Tibetan
ལེགས་པར་བསམས་ལ་ངོས་ཟིན་པར་བྱ། དེ་ནས་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་ཡོད་ན་གཅིག་ཐ་དད་ལས་མི་འདའ་བའི་ཚུལ་དང༌། དེ་གཉིས་ཅར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་ལུགས་དམིགས་ཕྱེད་པར་བསམས་ལ། གནོད་བྱེད་མཐོང་བའི་ངེས་པ་དྲངས་ཤིང་མཐར་གང་ཟག་ལ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་དེ་འདྲ་མང་དུ་སྦྱང༌། དེ་ནས་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་བསྙོན་མི་ནུས་པར་སྣང་བ་རྣམས་བློའི་ཡུལ་དུ་འཆར་དུ་གཞུག་ལ། དེ་ ལས་གསོག་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོར་འཇོག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང༌། རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་འཐད་པའི་འཐད་ལུགས་རྣམས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་འགལ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་ན་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བླངས་ནས་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་བསམ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཡང་བྱད་དང་མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌། རྐྱེན་དེ་དག་འགའ་ཞིག་ལོག་པའི་ཚེ་འཇིག་པ་གཉིས་བསྙོན་མི་ནུས་པར་གཞི་མཐུན་དུ་འདུ་བ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་ལ་ཡང་རང་བཞིན་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང་ལས་གསོག་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་པོ་དང་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་འདི་འདྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གང་དུ་སྣང་བས་སྟོང་པར་ངེས་པ་འདི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་དག་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །མིན་ན་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེར་ཇི་ལྟར་རུང་སྟེ། དཔེ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་ན། དེའི་དཔེར་གང་འཇོག་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟགས་ན་ཐུག་མེད་དུ་བརྒྱུད་དགོས་སོ་སྙམ་ན། འདི་ལ་སྔ་མ་ཁ་ཅིག །གཟུགས་བརྙན་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་འཕགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱང༌། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང༌། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོར་བརྗོད། །གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ
Chinese
善加思維並確定認識。之後，如果存在那樣的自性，則不會超出是一或異的範疇，並且仔細思考同時承認這兩者有損害的原因。引導出見到損害的定解，最終堅定認為補特伽羅（梵文：Pudgala）絲毫沒有自性的定解，像這樣在空性方面多多串習。之後，將無法否認的補特伽羅名言顯現於心中，並且憶念從那裡作為積累者和感受果報者安立的緣起之方面。對於無自性而緣起合理的道理，要獲得定解。當這兩者顯得矛盾時，要以影像等為例，思考不矛盾之理。例如，面容的影像，雖然空於眼、耳等所顯現的一切，但依靠面容和鏡子而產生，並且當某些因緣消失時，毀滅這兩者是不可否認地在同一基礎上存在。同樣，對於補特伽羅而言，即使沒有絲毫的自性，作為積累者和感受果報者，以及依靠先前的業和煩惱等而產生，也是不矛盾的，應當這樣串習。像這樣，在所有類似的情況下都要明白。那麼，如果確定影像等空於所顯現之處，這就是了悟它們無自性，那麼凡夫的現量將會了悟無自性，因此他們將會成為聖者。如果不是這樣，這些如何能作為無自性的例子呢？如果那些例子也必須依靠理證來了悟無自性，那麼應該以什麼作為那些例子的例子呢？如果以這樣的方式進行觀察，將會無止境地延續下去，這樣想的話。對此，一些先前的論師說：影像等雖然現量了悟無自性，但不會成為聖者，因為他們僅僅了悟了有法微不足道的空性。要成為聖者，必須現量了悟一切法的無自性。雖然他們這樣說，但這是不合理的。如《四百論》所說：何者見一事物，彼即稱為見一切，一之空性為何，彼即一切空
English
Think well and ascertain recognition. Then, if there is such a svabhāva (intrinsic nature), it will not go beyond being either one or different, and carefully consider the reasons for harm in admitting both of these. Draw out the certainty of seeing the harm, and finally, firmly establish the certainty that the person (Pudgala) has no svabhāva at all, and practice emptiness in this way. Then, bring to mind the appearances of the person's designation that cannot be denied, and remember the aspects of dependent origination that are established as the one who accumulates and the one who experiences the results. One should gain certainty about the reasons why dependent origination is reasonable without svabhāva. When these two appear contradictory, take examples such as images and think about how they are not contradictory. For example, the image of a face, although empty of whatever appears to the eyes, ears, etc., arises depending on the face and the mirror, and when some of those conditions disappear, the destruction of both is undeniably present on the same basis. Similarly, for a person, even if there is not a particle of svabhāva, it is not contradictory to be the one who accumulates actions and the one who experiences the results, and to arise depending on previous actions and afflictions, etc., and one should practice in this way. In all such cases, one should understand this. Then, if the certainty that images, etc., are empty of where they appear is the realization of their lack of svabhāva, then the direct perception of ordinary beings will realize the lack of svabhāva, and therefore they will become noble ones. If not, how can these be examples of the lack of svabhāva? If those examples also need to be realized as lacking svabhāva based on reasoning, then what should be taken as an example for those examples? If one examines in this way, it will have to continue endlessly, one might think. To this, some previous teachers say: Although images, etc., are directly realized as lacking svabhāva, they do not become noble ones, because they only realize the emptiness of a mere subject. To become a noble one, one must directly realize the lack of svabhāva of all phenomena. Although they say this, it is not reasonable. As the Four Hundred says: Whoever sees one thing, that is said to see all. Whatever is the emptiness of one, that is the emptiness of all.
Tibetan
་ཡིན། །ཞེས་ཆོས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆོས་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་བྱད་བཞིན་དུ་བདེན་པར་མི་འཛིན་ཡང་གཟུགས་བརྙན་བདེན་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་ཡང་བརྡ་ལ་མ་བྱང་པའི་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་རྣམས་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ན་དེ་ལ་རྩེ་བ་སོགས་བྱེད་པས་དེ་དག་གིས་ནི་བྱད་བཞིན་དུ་བདེན་པར་འཛིན་ལ། རྒན་པོ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་བྱད་བཞིན་དུ་མེད་བཞིན་དུ་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ངེས་ཀྱང༌། བྱད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་མྱོང་བས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ནའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེར་རུང་ལུགས་ནི། གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས། དེ་ཉིད་དཔེར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ། །གང་དུ་སྣང་བ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ནི། མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། གཟུགས་བརྙན་སོགས་དང་མི་འདྲའོ། །འདིས་ནི། བུམ་སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང༌། །འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཡོད་ཇི་བཞིན། །ཞེས་བུམ་པ་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དཔེར་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་བཀོད་པ་ཡང་། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་པ་མིན་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་ཡང་ལྟད་མོ་བ་འགས་རྟ་གླང་སོགས་སུ་བདེན་པར་འཛིན་ཅིང༌། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྟ་གླང་བརྫུན་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པའོ། །རྨི་ལམ་དུ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་ཡང༌། སད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེས་སྟོང་བའི་བརྫུན་པར་འཛིན་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་ཡང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དུ་སྣང་བ་དེ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཞན་གྱིས་སྟོང་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནའང༌། རྨི་ལམ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱད་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་དང་འདྲའོ། །སྔར༌སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བཏགས་པ་གང༌། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་
Chinese
。因為通達一法無自性的空性，就能夠通達一切法的空性，所以這樣說。因此，了悟影像空於面容，雖然不執著面容為真實，但執著影像為真實存在，有什麼相違呢？這也像不熟悉詞語的小孩子們，看到面容的影像時，會對它玩耍等，因為他們執著面容為真實。而熟悉詞語的老人們，雖然確定那些並非面容，而是空於面容，但執著顯現為面容的影像本身，是以自性成立的存在，這是真實的執著。而這也由自己相續中存在的體驗來成立。即使如此，作為無自性的例子而適用的方式是：因為空於所顯現的那個本質，所以所顯現的那個無自性是現量成立的。因此，這就是作為例子的原因。 如果空於所顯現的那個自性，在苗芽等之上由量成立，那就是了悟苗芽的無自性，與影像等不同。這就是說：瓶等這些並非在那裡沒有，而是如世間極為著名般存在。這樣將瓶子等作為無自性的例子，安置於事物中說，也是如影像等般是暫時的空性，並非它們的無自性。因為如前所說，對於木車等，曾多次宣說成立它們無自性的道理。同樣，對於幻術，也有一些觀眾執著馬、牛等為真實，而幻術師知道馬、牛是虛假的，這也是暫時的空性。在夢中，對於所見的器情事物，醒來時執著它們空於所顯現的那樣是虛假的，以及睡覺時那樣執著，無論是哪種，夢中的男人顯現為女人，雖然執著它空於其他男人和女人，但並非了悟夢的無自性，例如確定影像等沒有面容一樣。以前對於幻術、陽焰等所安立的，那些也存在於世間之上
English
. Because by realizing the emptiness of one dharma's lack of inherent existence, one can realize the emptiness of all dharmas, that is why it is said. Therefore, what contradiction is there in realizing that an image is empty of a face, while not grasping the face as true, but grasping the image as truly existing? This is also like how small children who are not familiar with language, when they see an image of a face, play with it, etc., because they grasp the face as true. But old people who are familiar with language, although they are certain that those are not faces, but are empty of faces, grasping that the image itself that appears as a face is established by its own essence is a grasping of truth. And this is also established by the experience of existing in one's own continuum. Even so, the way it can serve as an example of lack of inherent existence is: because it is empty of the essence of what appears, the lack of inherent existence of what appears is manifestly established. Therefore, that is what serves as the example. If the emptiness of the inherent existence of what appears is established by valid cognition on sprouts, etc., then that is realizing the lack of inherent existence of the sprout, and it is not the same as images, etc. This means: These pots, etc., are not non-existent there, but exist as they are famously known in the world. Thus, placing pots, etc., as examples of lack of inherent existence, speaking of things, is also like images, etc., being temporary emptiness, and not their lack of inherent existence. Because, as previously explained, for wooden carts, etc., many reasons for establishing their lack of inherent existence have been repeatedly stated. Similarly, for illusion, some spectators grasp horses, cattle, etc., as true, and the illusionist knows that the horses, cattle are false, and this is also temporary emptiness. In dreams, for objects of containers and contents that are perceived, when awake, grasping them as false, empty of how they appeared, and grasping them in that way when asleep, whichever it may be, although the man in the dream appears as a woman, grasping it as empty of other men and women, it is not realizing the lack of inherent existence of the dream, just like being certain that images, etc., have no face. What was previously established for illusion, mirage, etc., those also exist above the world.