and the formless realm. The former exists in one direction of the fourth dhyana, where the fruit is great, like a monastery in a village. The latter is a common being born in the formless realm. In the story of the eight unfree states, the desire gods who are always distracted by the activities of desire are called long-lived gods. The second has two parts, the five personal endowments: "Human birth, born in the central land, complete faculties, not turned to sinful actions, faith in the source." This is it. Among them, being born in the central land means being born in a place where the four assemblies travel. Complete faculties mean not being foolish or mute, and having complete limbs, small limbs, eyes, ears, etc. Not turned to sinful actions means not having committed or caused to commit the five heinous crimes. Faith in the source means having faith in the Vinaya, the source of all white dharmas that arise in the world and beyond. Here, Vinaya should be understood as referring to all three pitakas. These five are included in one's own continuum and are conditions for practicing Dharma, so they are called personal endowments. The five external endowments are: "Buddha's appearance and the teaching of the sacred Dharma, the existence of the teachings and following them, and having love in one's heart for others." This is it. Among them, Buddha's appearance or arising means attaining complete enlightenment after accumulating merit for three countless eons. Teaching the sacred Dharma means the Buddha or his shravakas teaching the Dharma. The existence of the teachings means from the time the Buddha attained Buddhahood and taught the Dharma, until
Tibetan
་ངན་ལས་མ་འདས་བར་དུ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་ཉམས་པའོ། །ཆོས་གནས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི། ཆོས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་དམ་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མཐུ་ཡོད་པར་རིག་ནས། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་གྱིས་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་གིས་ཆོས་གོས་སོགས་སྟེར་བའོ། །དེ་ལྔ་ནི་གཞན་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་གཞན་འབྱོར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གཏན་གྱི་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་རྣམ་དག་སྒྲུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་མ་ཤི་ཚུན་གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ཙམ་ལ་ བརྩོན་པ་ནི་དུད་འགྲོ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་དང་འདྲ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྟེན་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཏེ། སློབ་སྤྲིངས་ལས། བདེར་གཤེགས་ལམ་བརྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང༌། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་རྙེད་མིན་ལྷ་མིན་དང༌། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་མིའི་རྟེན་ལ་ལམ་ལ་སྦྱངས་པའི་བག་ཆགས་འཐུག་པའི་འདོད་ལྷ་ཁ་ཅིག་དང་པོར་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྟེན་དུ་རུང་ཡང་ཁམས་གོང་གི་རྟེན་ལ་དང་པོར་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་ཅིང༌། འདོད་ལྷ་ཕལ་ཆེར་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་གསུངས་པས་ལམ་དང་པོར་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལ་མི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་སྡོམ་པའི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བས་གླིང་གསུམ་གྱི་རྟེན་བསྔགས་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་འཛམ་བུ་གླིང་པ་བསྔགས་སོ། །དེས་ན་འདི་འདྲ་བའི་རྟེན་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་འདི་བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱ། འདི་དོན་མེད་དུ་བྱས་ན་ནི་རང་གིས་རང་བསླུས་པ་དང་རྨོངས་ཚབས་འདི་ལས་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་ཀྱི་འཕྲང་མང་པོ་ལ་བརྒྱུད་བརྒྱུད་ནས་ལན་གཅིག་ཙམ་ཐར་པ་འདི་དོན་མེད་དུ་བཏང་ནས་གནས་དེ་དག་ཏུ་ལོག་ནས་འགྲོ་ན་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་སེམས་མེད་པར་གྱུར་པའོ་ སྙམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་པ། །འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་དང༌།
Chinese
在恶业未尽之前，以显现究竟之法的方式修持佛法才不会衰退。随顺佛法住世，是指认识到通达佛法本身就具有使众生能够亲见正法的力量，从而如实宣说所证悟的道理。他人以慈悲心给予帮助，是指施主和檀越布施法衣等。这五种属于他缘，是修法的助缘，因此称为他缘。第二，如果不能为了究竟的安乐而修持清净的佛法，仅仅致力于获得未死之前的安乐和消除痛苦，那么这种努力连畜生也有，即使转生善趣也和畜生一样。修持大乘道，则需要像前面所说的这样的所依身。如《劝发增上意乐经》中说：“已依善逝道，为度众生故，奋发大心力，是人所能得，天龙及非天，乾闼持明等，人非人亦无。”此外，有些过去在人身时对道有所修习，习气深厚的欲界天神，最初可以作为见谛的所依身，但上界之身不可能最初获得圣道。而且大多数欲界天神也如前所说，属于无暇之处，因此最初修道的所依身，人最为殊胜。而且，声音不悦耳者不能作为受戒的所依身，因此赞叹三洲之身，其中又赞叹赡部洲人（地球人）。因此，获得了如此优良的所依身，我为何要让它毫无意义？如果让它毫无意义，那就是自己欺骗自己，还有比这更大的愚痴吗？经历了恶趣等众多无暇之处的险阻，好不容易才获得一次解脱的机会，如果让它毫无意义，又回到那些地方去，那就如同被明咒迷惑了一样，我岂不是变得没有心了吗？ 应当通过诸如此类的想法反复思维。如《入菩萨行论》中说：“获得如此闲暇已，我若不修习善行，则无有比此更愚蠢，亦无有比此更迷惑。”
English
Until negative karma is exhausted, the Dharma will not decline if practiced in a way that manifests the ultimate Dharma. To follow the abiding of the Dharma means to recognize that the realization of the Dharma itself has the power to enable beings to directly see the true Dharma, and thus to teach the truth as it has been realized. Others helping with compassion means that donors and patrons give Dharma robes and so on. These five belong to other conditions, which are auxiliary conditions for practicing the Dharma, so they are called other conditions. Second, if one does not practice pure Dharma for the sake of ultimate happiness, but only strives to obtain happiness before death and eliminate suffering, then even animals have this effort, and even if one is reborn in a good realm, one is the same as an animal. To practice the Mahayana path, one needs such a basis as mentioned earlier. As it is said in the "Encouragement to Develop Higher Aspiration": "Having relied on the path of the Sugatas, in order to liberate beings, one has aroused great mental strength, which is what a human can obtain, not gods, nagas, or asuras, gandharvas, vidyadharas, etc., non-humans also do not have it." In addition, some desire realm gods who have thick imprints of having practiced the path in a human body in the past can initially serve as a basis for seeing the truth, but it is impossible for a body in a higher realm to initially attain the noble path. Moreover, most desire realm gods are also said to be in unfavorable places as mentioned earlier, so the human body is the most excellent basis for initially practicing the path. Moreover, those with unpleasant voices cannot serve as a basis for taking vows, so the bodies of the three continents are praised, and among them, the people of Jambudvipa (Earthlings) are praised. Therefore, having obtained such an excellent basis, why should I make it meaningless? If I make it meaningless, then I am deceiving myself, and what could be greater foolishness than this? Having gone through the dangers of many unfavorable places such as the lower realms, and finally obtaining a chance for liberation, if I make it meaningless and return to those places, then like being deluded by a mantra, wouldn't I become mindless? One should meditate repeatedly through such thoughts. As it is said in "A Guide to the Bodhisattva's Way of Life": "Having obtained such leisure, if I do not cultivate virtue, then there is nothing more foolish than this, and there is nothing more deluded than this."
Tibetan
ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་ཕན་པའི་ས། །ཇི་ཞིག་ལྟར་ཏེ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་ཉིད་ཤེས་དང་ལྡན་བཞིན་དུ། །ཕྱིར་ཡང་དམྱལ་བ་དེར་ཁྲིད་ན། །སྔགས་ཀྱིས་རྨོངས་པར་བྱས་པ་བཞིན། །བདག་ལ་འདིར་སེམས་མེད་དུ་ཟད། །ཅིས་རྨོངས་བདག་ཀྱང་མ་ཤེས་ཏེ། །བདག་གི་ཁོང་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་ཆེ་བར་མ་ཟད་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མངོན་མཐོའི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་སོགས་རྟེན་འདིས་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་ནུས་ལུགས་ཀྱང་བསམ་མོ། །དོན་ཆེ་བའི་རྟེན་དེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཉིན་མཚན་དུ་མ་འབད་ན། རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ནས་ལག་སྟོང་དུ་ལྡོག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ༌། །གསུམ་པ་ནི། ལུང་གཞི་ལས། ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་དང༌། དེ་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ནི་ཕྱག་སེན་གྱི་རྩེ་མོས་བཞེས་པའི་རྡུལ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་གཉིས་ཀ་ནས་རྙེད་དཀའོ། །དེ་ཙམ་དུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཕལ་མོ་ཆེར་ན་མི་རྣམས་ནི། །དམ་པ་མ་ཡིན་ཕྱོགས་ཡོངས་འཛིན། །དེས་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ཕལ་ཆེར་ངེས་པར་ ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མི་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕལ་ཆེར་མི་དགེ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་མང་ལ། དེས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེས་ཀྱང་བསྐལ་པར་མནར་མེད་དུ་གནས་དགོས་ན། སྐྱེ་བ་དུ་མར་བསགས་པའི་སྡིག་པ་འབྲས་བུ་མ་ཕྱུང་ཞིང་གཉེན་པོས་མ་བཅོམ་པ་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངན་སོང་དུ་བསྐལ་པ་དུ་མར་གནས་དགོས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་ལྟ་ནའང་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་སྔར་བསགས་འདག་ངེས་སུ་སྦྱོང་ཞིང༌། གསར་དུ་འཇུག་པའི་སྒོ་སྡོམ་པར་བྱེད་ན་བདེ་འགྲོ་མི་དཀོན་ནའང༌། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་དཀོན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་ལ། ངན་སོང་དུ་སོང་ན་དགེ་བ་མི་བྱེད་ལ་སྡིག་པ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པས་བསྐལ་པ་དུ་མར་བདེ་འགྲོའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཐོས་པར་སྤྱོད་འཇུག་ལས་གསུངས་སོ། །པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། འཕན་ཡུལ་ན་རྨའི་ཕྱྭ་མཁར་བྱ་བ་གདོས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དགྲས་ཕྲོགས་ནས་ཡུན་རིང་ཁ་ཉེན་པོར་སོང་བས། རྒད་པོ་གཅིག་མཁར་དེས་གདུངས་ཡོད་པ་ལ། ལན་ཅིག་མཁར་དེ་ཐོབ་ཟེར་བ་ཐོས་པས། འགྲོ་མི་ནུས་བཞིན་དུ་མདུང་ཞིག་བཟུང་ནས་བཤལ་དྲུད་བྱེད་ཅིང༌
Chinese
极其难得利益之所，一旦如是获得后，自身具有智慧之时，若又被带回地狱，犹如被咒语迷惑一般，我于此处已无心。为何迷惑我也不知，我的心中有什么？如是说。如是，就究竟而言，不仅意义重大，就暂时而言，也能轻易成就增上生的身体、受用、眷属圆满之因——布施、持戒、忍辱等，也应思维此所依。若此意义重大的所依，日夜不勤奋于二者之因，则如同从珍宝岛空手而归。第三，经藏中说，从恶趣和善趣中死亡而转生到恶趣，如大地之土；从恶趣转生到善趣，如指甲尖所取的尘土。因此，从善趣和恶趣二者都难以获得。若想知道为何如此难得，四百颂中说：大多数人执持非圣法，因此凡夫俗子们，大多必定堕恶趣。如是所说，人和其它众生也大多执持不善十法等，因此也多堕恶趣。此外，如对菩萨生嗔恨，仅仅一刹那也要在地狱中住无数劫。更何况多生累积的罪业，果报未尽，未被对治力所摧毁，存在于自相续中的众生，必定要在恶趣中住无数劫，更不用说了。虽然如此，若能清净往昔所造的恶趣之因，并关闭新造恶趣之门，则获得善趣并非难事。但如是行持者，极其稀少。若不如此行持，则将堕入恶趣。一旦堕入恶趣，则不行善，而恒常作恶，如《入行论》所说，无数劫中连善趣的名字都听不到。博朵瓦说：在彭域（Phan Yul）有一个叫玛的帕卡尔（Phag Khar）的地方，被敌人抢走后，长期处于危险之中。一个老人在那里为此感到痛苦。一次，他听到说那个城堡被夺回来了，虽然无法行走，仍然拿着长矛拖着身体前行。
English
Extremely difficult to find, a place of benefit. Once obtained in such a way, when one possesses wisdom, if one is led back to hell, it is like being deluded by a mantra. I have no heart here. Why am I deluded, I do not know. What is in my heart? Thus he said. Thus, in terms of the ultimate, it is not only of great significance, but also in terms of the temporary, it is easy to accomplish the cause of the body of higher realms, enjoyment, and the perfection of retinue, such as generosity, ethics, patience, etc. One should also think about this basis. If this significant basis does not strive day and night for the cause of these two, it seems like returning empty-handed from a treasure island. Thirdly, in the scriptures, it is said that dying and transmigrating from the lower realms and the higher realms to the lower realms is like the great earth, and being born from there to the higher realms is like the dust taken by the tip of a fingernail. Therefore, it is difficult to obtain from both the higher realms and the lower realms. If you wonder why it is so difficult to obtain, the Four Hundred Verses say: Most people hold on to non-holy dharmas, therefore, most ordinary people will definitely go to the lower realms. As it is said, most people and other beings also hold on to the ten non-virtuous dharmas, etc., and therefore mostly fall into the lower realms. Furthermore, like being angry with a Bodhisattva, even for a moment, one must stay in hell for countless eons. What need is there to say that those who have accumulated sins in many lifetimes, whose karmic results have not been exhausted, and have not been destroyed by the antidote, must stay in the lower realms for countless eons? Even so, if one purifies the causes of the lower realms accumulated in the past and closes the door to newly entering the lower realms, it is not difficult to obtain the higher realms. But such practitioners are extremely rare. If one does not act in this way, one will go to the lower realms. Once one goes to the lower realms, one does not do good but constantly does evil. As the Bodhicaryāvatāra says, one will not even hear the name of the higher realms for countless eons. Poto said: In Phan Yul, there was a place called Ma's Phag Khar, which was taken by the enemy and was in danger for a long time. An old man there was suffering because of this. Once, he heard that the castle had been taken back. Although he could not walk, he still held a spear and dragged himself forward.