Tibetan
གོག་ལ། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་དངོས་མེད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་མེད་ཀྱང་འགོག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཆར་ཡང་འགོག་ལ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའང་འགོག་པས་མུ་བཞི་འགོག་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་རྒྱུ་མེད་པར་མུ་བཞི་ཀ་འགོག་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་འགོག་པའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཀག་ནས། སླར་ཡང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་བཀག་ན་ནི་ཁས་བླངས་དངོས་སུ་འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བསྙོན་ན་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་སྨྱོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་རྩོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་རང་གི་ངོ་ བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནམ་བདག་བཀག་པ་ན་རང་བཞིན་ནམ་བདག་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་ལ། ཤེས་རབ་དེའི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཡང་འགོག་ན་ནི་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་སུན་འབྱིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་འདི་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་པས་སུན་འབྱིན་པ་སྨྲོས་ཤིག །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པའང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། མི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདིར་སྟོང་མི་སྟོང་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་མི་སྟོང་ལ་གཞུང་གི་འགོ་མཇུག་ཐམས་ཅད་དུ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་སྟོང་པའང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ལས་བཞད་གད་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཞན་ཡང་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ངེས་པ་དེས་ནི་མྱུ་གུ་ལ་རང་བཞིན་མི་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་འཛིན་གྱི། རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་འདུག་གོ་ཞེའམ་མི་འདུག་གོ་སྙམ་པ་གཉིས་གང་དུའང་མི་འཛིན་པ་ནི། མིག་ཚུམས་ལ་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱིས་ལ་རྟོགས་ཤིག་དང་ཆེས་རིག་པར་སླའོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ ཡོད་པར་བཟུང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་རིགས་པས་སྟོང་ཉིད་ཡོད་པ་འགོག་པ་དེ་འཐད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། བློ་གཞན་ཞིག་གིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པར་བཟུང་བའི་བློ་དེའི་ཡུལ་འགོག་པར་འདོད་དགོས་ཀྱི། མྱུ་གུ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་འགོག་པ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མྱུ་གུ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་བཀག་པ་ན་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་བློ་གཞན་ཞིག་གིས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ནའང་དེའི་ཡུལ་རིགས་པས་འགོག་པ་མིན་གྱི། སྟོང་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འདོད་ན་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་ན། མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དམིགས་ནས་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་མྱུ་གུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་མེད་པ་ལ་བུམ་པ་ཡོད་པར་བདེན་སྙམ་པ་མི་སྐྱེ་ཡང་བུམ་མེད་དུ་བདེན་སྙམ་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པར་ཡང༌། སྟོང་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དངོས་ པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྟོང་མིན་མེད་པར་སྟོང་པ་ནི། །གང་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཅིག་ཤོས་ནི། །མེད་པར་གཉེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡོད་པ་འགོག་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་བས། རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགོག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང༌རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །ཇི་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་ལ་བཟློག །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལོག་ན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྲ་མ་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྒྲས་སྒྲ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ནི། དེས་ན་དཔེ་འདི་འཐད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་ན་ནི། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔར་རྩ་ཤེའི་ལུང༌། སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་ འབྱིན་པར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་པའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བ་ལ་མི་ཟེར་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བའམ་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། གང་དག་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དངོས་པོར་གདགས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཟློག་པར་ནུས་ཀྱི། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ཉིད་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། མེད་པ་ཉིད་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་དཔེ་ཡང་མི་འགྲིག་སྟེ། ཁ་ཅིག་གིས་འགའ་ལ་ནོར་བསླང་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ནོར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཚེ། འདི་ལ་ནོར་མི་འདུག་གོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་སྐྱོན་མ་ཡིན་གྱི། ནོར་མེད་པ་དེ་ལ་ནོར་དུ་བཟུང་ན་དེའི་ཚེ་ནོར་མེད་པར་ངེས་པ་སྐྱེ༌ས་མེད་པ་ལྟར། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་འདྲི་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད་ དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ན་སྨྲ་བ་པོས་དེ་བསྐྱེད་པར
Chinese
驳斥。能起作用的事物，并非名言中遮破的对象。如果认为无事物是指常、无为法等以自性成立的无，那么也要遮破那样的无事物。同样，也要遮破那样的事物有和无二者，也要遮破非有非无以自性成立，所以四句的遮破方式都要那样理解。如果不加那样的区分而遮破一切四句，那么在遮破事物有和事物无的时候，遮破说“非此二者”，之后又遮破说“非非此二者”，那就是直接违背了承认。如果那样也说没有过失，那么我们不与疯子争论。此外，在蕴上遮破以自性成立的自性或我的时候，会生起认为自性或我空无的智慧。如果遮破那智慧的对境自性空无，那就是破斥中观宗的观点，因为破斥了通达诸法自性空无的智慧的对境。对于想要破斥自性有无二者的人，应该这样询问：对于蕴上确定认为自性空无的智慧的对境自性空无，你是通过什么方式破斥的，请说出来。《中论根本慧论》中说：“若有少许非空性，则亦应有少许空，若无少许非空者，何处当有空性生？”。因此，如果认为因为没有任何非空的事物，所以没有自性的空性也不存在，那么，这里空与非空是指自性空与非空，在论著的开头和结尾都是这样说的。如果是那样，自性非空就是自性成立，因为没有任何自性成立的事物，所以说没有自性成立的事物的空性也不存在，还有什么比这更可笑的吗？此外，对于像苗芽一样的事物，认为没有以自性成立的自性，那样的定解只会认为苗芽没有自性，而不会认为自性空无存在或不存在，闭上眼睛，让脸朝向内，去体会一下就很容易理解了。因此，
English
Refutation. Things that can function are not what is negated in terminology. If one considers non-things to be non-things that are established by their own nature, such as the uncompounded, then such non-things are also negated. Similarly, both such things, existent and non-existent, are negated, and what is neither of the two, established by its own nature, is also negated, so all ways of negating the four possibilities should be understood in that way. If all four possibilities are negated without applying such distinctions, then when negating things that exist and things that do not exist, one negates by saying "not both of these," and then again negates by saying "not not both of these," then that is a direct contradiction of what was asserted. If one insists that there is no fault even if that is the case, then we will not argue with madmen. Furthermore, when negating self-nature or self that is established by its own nature on the aggregates, wisdom arises that thinks there is no self-nature or self. If one also negates that object of wisdom, the absence of self-nature, then that is refuting the view of the Madhyamikas, because it is refuting the object of the wisdom that realizes that phenomena are without self-nature. To the one who wants to refute both the presence and absence of self-nature, one should ask this: How do you refute the absence of self-nature, which is the object of the wisdom that definitely thinks that there is no self-nature on the aggregates? In the Root Wisdom, it says: "If there is a little that is not empty, then there should also be a little that is empty. If there is nothing that is not empty, where will emptiness arise?" Therefore, if one thinks that because there is nothing that is not empty, the emptiness of no self-nature does not exist either, then here, empty and not empty refer to empty and not empty by self-nature, which is done throughout the beginning and end of the treatise. If that is the case, then what is not empty by self-nature is established by self-nature, and because there is nothing at all that is established by self-nature, saying that the emptiness of things not established by self-nature does not exist either, what could be more laughable than this? Furthermore, for something like a sprout, the certainty that thinks that there is no self-nature established by its own nature, that certainty only thinks that the sprout has no self-nature, and does not think whether the absence of self-nature exists or does not exist. Close your eyes and turn your face inward and realize it, and it will be very easy to understand. Therefore,
Chinese
因此，不应执持无自性为有。为了遣除执持无自性为有的想法，以理智遮止空性存在是合理的。然而，必须想要遮止其他心识执持无自性为有的对境。遮止通达苗芽无自性的智慧之境，则极其不合理。我们遮止苗芽以自性成立的自性时，必定会确信为无自性。之后，即使其他心识执持该无自性为有，也不是以理智遮止其对境，而是如果认为空性以自性成立，则可以遮止。那么，如何生起执持无自性为有的想法呢？缘于苗芽的无自性，即使苗芽的自性不成立，也会生起执持苗芽的无自性作为其自性而存在的想法。例如，对于瓶子不存在，不会生起认为瓶子存在为真实的念头，但会生起认为瓶子不存在为真实的念头。如此一来，由于没有丝毫非自性空的事物，因此，苗芽的无自性之空性也不以自性成立。如果这样说，理由就完全成立了。《四百论》的注释中也说，空性是遮止以自性成立的。如云：如果空性这个东西，有以自性成立的，那么事物就会变成具有自性。为了显示不是有，所以说：无空则无空，从何而生起？犹如另一方，无则对治生。这样说了。如果不是这样，遮止无自性的空性存在，那么就会变成无自性不存在。那样的话，就会变成有以自性成立的自性，因此，无论如何都不能遮止自性。同样，《诤辩止息论》中说：如果以无自性，如何遮止无自性？如果无自性本身消失，就会变成自性成立。其自释中说：就像说不出声音一样，声音以声音遮止一样。
English
Therefore, it is not permissible to hold non-self-existence as existent. In order to avert the thought of holding non-self-existence as existent, it is reasonable to refute the existence of emptiness with reason. However, one must want to prevent the object of that mind that holds non-self-existence as existent by another mind. To prevent the object of wisdom that realizes the non-self-existence of a sprout is extremely unreasonable. When we negate the self-existence of a sprout as being established by its own nature, we will surely become certain that it is without self-existence. Thereafter, even if another mind holds that non-self-existence as existent, it is not by reason that its object is prevented, but if it is thought that emptiness is established by its own nature, then it can be prevented. Then, how does the thought of holding non-self-existence as existent arise? Focusing on the non-self-existence of a sprout, even if the self-existence of the sprout is not established, the thought arises that the non-self-existence of the sprout exists as its self-existence. For example, for a pot that does not exist, the thought that the pot exists as true does not arise, but the thought that the non-existence of the pot is true arises. In this way, since there is not even a little that is not empty of self-existence, therefore, the emptiness of the non-self-existence of a sprout is also not established by its own nature. If it is said in this way, the reason will be perfectly valid. In the commentary on the Four Hundred Verses, it is also said that emptiness is the negation of being established by its own nature. As it is said: If there is something called emptiness that is established by its own nature, then things will become possessed of self-existence. In order to show that it is not existent, it is said: Without emptiness, there is no emptiness, from what does it arise? Just as the other, without it, the antidote arises. It is said like this. If it is not like that, if the existence of the emptiness of non-self-existence is prevented, then non-self-existence will become non-existent. If that is the case, then there will be self-existence established by its own nature, therefore, self-existence cannot be prevented in any way. Similarly, in the Refutation of Disputes, it says: If by non-self-existence, how to prevent non-self-existence? If non-self-existence itself disappears, it will become self-existence established. In its own commentary, it says: Just as saying no sound, sound is prevented by sound.