Tibetan
ང་བསྒོམས་པས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཞི་གནས་ཆུངས་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་རླུང་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཡོ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ནའང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་མི་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེའང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་དང་ཐུན་མཚམས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ན་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་བ་ངོས་བཟུང་བ་དང༌། དེ་གཅོད་པའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་བསྟེན་ལུགས་དང༌། བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་ངང་གིས་འཇུག་པའི་བཏང་སྙོམས་ཐོབ་པ་ན་ རྩོལ་བ་གློད་ལུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་ལས་ནི། གང་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐྱོང་ཚུལ་བྱས་ནས་ཤིན་སྦྱངས་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཡང་དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་དཔྱད་སྒོམ་བྱས་ནས་ཤིན་སྦྱངས་བསྒྲུབས་ནས། དེ་དག་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ན་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ན་དཔྱོད་པ་དང་འཇོག་པ་གཉིས་རྒྱུན་གཅིག་ལ་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མི་སྣང་བས། ཐུན་སོ་སོ་ལ་བྱས་པས་ཀྱང་ཆོག་པར་བཞེད་དོ། །འདིར་གལ་ཆེ་བ་ནི། རང་གི་མ་རིག་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འཛིན་སྟངས་སུན་ཕྱུང་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་པ་ཤུགས་དྲག་བསྐྱེད་ནས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་འཛིན་དང་མ་རིག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུན་མ་ཕྱུང་བར་སྟོང་ཉིད་ཟུར་པ་ཞིག་ལ་བྱས་ནས་བསྒོམས་ཀྱང་བདག་འཛིན་གཉིས་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པས། འདྲེ་ཤར་སྒོར་གནོད་པ་ལ་གླུད་ནུབ་སྒོར་གཏོང་བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གོང་མ་རྣམས་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མད་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་འདི་དག་ནི་རགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། བསྒོམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྲ་མོའི་སྐྱོན་ཡོན་རྣམས་ནི་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ། རང་གིས་ཀྱང་བསྒོམས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས་མ་སྤྲོས་སོ། །བསྒོམ་ཚུལ་དེ་དག་ནི་ལམ་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་སྔ་མ་རྣམས་ལ་གཞི་བྱས་ནས་རྒྱས་སུ་བཏང་བ་ཡིན་ཏེ། པོ་ཏོ་བའི་བེའུ་བུམ་ལས། ཁ་ ཅིག་ཐོས་བསམ་དུས་ན་རིགས་པས། །རང་བཞིན་མེད་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ལ།
Chinese
当修习使智慧变得非常强大之时，由于止的成分较少，就像蜡烛放在风中一样，心识摇动，就不能非常清楚地看到那唯一之物。因此，那时应当修习止。即使止的成分较多，也像被睡眠所侵袭的人一样，不能非常清楚地看到那唯一之物。因此，那时也应当修习慧。至于在正行、结尾和座间时如何行持，应当像在下士道时所说的那样去了解。像这样，在修习无我之义时，当昏沉和掉举产生时，要识别出来，以及如何运用忆念和正知来断除它们，以及在昏沉掉举不平等时，如何自然而然地进入舍，以及如何放松努力等等，应当像之前在止的章节中所说的那样去了解。《般若波罗蜜多教授》中说：对于所要修习的对境，首先进行止的修持，生起轻安；然后，再对它进行观的观察修，成就轻安；当这些分别成就时，就将它们结合起来。像这样，思择和安住似乎没有必要在同一座上进行，因此认为在不同的座上进行也可以。这里最重要的是：要通过驳斥自己的无明如何虚构的执着方式，从而在与此相反的、自性空性的空性之上，强烈地生起定解，然后修习空性。如果不驳斥我执和无明的执着方式，而只是修习一个分离的空性，那么对这二者没有任何损害，这就像为了损害东门的鬼怪，却将替身送到西门一样。上师们反复这样说，这显得非常重要。像这样，以上所说只是粗略的，至于修习时的细微的过失和功德，要依靠善知识，自己也要通过修习来了解，因此不再赘述。这些修习方法是以道次第的先前教授为基础而展开的。如博朵瓦的《宝箧论》中说：有些人在听闻思惟时，用理智确定了无自性。
English
When meditation makes wisdom extremely strong, because the component of calm abiding is small, just like a candle placed in the wind, the mind shakes, and one cannot see that one thing very clearly. Therefore, at that time, one should meditate on calm abiding. Even if the component of calm abiding is large, one cannot see that one thing very clearly, just like a person overcome by sleep. Therefore, at that time, one should also meditate on wisdom. As for how to act during the main practice, the conclusion, and the breaks between sessions, one should understand it as explained in the case of the person of small capacity. Like this, when meditating on the meaning of selflessness, when dullness and agitation arise, one should recognize them, and how to apply mindfulness and awareness to cut them off, and when dullness and agitation are not equal, how to naturally enter into equanimity, and how to relax effort, etc., one should understand it as explained earlier in the chapter on calm abiding. The "Perfection of Wisdom Instructions" says: For the object to be meditated upon, first cultivate calm abiding, generate pliancy; then, again, perform analytical meditation of insight on it, accomplish pliancy; when these are separately accomplished, they are said to be combined. Like this, it does not seem necessary to perform analysis and placement in the same session, so it is thought that it is permissible to perform them in separate sessions. What is important here is: one must strongly generate certainty on emptiness, which is the opposite of how one's own ignorance fabricates attachment, and then meditate on emptiness. If one does not refute the attachment of self-grasping and ignorance, but only meditates on a separate emptiness, then it does not harm these two at all, just like sending a ransom to the west gate to harm a demon in the east gate. The previous masters repeatedly said this, which seems very important. Like this, what has been said above is only rough. As for the subtle faults and merits during meditation, one should rely on qualified spiritual friends and also understand through one's own meditation, so I will not elaborate further. These methods of meditation are based on the previous instructions of the Stages of the Path and have been expanded. As Potowa's "Bellows Book" says: Some people, when listening and thinking, use reason to determine the lack of inherent existence.
Tibetan
།བསྒོམ་དུས་མི་རྟོག་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་ཟེར། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲེལ་མེད་སྟོང་ཉིད། །ལོགས་སུ་བསྒོམས་ཕྱིར་གཉེན་པོར་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒོམ་དུས་ཉིད་ནའང༌། །གཅིག་དང་དུ་བྲལ་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས། །གང་ལ་གོམས་པས་སོ་སོར་བརྟག་ཅིང༌། །ཅུང་ཟད་མི་རྟོག་ཉིད་དུའང་གནས་བྱ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ། །ལྷ་གཅིག་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འདོད་ཅིང་། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལུགས་སྤྱོད་པར་འདོད་པས། །ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་ལུགས་ནི་དེ་ཡིན། །དེ་ཡང་གང་ཟག་བདག་མེད་གོམས་པས། །དེ་ནས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །འདིའང་ཇོ་བོས། སྟོང་ཉིད་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་ཅིང༌། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་གཟིགས་པ་ཡི། །ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མ་ཟླ་གྲགས་ཡིན། །དེ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་གིས། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་འཁྲིད་ཚུལ་ཡང་ཇོ་བོས་དབུ་མའི་གདམས་ངག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར། དཔྱད་སྒོམ་དང་དེ་ལྟར་དཔྱད་པའི་དོན་ལ་འཇོག་པའི་སྒོམ་སྤེལ་མར་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་ལུགས་དང་ཁྱད་མེད་ལ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དབུ་མ་འཇུག་པ་དང་དབུ་མ་སྙིང་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཅིང༌། བྱམས་ཆོས་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་ཡང་མང་དུ་བཤད་ཅིང༌། དེའི་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་མཁས་པ་ཤཱནྟི་པས་ཤེར་ ཕྱིན་མན་ངག་ཏུ་ཡང་གསལ་བར་བཀྲལ་བས་ན། ལྷག་མཐོང་སྐྱོང་ཚུལ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་གཉིས་ནས་བརྒྱུད་པའི་གཞུང་དང་གདམས་ངག་རྣམས་མཐུན་པར་སྣང་ངོ་། །བཞི་པ་བསྒོམས་པས་ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པའི་ཚད་ནི། དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་བསྒོམས་པ་ན། སྔར་བཤད་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་ཚུན་ཆོད་དུ་ལྷག་མཐོང་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེས་པ་ནས་ལྷག་མཐོང་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྐྱེ་ལུགས་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །འདི་ཡང་སྔར་ཞི་གནས་གྲུབ་པ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་དེས་དྲངས་པའི་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱང་ཡོད་པས་ན། སྤྱིར་ཤིན་སྦྱངས་ཡོད་པ་ཙམ་མིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དཔྱད་སྒོམ་བྱས་པ་དེའི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིན་སྦྱངས་འདྲེན་ཐུབ་པ་ན་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀ་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །
Chinese
།禅修之时，说是只修不作意。那样的话，就是无关联的空性。因为是单独禅修，所以不会成为对治。因此，即使在禅修之时，也要对一与多分离、缘起等等，通过串习，分别进行观察，稍微安住于不作意之中。那样禅修，就是烦恼的对治。想要追随一位本尊，想要行持般若波罗蜜多的方式，这就是修习智慧的方式。那也是通过串习补特伽罗无我，之后那样随之而行。如是说道。乔沃（阿底峡）也说：空性由谁证悟呢？由如来授记，见到法性真谛的龙树的弟子月称。通过从他那里传承下来的诀窍，将会证悟法性真谛。如是说。其引导方式，也如乔沃（阿底峡）在《中观的诀窍》中所说，是观察的禅修和安住于那样观察之义的禅修交替进行。那与论师莲花戒的宗派没有差别。如前所说，《入中论》和《中观心要》以及论师寂天等人的观点也是那样。慈氏法和圣者无著的论典中也多有讲述。以不颠倒的方式持有其宗派的智者寂天菩萨，也在《般若波罗蜜多诀窍》中也清楚地阐述了，因此，修习胜观的方式，似乎与从龙树和无著二人传承下来的论典和诀窍相一致。第四，通过禅修成就胜观的量：那样通过分别观察的智慧进行观察后禅修，在尚未生起之前所说的极度轻安之前，都是随顺胜观，从生起极度轻安开始，就是具有胜观的相，极度轻安的体性和生起方式如前所说。这也是因为之前成就的止观没有退失而引生的轻安也存在，所以，并非仅仅是普遍存在轻安。那么是什么呢？如果通过作意禅修的自身力量能够引生轻安，那么从那之后就会变成胜观。那对于缘于如所有性和缘于尽所有性的胜观二者都是一样的。
English
It is said that during meditation, one should only meditate on non-conceptuality. If that is the case, it is an unrelated emptiness. Because it is meditated on separately, it will not become an antidote. Therefore, even during meditation, one should separately examine one and many, dependent origination, etc., through familiarization, and also abide slightly in non-conceptuality. Meditating in that way is the antidote to afflictions. Wanting to follow one deity and wanting to practice the way of the Perfection of Wisdom, that is the way to cultivate wisdom. That is also to follow after becoming familiar with the selflessness of the individual. As it is said. Jowo (Atisha) also said: By whom is emptiness realized? By the one prophesied by the Tathagata, the disciple of Nagarjuna, Chandrakirti, who saw the truth of reality. Through the instructions transmitted from him, the truth of reality will be realized. As he said. The way to guide it, as Jowo (Atisha) said in the "Quintessence of the Middle Way," is to alternate between analytical meditation and meditation that rests on the meaning of that analysis. That is no different from the system of the teacher Kamalashila. As mentioned earlier, the views of the Madhyamakavatara, the Madhyamakahrdaya, and the teacher Shantideva are also the same. It is also extensively discussed in the treatises of Maitreya and the noble Asanga. Since the wise Shantipa, who holds its system without reversing it, also clearly explained it in the "Perfection of Wisdom Instructions," the way to cultivate vipashyana seems to be consistent with the treatises and instructions transmitted from Nagarjuna and Asanga. Fourth, the measure of accomplishing vipashyana through meditation: When meditating after examining with the wisdom of discriminating awareness, until the previously mentioned extreme pliancy has not arisen, it is in accordance with vipashyana, and from the time that extreme pliancy arises, it is the defining characteristic of vipashyana, and the nature and manner of arising of extreme pliancy are as previously stated. This is also because there is also the pliancy that is drawn by the previously accomplished shamatha that has not deteriorated, so it is not just a general existence of pliancy. So what is it? If the pliancy can be drawn by the power of the analytical meditation itself, then from that point on it will become vipashyana. That is the same for both vipashyana that focuses on suchness and vipashyana that focuses on all phenomena.