Chinese
如是。过患是：慧海（བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ།）所说：“对于懒惰者来说，菩提非常遥远，极其遥远。对于懒惰者来说，从布施到智慧之间的一切都不存在。对于懒惰者来说，利益他人是不可能的。”以及，《念住经》中也说：“烦恼诸根源，懒惰为其一，何者有懒惰，彼无一切法。”如是所说，若无精进，则为懒惰所控制，一切善法皆贫乏，因此，暂时和究竟的士夫之义，一切都将丧失。精进的分类有二：分类本身和生起精进的方法。初者有三：盔甲精进、摄集善法精进和利益有情精进。初者是：菩萨众在开始精进时，从行为之前，就应穿戴起这种以心之喜悦为先导的意乐盔甲，即：我为了遣除一个有情的痛苦，即使需要在仅仅是众生地狱中安住，并经过与一千大劫相同时长的日夜所积累的，无量三千大千世界俱胝百千倍劫的时间才能成佛，也应感到欢喜，为了圆满菩提而精进，并且不放弃精进的投入，更何况时间比这更短，痛苦比这更小呢？像这样的就是盔甲精进。任何菩萨仅仅是对这种精进生起随喜和信心，也是坚固的，因为为了无上菩提而发起精进，会成为衡量不可估量的原因，更何况是具有这种精进的人呢？对于他来说，为了菩提和他人，无论什么工作，都不需要经历令人沮丧的困难，这是从《菩萨地》中所说的。如果习惯于这种想法，它肯定会成为唤醒大乘种姓之力量的原因，所以应该修习。在《摄波罗蜜多论》中也说：“前后轮回边际等，广大长久的日夜转变，如此积累成为漫长年份的，劫。
English
Thus it is. The faults are: As said by Lodrö Gyatso (བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ།): "For the lazy, enlightenment is very far, extremely far. For the lazy, there is nothing from generosity to wisdom. For the lazy, benefiting others is impossible." And also, in the Mindfulness Sutra, it says: "The root of all afflictions, laziness is one; whoever has laziness, they have no dharma at all." As it is said, if there is no diligence, one will be controlled by laziness, and all virtuous dharmas will be impoverished. Therefore, all the purposes of temporary and ultimate individuals will be lost. The divisions of diligence are two: the divisions themselves and the means of generating diligence. The first is three: armor-like diligence, diligence in accumulating virtuous dharmas, and diligence in benefiting sentient beings. The first is: When bodhisattvas begin to exert diligence, before the action, they should wear such armor of intention that precedes the joy of the mind, namely: Even if I have to abide in the hells of sentient beings alone and attain Buddhahood after accumulating days and nights equal to a thousand great kalpas, for countless three thousand great thousand worlds multiplied by hundreds of thousands of billions of kalpas, in order to eliminate the suffering of one sentient being, I should be delighted, exert diligence for perfect enlightenment, and not give up engaging in diligence. What need is there to mention if the time is shorter than that and the suffering is much smaller? Such is armor-like diligence. Any bodhisattva who merely generates admiration and faith in such diligence is also steadfast, because initiating diligence for unsurpassed enlightenment becomes a measureless cause. What need is there to mention one who possesses such diligence? For him, for the sake of enlightenment and others, no matter what work, there is no difficult task that requires enduring discouraging hardships, as stated in the Bodhisattva-bhumi. If one becomes accustomed to such a thought, it will surely become a cause for awakening the power of the Mahayana lineage, so it should be practiced. In the Compendium of Perfections, it is also said: "The beginning and end of samsara are equal, vast and long days and nights transform, accumulating such becomes long years, kalpas.
Tibetan
་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་གྲངས་སྙེད་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་ཤིག་སྐྱེ་འགྱུར་ལ། །དེ་འདྲའི་རྣམ་པས་ཚོགས་གཞན་རེ་རེ་ཞིང༌། །བསྒྲུབ་དགོས་གྱུར་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་སྐྱོ་བ་ མེད། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་སྒྱིད་ལུག་མེད་པར་བསྒྲུབ། །འཁོར་ཚེ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་བཏང་ཞིང༌། །གོ་ཆ་བརྟན་པ་དཔག་ཡས་དེ་བསྐྱེད་ན། །བརྟུལ་ཞུགས་དཔའ་བོ་སྙིང་རྗེའི་ངང་ཅན་ལ། །ཡང་དག་བླངས་པ་དང་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའང་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གཞན་ཡང་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་ད་ལྟ་ཡན་ཆད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་དང་དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི་ལོ་འབུམ་སོང་བ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་སྐྱེ་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་གཅིག་མཐོང་ལ་དེ་འདྲ་བ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཤེས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ཀྱང་མི་ཞུམ་པའི་གོ་ཆ་ལ་གོ་ཆ་མི་ཟད་པར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། གོང་ན་མེད་པའི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །མདོར་ན་འདི་འདྲ་བའི་བསམ་པ་རེ་བསྐྱེད་ནུས་ན་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་རྫོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདག་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང༌། ཡུན་ཇི་ལྟར་རིང་བ་ལ་དགའ་བ་དེ་ཙམ་དུ་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་ལ། སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་དུས་ཆེས་རིང་བ་སོགས་ལ་སྤྲོ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་དུས་ཐུང་ངུས་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་ཆེས་རིང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གོ་ཆ་གྱོན་ ནས་གང་གི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། ཕྱིན་དྲུག་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། དོན་བྱ་བ་བཅུ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གཉིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བ་འདི་ལ་རག་ལས་པས་འདི་བསྐྱེད་པའི་ཉམས་ལེན་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ཡང་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ཉིད་གོ་སླ་ཞིང་སྐྱོང་བདེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཐོང་བས་དེའི་ལུགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་བཞི། བ
Chinese
犹如大海之水滴般众多，方能生起一刹那至高菩提心。以如是之方式，对于其他每一资粮，即使必须修持，亦不应因慈悲而感到厌倦。毫不懈怠地成就殊胜菩提，舍弃轮回中自身的痛苦，生起坚固无量的盔甲，对于具足慈悲心的勇猛行者而言，被称为最初的真实发心。如是所说，即是盔甲精进。此外，从无始轮回至今，以一日为单位，三十日为一月，十二月为一年，经历百千年的时间，方能生起一刹那菩提心。见到一位佛陀，如恒河沙数般众多的一位，能够知晓一位众生的心与行为。以如是之方式，即使必须知晓一切众生的心与行为，亦不应退缩，以不竭的盔甲和不竭的智慧来请问，如是所说，即是无上的盔甲精进。总之，若能生起如此之念，则能轻易圆满无边资粮，无量罪障得以清净，成为不退转之殊胜因。时间越长越欢喜，就能越快成佛。对于无边行持和极长的时间等毫无兴趣，而希望在短时间内成佛，对于诸佛而言，将会变得极其遥远，因为这会障碍诸位菩萨生起卓越的勇气。穿戴如是盔甲后，为了何人之利益而精进努力呢？有二者：积累善法的精进，是为了圆满成就六度而对它们进行修持。利益众生的精进，是对十一种利益之事，根据情况进行修持的精进。第二，生起精进之方便：如前所述，二资粮的一切善法，都依赖于生起、安住和增长，因此生起此二资粮的修持至关重要。其中，由于见到大成就者寂天菩萨之论典易于理解、易于修持且圆满具足，故将宣说其宗轨。此有四者：
English
Like countless drops of water in the ocean, one can generate a moment of supreme Bodhicitta. In such a manner, for each and every other accumulation, even if one must practice, one should not be weary due to compassion. Without laziness, accomplish the excellent Bodhi, abandoning one's own suffering in Samsara, generating the immeasurable and steadfast armor. For the courageous practitioner endowed with compassion, it is said to be the first genuine undertaking. As it is said, this is the armor of diligence. Furthermore, from beginningless Samsara until now, considering one day as a unit, thirty days as a month, and twelve months as a year, after hundreds of thousands of years have passed, one moment of Bodhicitta arises. Seeing one Buddha, one who is as numerous as the sands of the Ganges River, can know the mind and behavior of one sentient being. In such a way, even if one must know the minds and behaviors of all sentient beings, one should not be discouraged. With inexhaustible armor and inexhaustible wisdom, one asks. As it is said, this is the unsurpassed armor of diligence. In short, if one can generate such a thought, then one can easily perfect limitless accumulations, immeasurable obscurations can be purified, and it becomes the supreme cause of non-retrogression. The longer the time, the more joyful one is, and the faster one attains Buddhahood. Having no interest in limitless conduct and extremely long periods of time, and desiring to attain Buddhahood in a short time, will become extremely distant for the Buddhas, because it will hinder the arising of the extraordinary courage of the Bodhisattvas. Having donned such armor, for whose sake does one strive diligently? There are two: the diligence of accumulating virtuous Dharma, which is to apply oneself to the six perfections in order to accomplish them perfectly. The diligence of benefiting sentient beings is the diligence of applying oneself to the eleven activities of benefit, as appropriate. Second, the means of generating diligence: as previously stated, all the white Dharma of the two accumulations depends on arising, abiding, and increasing, therefore the practice of generating these two accumulations is extremely important. Among them, since the treatise of the great accomplished scholar Shantideva is seen as easy to understand, easy to practice, and completely perfect, therefore its system will be explained. This has four:
Tibetan
རྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གེགས་འགལ་རྐྱེན་སྤང་བ་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་དཔུང་གི་ཚོགས་བསག་པ་དང༌། དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལྷུར་བླང་བ་དང༌། དེ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་བ་དང༌། དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟེན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལམ་ལ་མི་འཇུག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་ནུས་པར་མཐོང་ཡང་མི་འཇུག་པ་དང་། བདག་གིས་དེ་འདྲ་བ་སྒྲུབ་ག་ལ་ནུས་སྙམ་སྟེ་ཞུམ་ནས་མི་འཇུག་པའོ། །སྒྲུབ་ནུས་མི་ནུས་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་ནས་མི་བསྒྲུབ་པའང་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ལ་འཆད་པས་སྐབས་མིན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ད་དུང་ལོང་ཡོད་སྙམ་ནས་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པའི་ལེ་ལོ་ཅན་དང༌། དེ་མིན་ཀྱང་བྱ་བ་དམན་པ་ཐ་མལ་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཤད་བྱ། །ལེ་ ལོ་ངན་ལ་ཞེན་པ་དང༌། །སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་བརྙས་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །ལེ་ལོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། སྙོམ་ལས་དང་བདེ་བ་དམན་པའི་རོ་ལ་ཆགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་ཤས་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། སྙོམ་ལས་བདེ་བའི་རོ་མྱང་དང༌། །གཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སྲེད་པ་ཡིས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱོ་ལས། །ལེ་ལོ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་དུ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པར་འདོད་དོ། །དེ་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟེན་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཕྱི་བཤོལ་གྱི་ལེ་ལོ་འགོག་པ་ལ་གསུམ། ལུས་ཐོབ་པ་འདི་མྱུར་དུ་འཇིག་པ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བ། སླར་ཡང་རྟེན་བཟང་པོ་འདི་རྙེད་དཀའ་བ་གསུམ་བསྒོམས་ནས་ལོང་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ལེ་ལོ་བཀག་ནས་ལོང་མེད་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་གསུམ་ནི་སྔར་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་དགག་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ནི་འདི་ཕྱིར་དགའ་བ་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། དོན་མེད་པའི་ཅལ་ཅོལ་སྨྲ་བ་དང་རྒོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཡེང་རྣམས་འདིའི་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱི་མར་དོན་མ་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་བསྐྱེད་པའི་གནས་སུ་མཐོང་ནས་བསྒོམས་ལ་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི། །དམ་ཆོས་དགའ་བའི་མཆོག་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་གཡེང་དང༌། །རྒོད་སོགས་ལ་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་དགའ། །ཞེས་སོ། །སྒྱིད་ལུག་པའམ་བདག་ཉིད་བརྙས་པ་དགག་པ་ནི།
Chinese
精进的障碍违缘断除，顺缘助伴之军众积累，依靠那二者而精进发心勇猛承担，以及由此身心堪能之理。初者有二，不顺品确定，以及彼断除之方便依止。初者：不入道有二，虽见能成而不入，以及我怎能成如是之事而怯懦不入。于能成不能成不倾心而不修者亦有，然此处乃为解脱求者而说故非时。初者有二，尚有闲暇而推延之懈怠者，以及非彼然耽著于下劣庸常之事而压伏者。如是亦于《入行论》云：“彼之不顺品当说，耽著恶劣懈怠者，怯懦自卑是也。”如是说。懈怠生起之因乃是，安逸与下劣乐味之耽著，以及贪恋睡眠之乐，及于轮回无厌离等。安逸乐味受用及，依于睡眠之贪著故，不厌轮回之痛苦，懈怠逐渐生起也。如是说。有者谓前二句乃显示如何生起之相。彼断除之方便依止有三，推延之懈怠遮止有三，获得此身速疾坏灭，死后堕入恶趣，再次获得此善妙所依甚难，如是三者修习而断除执为有暇之懈怠，于相续中生起无暇。彼三者先前于下士夫时已说竟。遮止耽著恶劣之事乃是，殊胜之法乃为此世他世生起无量欢喜之因，无义之闲谈及嬉闹等之散乱，乃令此大义退失，见为来世非义，乃是生起众多痛苦之处而修习遮止，欢喜之因乃无量，舍弃殊胜之法喜，痛苦之因乃散乱，汝何喜于嬉闹等。如是说。遮止怯懦或自卑乃是。
English
Eliminating obstacles and adverse conditions to diligence, accumulating a multitude of favorable supporting forces, and relying on these two to diligently undertake the endeavor of diligence, as well as the method of making body and mind capable thereby. The first has two aspects: identifying the unfavorable factors and relying on methods to eliminate them. The first is that there are two ways of not entering the path: seeing that one is capable but not entering, and not entering out of timidity, thinking, "How could I possibly accomplish such a thing?" There are also those who do not cultivate because they do not direct their minds to whether they are capable or not, but here, since we are speaking to those who seek liberation, it is not the occasion. The first has two aspects: the lazy person who postpones, thinking there is still time, and the person who, even if not that, is overwhelmed by attachment to inferior, mundane activities. As it is said in the *Bodhicharyavatara*: "Its unfavorable factors should be explained: attachment to evil laziness, and being of a timid, self-despising nature." So it is said. The causes of laziness are: attachment to the taste of ease and inferior pleasures, craving for the pleasure of sleep, and lack of weariness with samsara. "By tasting the flavor of ease and comfort, and by craving that relies on sleep, from not being weary of the suffering of samsara, laziness will gradually arise." So it is said. Some say that the first two lines show how the appearance arises. There are three ways to rely on methods to eliminate it. There are three ways to prevent the laziness of procrastination: contemplating that this body is quickly destroyed, that after death one falls into the lower realms, and that it is difficult to find this good support again. By meditating on these three, one prevents the laziness of clinging to having leisure and generates the absence of leisure in one's mindstream. These three have already been explained in the context of the person of small capacity. To prevent attachment to evil deeds is to see that the sacred Dharma is the cause of infinite joy arising in this life and the next, and that distractions such as meaningless chatter and frivolity cause this great purpose to be lost, and to see that the next life is a place where non-virtue creates many sufferings, and to meditate and prevent it. "The cause of joy is infinite, having abandoned the supreme joy of the sacred Dharma, why are you happy with distractions and frivolity, which are the cause of suffering?" So it is said. To prevent timidity or self-despisement is: