Chinese
是轮回的一方。轮回的根本是我执，与所缘相违背，因此作为能引生的集谛的自生喜悦虽然不是真实的，但与产生后世的真实集谛相顺应，所以被归纳于集谛之中。如同《断定汇集》中所说：“哪些世间法能够破斥再生的贪欲，并且不倾向于它，从而生起超世间的道，为什么它们被归纳于集谛的谛理之中呢？”，虽然它们本质上不倾向于再生的存在，但是，它们与以身语意善妙行持的再生相顺应，因此，应当了知它们被归纳于集谛的谛理之中。如是说。善加思维轮回的过患，从那之中生起厌离心的意念所引发的善业，能够生起超世间的道，因此说与集谛相顺应。所以，要努力生起这种意念和无我智慧。这样，如果对轮回以多种方式观察其过患并进行禅修，也无法找到破斥对轮回圆满贪恋的对治，也没有以分别的智慧如理地观察无我的意义。与修习两种菩提心相离的善行，除了依靠田地的力量之外，都会变成自生喜悦的集谛，因此是转动轮回之轮。积累业力也有两种：为了感受快乐而积累，以及为了感受舍受而积累。第一种又分为两种：从享受色声等欲妙所产生的快乐，以及从舍弃对向外看的快乐的执着，而为了从禅定中产生的感受快乐而积累业力。其中第一种又分为两种：如果主要以未死之前的今生快乐为目标，那么就是积累非福德之业；如果主要以未来世的欲乐为目标，那么就是积累福德之业。如果主要以从禅定中产生的感受快乐为目标，那么就是从第三禅以下开始。
English
It is on the side of samsara. Since the root of samsara, self-grasping, contradicts the object of focus, although the self-arising joy of the truth of origination, which is the cause of rebirth, is not real, it is in accordance with the real origination that generates future lives, so it is included in the origination. As it is said in the Compendium of Determinations: "Why are those worldly dharmas that refute the desire for rebirth and do not incline towards it, and that generate the path beyond the world, included in the truth of origination?" Although they do not inherently incline towards the existence of rebirth, they are in accordance with the well-practiced rebirth of body, speech, and mind, therefore, it should be understood that they are included in the truth of origination. Thus it is said. Having well contemplated the faults of samsara, the virtuous actions aroused by the thought of renunciation from that, which generate the path beyond the world, are said to be in accordance with the origination. Therefore, one must strive to generate this thought and the wisdom of selflessness. In this way, if one contemplates and meditates on the faults of samsara in various ways, one will not find the antidote to refute the attachment to the perfections of samsara, nor will one properly examine the meaning of selflessness with discriminating wisdom. Virtuous practices that are separated from familiarizing oneself with the two bodhicittas, except for some that rely on the power of the field, will become the self-arising joy of origination, thus turning the wheel of samsara. There are also two types of accumulating karma: accumulating for the sake of feeling pleasure, and accumulating for the sake of feeling equanimity. The first is divided into two: the pleasure arising from enjoying desirable qualities such as forms and sounds, and the pleasure of abandoning attachment to outward-looking pleasure, and accumulating karma for the sake of the pleasure of feeling arising from samadhi. The first is divided into two: if one mainly aims for the happiness of this life until death, then one accumulates non-meritorious karma; if one mainly aims for the happiness of desire in the next life, then one accumulates meritorious karma. If one mainly aims for the pleasure of feeling arising from samadhi, then it is from the third dhyana downwards.
Tibetan
་པོའི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་མི་གཡོ་བའི་ལས་གསོག་ལ། འདོད་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ལོག་ཅིང་ཚོར་བ་བདེ་བས་ཀྱང་ཡིད་སུན་ནས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་པའི་དོན་དུ་ལས་འདུ་བྱེད་ན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་མི་གཡོ་བའི་ལས་གསོག་སྟེ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རིགས་པས་སྲིད་པ་མཐའ་དག་ལ་ཞེན་པ་ལོག་ནས་ཐར་པའི་ཕྱིར་དུ་སྒོ་གསུམ་དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན་འཁོར་བ་ལ་ཇེ་རིང་དང་ཐར་པ་ལ་ཇེ་ཉེར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འཆི་འཕོ་བ་དང༌ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ལྔ། འཆི་བའི་རྐྱེན། འཆི་བའི་སེམས། དྲོད་གང་ནས་སྡུད་པ། ཤི་ནས་བར་དོ་འགྲུབ་ལུགས། དེ་ནས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཚེ་ཟད་པས་འཆི་བ་ནི། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་འཆི་བ་སྟེ་དུས་ལ་བབ་ནས་འཆི་བའོ། །བསོད་ནམས་ཟད་ནས་འཆི་བ་ནི། ཡོ་བྱད་མེད་ནས་འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡ༌ང་བ་མ་སྤངས་པས་འཆི་བ་ནི། ཚེ་མ་ཟད་པར་འཆི་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དགུ་མདོ་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཟས་ཚོད་མི་ཟིན་པར་ཟ་བ་དང༌། མི་འཕྲོད་པ་ཟ་བ་དང༌། སྔ་མ་མ་ཞུ་བར་ཟ་བ་དང༌། མ་ཞུ་བ་ལྟོར་བསགས་པ་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང༌། སྨིན་པ་བསྒགས་པ་དང༌། སྨན་སོ་སོར་མི་བསྟེན་པ་དང༌། གོམས་པ་དང་མ་གོམས་པ་མི་ཤེས་པ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་དང༌། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །གཉིས་པ་འཆི་བའི་སེམས་ནི་གསུམ་ལས། དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཆི་བ་ནི། རང་གིས་དྲན་པའམ་གཞན་གྱིས་དྲན་དུ་བཅུག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་འདུ་ཤེས་རགས་པ་འབྱུང་བའི་བར་དུ་སེམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་འཆི་བ་ནི། རང་གིས་དྲན་པའམ་གཞན་གྱིས་དྲན་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྔོན་གང་ལན་མང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་སེམས་དེ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་ལ་གཞན་ནི་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀ་ལ་མཚུངས་པར་གོམས་ན་ནི་དང་པོར་གང་དྲན་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་སེམས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་གོ །དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི། མུན་ཁྲོད་ནས་སྣང་བར་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་ལ། འཆི་བའི་དུས་ན་དེ་ལ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་དང༌། བདེ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། འཆི་ཁར་དེའི་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ལས་ལེགས་པར་བྱེད་བྱེད་པ་རྣམས་
Chinese
从第四禅到有顶之间出生的不动业积累，对于欲望也厌恶，对于快乐的感受也感到厌倦，为了感受舍受而造作，那么就是积累从第四禅到有顶之间出生的不动业。这是世亲论师的观点。以这个道理，对于一切存在都厌恶，为了解脱而身语意三门精进于善，那么对于轮回就越来越远，对于解脱就越来越近。第三，关于死亡、转生和连接的方式有五点：死亡的因缘，死亡的心，暖气从哪里收摄，死后中阴形成的方式，以及从那之后在生有中受生的方式。第一，寿命耗尽而死，就是以前的业力所牵引的寿命全部耗尽而死，也就是时至而死。福德耗尽而死，就像没有资具而死一样。不舍弃不适宜的事物而死，就是没有耗尽寿命而死的九种因缘，经中是这样说的：饮食不知节制，吃不适宜的食物，前一次的食物没有消化就吃，不排出没有消化的积食，抑制成熟的食物，不分别服用药物，不了解习惯和不习惯，非时行走，以及不净行。第二，死亡的心有三种：以善心而死，无论是自己忆念，还是让别人忆念，在生起粗大的信等善法认知之间，心都时时行于善法。行善和作恶的人死亡，无论是自己忆念，还是让别人忆念，以前多次串习的那个会变得最有力量，因此心会专注于那个，而其他的则会忘记。如果对于两者都同样串习，那么就不会从最初忆念的那个转变，心也不会转向其他。行善就像从黑暗走向光明一样，在死亡的时候，对于他来说，会出现梦境般不丑陋而是可意的各种景象，并且会安乐地死去，临死的时候，他的身体不会产生强烈的痛苦感受。善于行善的人们
English
Accumulating unwavering karma that leads to rebirth from the fourth dhyana to the peak of existence, and also turning away from attachment to desire and becoming weary of pleasant feelings, engaging in actions for the sake of neutral feelings, then that is accumulating unwavering karma that leads to rebirth from the fourth dhyana to the peak of existence. This is the view of Master Vasubandhu. With this reasoning, turning away from clinging to all existence and striving diligently in virtue with body, speech, and mind for the sake of liberation, then one becomes increasingly distant from samsara and increasingly close to liberation. Third, regarding the process of death, transmigration, and connection, there are five aspects: the causes of death, the mind at the time of death, from where warmth is withdrawn, how the bardo state is formed after death, and then how rebirth is taken in the next existence. First, dying from the exhaustion of lifespan: this is dying when all the lifespan propelled by previous karma is exhausted, that is, dying when the time has come. Dying from the exhaustion of merit: this is like dying without resources. Dying without abandoning unsuitable things: this refers to the nine causes of dying before the lifespan is exhausted, as stated in the Sutras: eating without moderation, eating unsuitable food, eating before the previous meal is digested, not expelling undigested accumulated food, suppressing ripened food, not relying on individual medicines, not knowing what is habitual and unaccustomed, going out at inappropriate times, and engaging in impure conduct. Second, there are three types of minds at the time of death: dying with a virtuous mind, whether one remembers it oneself or is made to remember it by others, the mind is constantly engaged in virtuous qualities such as faith until the arising of gross cognitions. When a person who does both good and bad dies, whether they remember it themselves or are made to remember it by others, that which has been practiced many times before will become most powerful, and therefore the mind will be focused on that, while others will be forgotten. If one is equally accustomed to both, then one will not turn away from what was initially remembered, and the mind will not turn to other things. Doing good is like going from darkness to light, and at the time of death, various pleasant, non-ugly dream-like images will appear to them, and they will die peacefully, and at the time of death, their body will not experience intense feelings of suffering. Those who do good deeds well
Tibetan
ཀྱི་ནི་གནད་གཅོད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཆི་བ་ནི། རང་གིས་དྲན་པའམ་གཞན་གྱིས་དྲན་དུ་བཅུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཆགས་སོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་དྲན་པ་རྣམས་འདུ་ཤེས་རགས་པ་རྒྱུ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་ཞིང༌། འཆི་ཁར་ དེའི་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་མྱོང་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་བྱེད་པ་འཆི་བའི་ཚེ་ནི། མི་དགེ་བ་སྔར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་སྔ་ལྟས་རྣམས་འདིར་མྱོང་སྟེ། རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་དུ་མ་དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བ་ནས་མུན་ཁྲོད་དུ་འགྲོ་བ་དང་འདྲའོ། །མི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི། མཚན་མ་མི་སྡུག་པ་དེ་དག་མཐོང་བས་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞིང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང༌། རྐང་ལག་གཡོབ་པ་དང་བཤང་གཅི་འབྱུང་བ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་རྙོབ་པ་དང་མིག་ལྡོག་པ་དང་ཁ་ནས་དབུ་བ་འབྱུང་བ་དང་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མི་དགེ་བ་འབྲིང་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་འབྱུང་ལ། ཁ་ཅིག་མི་འབྱུང་བས་རྫོགས་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །ལས་ཉེས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གནད་གཅོད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེའོ། །གནད་གཅོད་ནི་ལྷ་དང་དམྱལ་བ་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བའི་ཚེ་ན་འདུ་ཤེས་མི་གསལ་བ་ལ་མ་སླེབ་པའི་བར་དུ་ཡུན་རིང་མོ་ནས་གོམས་པའི་བདག་ལ་ཆགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་བདག་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ལུས་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བར་དོ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལ་ཡང་བདག་ལ་ཆགས་པ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་སྤོང་གི་དང་དུ་མི་ལེན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་སྟོབས་ ལྡན་གྱིས་སྟོབས་ཆུང་ངུ་བརྡུང་བ་དང་འདྲའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་རྣམས་ལ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འཆི་བ་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱེད་བྱེད་པའམ་དེ་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རང་གིས་དེ་གཉིས་མ་དྲན་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དྲན་པར་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ནི་འཆི་བའི་ཚེ་བདེ་སྡུག་གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་ནོ། །དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཆི་བ་ནི་འདུ་ཤེས་རགས་པ་ཡོད་པའི་བར་ལ་ཡིན་གྱི། འདུ་ཤེས་ཆ་ཕྲ་མོ་རྒྱུ་བའི་ཚེ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ལྡོག་ཅིང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེའི་ཚེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་དགེ་བ་ལ་ཡང་བརྩལ་བར་མི་ནུས་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་དྲན་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །མི་དགེ་བ་ལ་
Chinese
其，乃为极小之关键诀窍。以不善之心而死者，自己忆念或他人令忆念皆可，然贪等不善之忆念，于粗大意识运行期间生起。临终之时， 彼之身体感受剧烈痛苦之感受，且造作不善之业而死之时，不善先前所作之业之果报预兆皆于此处感受，如梦一般，诸多不悦意之形象于彼显现，如从光明走向黑暗。造作极大不善者，见彼不悦意之相，身体生起痛苦，且发出“斯样”之声，手脚挥舞，大小便失禁，于虚空抓挠，眼球翻转，口吐白沫等情况出现。 若造作中等不善，则其中一些情况出现，一些情况不出现，故不完全出现。造作恶业者，关键诀窍极为严重。关键诀窍，除天与地狱外，一切生处皆有。一切众生于临终时，在未至意识不清晰之前，皆会对长久串习之“我”产生执着。其后，因对“我”之执着之故，心想“我”将不复存在，而对身体产生贪恋，此乃中阴成就之因。于此，纵然是入流果与一来果，亦会对“我”产生执着，然以智慧观察后舍弃，不予接受，譬如力大之人击打弱小之人一般。不还果者，则不会生起对“我”之执着。以无记之心而死者，行善与不善，或未行皆可，自己未忆念彼二者，他人亦未令忆念。彼于临终之时，不具苦乐二者。以善心而死者，仅限于粗大意识存在之时，于细微意识运行之时，善心退转，转为无记之心，故彼时亦无法运用先前串习之善，他人亦无法令其忆念。于不善
English
It is a very small key instruction. To die with an unwholesome mind, whether one remembers it oneself or is made to remember it by others, the memory of unwholesomeness such as attachment arises while the coarse consciousness is functioning. At the time of death, one experiences intense feelings of suffering in the body, and at the time of death while doing unwholesome deeds, one experiences here the omens of the results of previously done unwholesome deeds. Like a dream, many unpleasant forms appear to him, like going from light into darkness. Those who do great unwholesome deeds experience suffering in their bodies from seeing those unpleasant signs, and make a "sying" sound, waving their arms and legs, defecating and urinating, grabbing at the sky, rolling their eyes, foaming at the mouth, and so on. If one does intermediate unwholesome deeds, some of these things happen, and some do not, so they do not happen completely. For those who do evil deeds, the key instruction is very serious. The key instruction exists in all places of birth except gods and hells. At the time of death, everyone develops attachment to the self that has been accustomed to for a long time, until they reach the point where their consciousness is not clear. After that, because of attachment to the self, one thinks that the self will cease to exist, and one becomes attached to the body, which is the cause of the attainment of the bardo. Even stream-enterers and once-returners develop attachment to the self, but they examine it with wisdom and abandon it, not accepting it, like a strong person striking a weak person. Non-returners do not develop that attachment to the self. To die with an indeterminate mind, whether one does good or bad, or does not do it, one does not remember either of them oneself, nor does one cause others to remember them. At the time of death, one does not have both happiness and suffering. To die with a virtuous mind is only while the coarse consciousness exists, but when the subtle consciousness is functioning, the virtuous mind recedes and turns into an indeterminate mind, so at that time one cannot practice the previously accustomed virtue, nor can others cause one to remember it. To unwholesome