Tibetan
ས་རབ་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཚེ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གྲངས་འགྲོ། །ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་དཔྱད་པས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པར་མཐོང་ན་ཤེར་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་རིགས་སོ་སོར་བརྟག་དགོས་པ་དུ་མ་གསུངས་པ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ། དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་བརྟག་པར་གསུངས་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད་པ་ཡིན། ཧྭ་ཤང་ལྟར་རྟོག་པ་གང་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཆིང་བར་འདོད་ན་ནི། མི་རྟོག་པ་དེའི་གདམས་ངག་ཞུའོ་དེ་བསྒོམ་མོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཆིང་བར་འདོད་དགོས་ཤིང༌། དེ་དགག་པ་སྔར་ཡང་མང་དུ་སོང་ངོ་། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་བདེན་པར་མི་འཛིན་པ་ལུང་གི་དོན་ཡིན་ལ།བདེན་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་འགོག་ན་ནི། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་ སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ན། བློ་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་སྦྲུལ་མེད་པར་ངེས་ནས་འཁྲུལ་པ་དེ་བཟློག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ཐབས་མེད་པ་ལྟར་བདེན་པར་བཟུང་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བ་དེ་མེད་པར་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་གིས་ངེས་ནས་དེའི་དོན་ལ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དགོས་ཀྱི། བདེན་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཚུར་ལ་བཀུག་པ་ཙམ་གྱིས་འགོག་པར་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་བདེན་འཛིན་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། མ་འཁྲུལ་ན་འགོག་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དེ་འཁྲུལ་པར་འདོད་ནའང་ཁོས་བཟུང་བའི་ཡུལ་དེ་མེད་པར་མ་ཤེས་ན་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། བློ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ནི་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཡོད་མེད་ཁོ༌ན་ལ་ཐུག་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་འཛིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཡུལ་དེ་མེད་པ་ཡང་དམ་བཅའ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པས། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ལུང་དང་རིགས་པའི་ཚོགས་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ལ་བལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བདེན་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། དེ་ནས་བདེན་པར་མི་རྟོག་པར་འཇོག་ན་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་འདོད་པ་ཡིན་པས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་མི་རྟོག་པ་དགོས་ཀྱི། མི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལྟ་བས༌ན་དམ་པའི་ཆོས་ལས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་ནུས་ཀྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང༌། ལྷག་མཐོ
Chinese
如果将大地完全粉碎，连微尘也无法找到，那么世间就有了般若波罗蜜多的数量。如是说，如果以智慧观察诸法，连微尘也无法找到，那么就进入了般若波罗蜜多。像这样，与所说的必须分别观察各种各样的道理，如何不相违背呢？如果不这样认为，那么对于所说的不要分别观察诸法，有什么理由呢？如果像和尚那样，认为任何分别都会束缚轮回，那么也必须认为修习不分别的诀窍等等一切都会束缚轮回。对于此的驳斥，之前已经说了很多了。因此，不执着于这些为真实，是经文的意义。如果想要遮止执着真实的分别，例如，将绳子误认为蛇而产生痛苦时，确定了没有如心识所执着的蛇，从而遣除错觉。就像没有其他方法一样，必须以正确的理由确定所执着的真实境不存在，并且熟悉它的意义。仅仅将执着真实的心收回来是无法遮止的。此外，必须认为执着真实是错觉，如果不认为是错觉，那么就没有遮止的必要了。即使认为心识是错觉，如果不了解它所执着的境不存在，又如何知道是错觉呢？因为心识是否是错觉，完全取决于所执着的境是否存在。执着真实所执着的境不存在，也不能仅仅通过立宗来成立，因此必须依赖于清净的经文和理证之集合。这样做了之后，确定了无真实性，然后安住于不分别真实，那么这就是我们所希望的。因此，需要以分别的智慧观察为先导的不分别，仅仅不分别是不够的。《修次第下》中也说：“因此，应当观察，从圣法中产生的无忆念和无作意，也是以正确的分别观察为先导。因为唯有正确的分别观察才能做到无忆念和无作意，否则是不可能的。”以及，
English
If the earth is completely shattered and even a particle cannot be found, then there are as many perfections of wisdom in the world. It is said that if one examines all phenomena with wisdom and sees that even a particle cannot be found, then one enters the perfection of wisdom. How does this not contradict the many different kinds of reasoning that must be examined separately? If one does not think so, then what is the reason for saying that one should not examine all phenomena separately? If, like the Hwashang, one thinks that all conceptualization binds one to samsara, then one must also think that all the instructions for non-conceptualization, such as meditating on "zhuxiao," also bind one to samsara. There have been many refutations of this before. Therefore, not clinging to these as true is the meaning of the scriptures. If one wants to prevent the conceptualization of clinging to truth, for example, when one mistakes a rope for a snake and creates suffering, one reverses the delusion by ascertaining that there is no snake as the mind perceives it. Just as there is no other way, one must ascertain with correct reasons that the object of clinging to truth, the true object, does not exist, and become familiar with its meaning. Merely turning back the mind that clings to truth cannot prevent it. Furthermore, one must think that clinging to truth is a delusion, because if it is not a delusion, there is no need to prevent it. Even if one thinks that the mind is a delusion, how can one know that it is a delusion if one does not know that the object it clings to does not exist? Because whether the mind is a delusion or not depends entirely on whether the object it clings to exists or not. The non-existence of the object that clinging to truth clings to cannot be established merely by assertion, so it depends on the collection of pure scriptures and reasoning to prove it. Having done so, one establishes the absence of truth, and then abides in non-conceptualization of truth, then this is what we desire. Therefore, non-conceptualization preceded by the examination of discriminating wisdom is necessary, and mere non-conceptualization is not sufficient. The Last Meditation Stage also says: "Therefore, it should be observed that the absence of mindfulness and the absence of attention that arise from the holy Dharma are also preceded by correct discrimination. Because only correct discrimination can accomplish the absence of mindfulness and the absence of attention, otherwise it is not possible." And,
Tibetan
ང་ནི་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་དང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷག་མཐོང་གིས་བརྟགས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང༌། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་གི་ཕྱིར་བློས་བརྟགས་ན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་མི་བྱ་ན། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ངུ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་བྱ་བའི་རིགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མང་དུ་ཐོས་པ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུའང་དེ་སྤང་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གང་ལ་ཡང་བློས་མི་གནས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གནས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་བདེན་པར་བཟུང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པར་བཟུང་ནས་གནས་སུ་མི་ རུང་བ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར། དེ་དག་བདེན་པར་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་རག་ལས་པས། དེ་འདྲ་བའི་མི་གནས་པ་དང་མི་རྟོག་པར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་བདེན་པ་འགོག་པའི་ཡང་དག་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །དེས་ན་གསུང་རབ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བློ་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེར་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་རློམ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་འཕགས་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པ་དང༌། ཡང་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སེམས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཀྱི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་འགོག་པ་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། དེ་ལྟར་གང་དང་གང་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཐོས་ན། དེ་དང་དེ
Chinese
圣者宝云和《分别解说深奥意趣经》等经典中也曾开示说，我就是如实分别的自性。圣者宝云经中开示说：以胜观观察而了知无自性，就是进入无相。圣楞伽经中也说：大慧，以理智观察则不能了知自相和共相，因此说一切法无自性。如果不是如实分别，那么世尊在这些经典中开示的多种如实分别就相违了。因此，说“我是智慧浅薄、精进微弱的人，不能完全寻求多闻”，这是不应理的。因为世尊赞叹多闻，所以在任何时候都不应舍弃多闻。应当如是理解。同样，从色到一切智之间，所说的任何事物都不能以理智安住，这些事物也不能被执着为真实的安住之处。如果不是这样，那么对于六度等也这样说了，因此也必须不住于这些事物。如前所述，不能执着为真实而安住，依赖于了知这些事物不是真实的。因此，所有这些所说的不住和不思，要知道都是为了遮止诸法自性成立或真实的如实分别。因此，经典中所说的不可思议和超离心识等，是为了遮止仅仅听闻和思维甚深之义就自以为证悟。这些是圣者各自所能证知的，因此显示为他人不可思议等。并且，也是为了遮止执着甚深之义为真实而不如理作意。要知道，这并不是遮止以分别慧如理观察。如《修次第下篇》中说：如此在任何地方听到不可思议等词语时，就应该
English
The noble Cloud of Jewels and the Saṃdhinirmocana-sūtra, among others, also declared that I am the very nature of perfect discrimination. The noble Cloud of Jewels declared: "To realize the lack of inherent existence by means of higher vision is to enter into the signless." It also appears in the noble Laṅkāvatāra-sūtra: "Mahāmati, because one does not realize the characteristics of self and generality when examined by the mind, therefore all phenomena are said to be without inherent existence." If it were not for perfect discrimination, then it would contradict the many kinds of perfect discrimination that the Blessed One declared in those sūtras. Therefore, it is not reasonable to say, "I am of little wisdom and little diligence, and I am unable to fully seek extensive learning." Because the Blessed One praised extensive learning, it is not proper to abandon it at any time. It should be understood as it is said. Similarly, all those statements that one should not abide with the mind in anything from form up to omniscience are saying that those things cannot be grasped as truly existing objects of abiding. If that were not the case, then it would also be said in the same way about the six perfections and so forth, and therefore it would be necessary not to abide in those things either. As explained earlier, not being able to abide by grasping as truly existing depends on realizing that those things are not truly existing. Therefore, know that all such statements of non-abiding and non-thinking are spoken only with the intention of refuting the inherent existence or true existence of objects, preceded by perfect and correct discrimination. Therefore, when the scriptures speak of the inconceivable and beyond the mind, it is to prevent the conceit of realizing the profound meaning merely by hearing and thinking about it. These are to be known by each individual noble being, and therefore they are shown to be inconceivable to others, and also to prevent grasping the profound meaning as true and thinking about it improperly. It should be understood that this does not prevent proper investigation with discriminating wisdom. As it says in the final Bhāvanākrama: "Thus, whenever one hears the words 'inconceivable' and so forth,