Tibetan
་པ་འདི་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇོ་བོའི་འགྲེལ་པར་མི་མཛད་ལ། ནག་ཚོ་ནས་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ཇོ་བོས་མཛད་པར་བཞེད་ཅིང་། ནག་ཚོའི་སྦས་ཆོས་སུ་འདོད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྔ་མ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་ལ་པུ་རངས་སུ་འགྲེལ་པ་བསྡུས་པ་ཞིག་མཛད། དེ་ནས་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས་པ་ན་དེ་ལ་ལོཙྪ་བས་སྣོན་པ་ཞུས་ནས་རྒྱས་སུ་བཏང་ཟེར་བ་འདུག་པས། ཇོ་བོས་འགྲེལ་པ་བསྡུས་པ་ཞིག་མཛད་པ་ལ། གསུང་སྒྲོས་ལ་གཞི་བླངས་པའི་བཤད་པ་རེ་མང་ཞིག་བསྣན་པའི་རིགས་སུ་འདུག་པས། ནོར་བར་མངོན་པ་འགའ་ཟུང་སྣང་ཞིང་གཞུང་གི་དོན་ལེགས་པོར་ཤོད་པའང་མང་པོ་སྣང་བས། བདག་གིས་ཀྱང་མ་ནོར་བ་རྣམས་སྐབས་གཞན་དང་ལམ་རིམ་དུ་དྲངས་ནས་བཤད་དོ། །འདིའི་བསླབ་བྱ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་མི་སྣང་སྟེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་འཇུག་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལ་བྱེད་ན་ནི་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱའི་སྟེང་དུ་དཀར་ནག་གི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་མི་སྲིད་པས་མི་འཐད་ལ། སྨོན་ སེམས་རྐྱང་པ་ལ་བྱེད་ན་ནི་དེའི་བསླབ་བྱ་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལ་སློབ་པ་མི་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྡོམ་པའི་བསླབ་བྱ་དང་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བཤད་པའི་བསླབ་བྱ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་བསླབ་བྱ་ནི་ལམ་སྒྲོན་དང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ལྟར་ཡིན་ལ། ཆོས་བདུན་པའི་མདོ་ལ་བསླབ་པར་གསུངས་པ་ནི་མངོན་ཤེས་མྱུར་བར་འདོད་པས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྒོས་ཀྱི་བསླབ་བྱར་མི་སྣང་བས་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་ལུགས་ནི། སྨོན་སེམས་མི་གཏོང་བ་དང་སེམས་ཅན་བློས་མི་གཏོང་བ་མ་གཏོགས་པའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་དང་འགལ་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་བར་དུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལྟུང་བ་མེད་ཀྱང་བར་མ་དགེ་བ་ཁས་བླངས་པའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པས་ཉེས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་བས་སྟོབས་བཞིས་བཤགས་པར་བྱའོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི་སྡོམ་པའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་བའི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་བཅོས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ལྟར་བྱས་པས་ཆོག་པས་འཇུག་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་ནང་དུ་འདུས་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ལན་དྲུག་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་པའོ། །གསུམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་ལ་གསུམ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསླབ་པ་ལ་སློབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཐབས་ཤེས་རེ་རེ་བ་ལ་བསླབས་པས་སངས་རྒྱས་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ། བསླབ་པ་ལ་སློབ་པའི་རིམ་པ་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་སློབ་པ་དེ་ཡང་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལུང་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་མོད་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་མ་བྱས་ན་འཚང་རྒྱ་བ་མི་སྲིད་པས་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། གཱ་ཡ་གཽ་རི་ལས། བྱང་ཆུབ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། དེ་བས་ན་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ། སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་མ་དུལ་བར་གཞན་མི་འདུལ་བར་ཤེས་ནས་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །སྒྲུབ་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་བོ། །ཞེས་དང༌། རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། །ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པས། །དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ལ་ བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་དགོས་ལ། དེ་སེལ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་སེམས་བཟང་བས་མི་ཆོག་གི་དེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་སྔོན་དུ་རང་ཉིད་ཐབས་དེ་ལ་མ་ཞུགས་པར་ནི་གཞན་སྒྲོལ་བར་མི་ནུས་པས་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་སྔོན་དུ་རང་ཉིད་གདུལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང་། སྒྲུབ་པའང་སྡོམ་པ་བཟུང་ནས་དེའི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་གསུངས་པས། སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་བྱེད་ས་མ་འཕྱུགས་པ་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་མི་ཆོག་གི་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་ཐབས་མ་ནོར་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ནོར་བའི་ལམ་ལ་ཅི་ཙམ་འབད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་སྟེ། འོ་མ་བཞོ་བར་འདོད་ནས་རྭ་ལ་འཐེན་པ་བཞིན་ནོ། །མ་ནོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆ་མ་
Chinese
这些格西仲巴（དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་）传承下来的大善知识们，不将此作为觉沃（ཇོ་བོ།）的注释。而纳措（ནག་ཚོ་）传承下来的则认为此为觉沃所著，并认为是纳措的秘密教法。然而，据前者所说，觉沃在布让（པུ་རངས།）做了一个简略的注释，之后当他到达桑耶寺（བསམ་ཡས་）时，译师对其进行了增补和扩展。因此，觉沃做了一个简略的注释，其中似乎添加了许多基于口头传授的解释。因此，其中出现了一些明显的错误，但也出现了很多对经文含义的良好解释。因此，我也在其他场合和道次第中引用并解释了其中没有错误的部分。此处的教诲似乎不可靠，如果将“发心”一词理解为行心的教诲，那么仅仅在皈依的教诲之上进行黑白八法的取舍是不够的，因此是不合理的。如果仅仅理解为愿心，那么就不需要学习经中所说的所有教诲，以及从进入行为开始的所有教诲，否则，它将与戒律的教诲没有区别。除了之前所说的两种教诲之外的教诲，就像《菩提道灯论》和发心仪轨一样。经中说要学习七法经，是因为想要快速获得神通。因此，它不像是发心的特殊教诲，所以没有写。这样，按照自己的观点，除了不舍愿心和不舍众生之外的教诲，如果与这些相违背，在没有获得菩萨戒之前，即使没有菩萨的堕罪，但由于违背了中间承诺的善行教诲，也会变成恶行，因此需要用四力忏悔。获得菩萨戒之后，违背戒律的教诲就会变成堕罪，因此按照所说的堕罪的补救方法去做就可以了，因为它包含在行心的教诲之中，除此之外没有其他的。然而，六次发心是愿心的不共教诲。第三，从发心之后如何学习行为方面有三点：发心之后必须学习。
English
These great spiritual friends who were passed down from Geshe Tonpa (དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་) do not consider this as a commentary by Jowo (ཇོ་བོ།). Those passed down from Naktsang (ནག་ཚོ་) consider this to be written by Jowo and consider it to be Naktsang's secret Dharma. However, according to the former, Jowo made a brief commentary in Purang (པུ་རངས།), and later when he arrived at Samye Monastery (བསམ་ཡས་), the translator added and expanded it. Therefore, Jowo made a brief commentary, in which it seems that many explanations based on oral transmission have been added. Therefore, some obvious errors appear in it, but there are also many good explanations of the meaning of the scriptures. Therefore, I also quoted and explained the parts that are not wrong in other occasions and in the Lamrim. The teachings here do not seem reliable. If the word "Bodhicitta" is understood as the teachings of entering Bodhicitta, then it is not reasonable to just take and abandon the eight black and white dharmas on top of the teachings of refuge. If it is understood only as aspiring Bodhicitta, then there is no need to study all the teachings mentioned in the sutras, and all the teachings from entering the practice onwards, otherwise it will be no different from the teachings of vows. Teachings other than the two teachings mentioned earlier are like the "Lamp for the Path to Enlightenment" and the Bodhicitta ritual. It is said in the Sutra of Seven Dharmas that one should study it because one wants to quickly obtain clairvoyance. Therefore, it does not seem like a special teaching of Bodhicitta, so it was not written. In this way, according to one's own view, if one violates the teachings other than not abandoning the aspiring mind and not abandoning sentient beings, even if one does not have the vows of a Bodhisattva, there is no downfall of a Bodhisattva, but since one violates the teachings of the intermediate vows of virtue, it will become misconduct, so one must confess with the four powers. After obtaining the Bodhisattva vows, violating the teachings of the vows will become a downfall, so it is enough to do as the remedy for the downfall is said, because it is included in the teachings of entering Bodhicitta, and there is nothing else besides that. However, generating Bodhicitta six times is the uncommon teaching of aspiration. Third, there are three aspects to how to learn the practice after generating Bodhicitta: After generating Bodhicitta, one must learn the teachings.
Chinese
之理由。 所示以于各别方便而学，不成就佛果。 是说学习之次第。 初者：如是发起愿心后，不学布施等应学之事，虽如前引慈氏之解脱经所说，利益虽大。 然若于菩萨之学处，不以实修为心要，则不可能成佛，故应学于行。 如《嘎亚郭日》云： 成就菩提者，乃以实修为心要之大菩萨，非以邪修为心要者。 又如《三昧王经》云： 是故应以实修为心要。 何以故？ 青年，以实修为心要者，得无上正等觉，非为难事故。 是说实修乃为成佛之方便，故应学菩萨之学处。 《修次第初编》中亦云： 如是发心之菩萨，知自未调伏不能调伏他者，故当精勤修持布施等。 无实修则不得菩提。 又如《释量论》云： 慈愍为除他痛苦， 故于诸方便勤精进， 方便生因隐蔽故， 是故宣说彼甚难。 是说若有大慈悲，则须除彼痛苦。 除彼痛苦，仅有离苦之善心不足，须入于其方便。 然若未先入于此方便，则不能救度他者，故欲成办他利者，当先调伏自心。 故说于此须以实修为心要。 且说实修亦须受持律仪，而学于彼之学处。 故实修心要之所在不谬误，至为重要。 二者：如是欲得佛果不足，入于成佛之方便，亦须是不谬误之方便。 纵于谬误之道如何勤奋，亦不生果，如欲挤乳而拉牛角。 纵非谬误，
English
The reason for this is that it shows that Buddhahood is not achieved by learning each individual method. It explains the order of learning what to learn. Firstly, even if one does not learn what should be learned, such as giving, after generating the mind of aspiration in this way, the benefits are great, as stated in the previously quoted prophecy of Maitreya's liberation. However, if one does not make practice the essence of the bodhisattva's training, it is impossible to attain enlightenment, so one should train in conduct. As it says in the Gāyā Gaurī: "Enlightenment is attained by great bodhisattvas who make practice the essence, not by those who make wrong practice the essence." And as it says in the Samādhirāja Sūtra: "Therefore, practice should be made the essence. Why is that? Young man, for those who make practice the essence, it is not difficult to find the unsurpassed, perfectly complete enlightenment." It is said that practice is the means to achieve Buddhahood, so one should learn the bodhisattva's training. Also, in the first stage of meditation, it says: "Thus, the bodhisattva who has generated the mind, knowing that he cannot subdue others without subduing himself, should diligently engage in the practice of giving and so on. Without practice, enlightenment is not attained." And as it says in the Pramāṇavārttika: "Out of compassion, he engages in various methods to destroy suffering. Because the cause of the method is hidden, it is difficult to explain it." It is said that if one has great compassion for others, one must eliminate their suffering. To eliminate their suffering, it is not enough to have a good heart that wishes them to be free from suffering, but one must engage in the means to do so. However, if one has not previously engaged in that method oneself, one cannot liberate others, so one who wishes to accomplish the benefit of others must first tame oneself. It is said that one must make practice the essence of this. And it is said that practice also requires taking vows and learning the training of those vows. Therefore, it is important not to err in the place where one makes practice the essence. Secondly, it is not enough to wish to attain Buddhahood, but one must also engage in the means to achieve Buddhahood, and that means must be unerring. No matter how hard one strives on the wrong path, no result will come, just like pulling on the horns of a cow when one wants to milk it. Even if it is not wrong,