Tibetan
་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་དུས་ལ་སོགས་པ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་དག་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་ནི་གྲུབ་བོ། །ཞེས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། བརྟེན་ནས་གདགས་པར་ནི་གྲུབ་བོ་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དང་ཡོད་མེད་བཞི་པོ་དེ་ཕྱེད་ན་ལོག་རྟོག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། རང་བཞིན་ཡོད་པ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་འགོག་པར་འཁྲུལ་པ་མི་སྐྱེ་བས། དངོས་ པོར་སྨྲ་བ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་དབུ་མ་པས་ལན་འདེབས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་བཞི་པོ་དེའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སུན་མི་ཕྱིན་པར་བསྟན་པ་ལ་བཞི། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་མི་བཟོད་བརྟགས་ནས་བཀག་པས་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པ་དང༌། ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བརྟགས་ནས་འགོག་པས་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པ་དང༌། མུ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་མིན་བརྟགས་ནས་འགོག་པས་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་མུ་བཞི་ཀ་འགོག་པ་གནོད་བྱེད་དུ་མི་རུང་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་དོན་ཡིན་ལུགས་ལ་ཡོད་དམ་མེད་སྐྱེའམ་མི་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་དང་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རིགས་པ་དེས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དཔྱད་བཟོད་པར་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་པས་བདེན་དངོས་སུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་ན་རིགས་པས་ཁེགས་པའི་དོན་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འཐད་སྙམ་ན། འདི་ནི་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དང་རིགས་པས་གནོད་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ན་རེ། དེ་ཉིད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་འགོག་མོད་འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བབ་ཅོལ་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་དོ། །རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་མི་བཟོད་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་དེས་རྙེད་མ་རྙེད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཚོལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་སོགས་ལ་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་འཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་
Chinese
是这样的。正如你们将时间等事物完全执着为自性存在一样，这是不合理的。但它们依仗而安立是成立的。因此，驳斥了实在论者所希求的以自性成立是不合理的。因为说了依仗而安立是成立的，所以宣说了缘起存在。这样一来，如果剖析自性有无和有无四句，就能遣除无数的邪分别念。并且，对于遮止自性有的理路，也不会产生误解为仅仅遮止了有。因此，对于实在论的智者们来说，中观派回应的主要方式就是通过这四句，所以稍微讲述了一下。第二，揭示了以能害之语无法驳倒。这有四点：通过观察理性能否堪忍分析来遮止，因此无法驳倒；通过观察量是否成立来遮止，因此无法驳倒；通过观察四句的生是否成立来遮止，因此无法驳倒；以及揭示了遮止事物有无等的四句都不能作为能害。第一点是：对于色等这些法，以其真实存在的方式，是有还是没有，是生还是不生等等方面，如理如实地进行观察，这被称为观察真如的理路和究竟观察的理路。我们并不认为以这种理路可以堪忍分析色等的生，因此没有落入真实存在的过失。如果它们不能堪忍理性的分析，那么理性所破的意义怎么能成立呢？这是将不能堪忍理性的分析和理性损害二者混为一谈。很多人这样说：虽然以观察真如的理路遮止了，但是生等是存在的，这种说法是胡说八道，我们不认可。理性能否堪忍分析的意义是，是否能被观察真如的理路所发现。 对此，《四百论》的注释中说：我们的分别观察，就是以寻求自性为要务。如是所说，就是在色等上寻求生灭等的自性有无。这样一来，对于色等
English
It is like this. Just as you completely cling to things like time as existing by their own nature, this is unreasonable. But their establishment by dependence is established. Therefore, it refutes that realists desire to be established by their own nature is unreasonable. Because it is said that establishment by dependence is established, therefore it is declared that dependent origination exists. In this way, if you analyze the existence or non-existence of self-nature and the four possibilities of existence and non-existence, you can eliminate countless wrong discriminations. Moreover, for the reasoning that prevents self-nature from existing, there will be no misunderstanding that only existence is prevented. Therefore, for the wise men of realism, the main way for the Madhyamikas to respond is through these four possibilities, so I have briefly explained it. Second, it reveals that it cannot be refuted by statements of harm. There are four points: by examining whether reason can withstand analysis to prevent it, therefore it cannot be refuted; by examining whether the valid cognition is established to prevent it, therefore it cannot be refuted; by examining whether the birth of the four possibilities is established to prevent it, therefore it cannot be refuted; and it reveals that preventing the four possibilities of things existing or not existing cannot be used as harm. The first point is: For these dharmas such as form, in the way they truly exist, whether they exist or not, whether they are born or not, etc., to observe them as they are in accordance with reason, this is called the reasoning of observing suchness and the reasoning of ultimate observation. We do not think that the birth of form etc. can withstand analysis with this reasoning, therefore there is no fault of falling into truly existing. If they cannot withstand rational analysis, then how can the meaning broken by reason be established? This is confusing the inability to withstand rational analysis and rational harm. Many people say this: Although it is prevented by the reasoning of observing suchness, birth etc. exist, this statement is nonsense, we do not recognize it. The meaning of whether reason can withstand analysis is whether it can be discovered by the reasoning of observing suchness. Regarding this, the commentary on the Four Hundred Verses says: Our discriminating observation is to make seeking self-nature the main task. As it is said, it is to seek the existence or non-existence of self-nature such as arising and ceasing on form etc. In this way, for form etc.
Tibetan
རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་འགག་ཡོད་མེད་བཙལ་བ་ཡིན་གྱི། རིགས་པ་དེས་སྐྱེ་འགག་ཙམ་ཚོལ་བ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་པ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་འགག་སོགས་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་དེས་དཔྱད་པའམ་བཙལ་བ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྙེད་པ་ལ་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཞེས་ཟེར་ལ་རིགས་པ་དེས་མ་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་པ་མིན་གྱི། ཡོད་ན་རིགས་པ་དེས་འགྲུབ་དགོས་པ་ལས་དེས་མ་གྲུབ་ན་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་འགག་རྣམས་ཀྱང་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་པས། དེས་མ་རྙེད་པས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཁེགས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་ཤེས་པས་སྒྲ་མ་རྙེད་ཀྱང་དེས་མི་ཁེགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའམ་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་ན་རིགས་པ་དེས་དེ་རྙེད་དགོས་ཏེ། རིགས་པ་དེས་གཟུགས་སོགས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་འགག་ཡོད་མེད་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེས་སྐྱེ་བ་སོགས་མ་རྙེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའམ་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་འགག་སོགས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་དེས་རྙེད་དགོས་པ་ལས་ མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བུམ་པ་ཡོད་ན་རྙེད་པར་ངེས་པའི་འཚོལ་མཁན་གྱིས་ཤར་དུ་བུམ་པ་བཙལ་བའི་ཚེ་མ་རྙེད་ན་དེས་ཤར་ན་བུམ་པ་ཡོད་པ་ཁེགས་པ་ཡིན་གྱི། བུམ་པ་ཡོད་པ་ཙམ་དེས་ཇི་ལྟར་ཁེགས། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་རྙེད་པར་ངེས་པའི་དབུ་མ་པའི་རིགས་པས་བཙལ་བ་ན་སྐྱེ་བ་མ་རྙེད་པ་དེས་རང་བཞིན་ནམ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཁེགས་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བ་ཙམ་ཇི་ལྟར་ཁེགས། དེ་ལྟར་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཆེས་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ན། དམིགས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་འདི་རྣམས་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལ་དཔྱོད
Chinese
寻找的是以自性成立的生灭是否存在，而不是用理智去寻找生灭本身。因此，这种理智被称为“彼性观察”，因为它是观察生灭等是否在那自性中成立。如果用这种理智去观察或寻找，却丝毫也找不到生等，就叫做“不堪观察”。但仅仅因为理智找不到，并不能否定它的存在，如果存在，理智就应该能够成立它，如果理智不能成立，那它才会被否定。色等诸法的生灭，是通过世俗的意识来成立的，即使它们存在，胜义的理智也无法成立。既然理智找不到它们，又怎么能否定它们呢？比如，眼识找不到声音，但并不能否定声音的存在。因此，如果生灭等是以自性成立，或者在那自性中成立，那么理智就应该能够找到它。因为理智是以如实的方式观察色等是否具有以自性成立的生灭。如果理智找不到生等，那么它就能否定以自性成立或者在那自性中成立的生灭等，因为如果以自性成立，理智就应该能够找到，但实际上并没有找到。 例如，如果东方有瓶子，那么寻找者一定能找到它。如果寻找者在东方寻找瓶子时没有找到，那么他就能否定东方有瓶子。仅仅是瓶子存在本身，又怎么能被否定呢？同样，如果以自性成立的生存在，那么中观的理智一定能找到它。如果在寻找时没有找到生，那么就能否定自性或者以自性成立的生，而不仅仅是否定生本身。正如《四百论》的注释中所说：“因此，如果用理智进行观察，那么在根、境和识中存在的自性是不存在的，因此没有以自性成立。如果这些以自性成立，那么当用道理进行观察时，它们应该能够被清晰地认知为以自性存在，并且以何种方式存在。但实际上并没有被认知，因此可以成立万法自性空。”其中清楚地说明了这一点。色声等世俗法，即使允许它们存在，也只是对那自性进行观察。
English
What is being sought is whether origination and cessation, established by their own nature, exist or not, not merely seeking origination and cessation themselves through reasoning. Therefore, this reasoning is called "investigation of that very nature," because it investigates whether origination and cessation, etc., are established in that very nature. If, when investigating or seeking with such reasoning, even a little origination, etc., is not found, it is called "unbearable to investigate." However, merely because reasoning does not find it, it is not negated. If it exists, reasoning must establish it; if it is not established by reasoning, then it is negated. The origination and cessation of forms, etc., are established by conventional consciousness. Even if they exist, they are not established by valid cognition. Since reasoning does not find them, how can they be negated? For example, just as eye consciousness does not find sound, but it does not negate sound. Therefore, if origination and cessation, etc., are established by their own nature or established in that very nature, then reasoning must find them. This is because reasoning investigates in accordance with reality whether forms, etc., have origination and cessation established by their own nature. If such reasoning does not find origination, etc., then it negates origination and cessation, etc., established by their own nature or established in that very nature, because if it were established by its own nature, reasoning should find it, but it does not. For example, if there is a pot in the east, a seeker who is certain to find it will find it. If, when searching for a pot in the east, the seeker does not find it, then he negates the existence of a pot in the east. How can the mere existence of a pot be negated? Similarly, if there is origination established by its own nature, then the reasoning of the Madhyamikas, which is certain to find it, will find it. If origination is not found when searching, then it negates origination by its own nature or established by its own nature, but not merely origination itself. As it is said in the commentary on the Four Hundred Verses: "Therefore, when analyzed in this way by reasoning, the inherent nature that exists in the sense faculties, objects, and consciousnesses is non-existent, and therefore there is no establishment by its own nature. If these were to be established by their own nature, then when analyzed by valid cognition, they should be clearly perceived as existing by their own nature, and in what way they exist. But they are not perceived, therefore it is established that all phenomena are empty of inherent existence." This is clearly stated. Forms, sounds, etc., which are conventional, even if we allow them to exist, we are only investigating that very nature.