Tibetan
་ཤིན་ཏུ་གཅེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ལའང་མི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་སྣང་བས་སོ། །དགྲ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་འབྲལ་འདོད་མི་སྐྱེ་བར་མ་ཟད་ད་དུང་དེ་ལས་ཆེ་བ་དང་དེ་དང་མ་བྲལ་ན་སྙམ་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་ལན་ལ། དེ་ཡང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བ་ལ་དགའ་བ་ཤས་ཆེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་རོ། །དགྲ་གཉེན་བར་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་བཟོད་པའང་མེད་ལ་དགའ་བའང་མེད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གང་ཡང་མེད་པས་ལན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་ཅན་གཉེན་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡིད་འོང་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། གཉེན་གྱི་མཐར་ཐུག་ནི་མ་ཡིན་པས་མར་བསྒོམ་པ་དང་དེའི་དྲིན་དྲན་པ་དང་དྲིན་ལན་གཟོ་བ་གསུམ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་གཅེས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ལ་བུ་གཅིག་པུ་ལྟར་སྙིང་དུ་སྡུག༌པར་འཛིན་པའི་བྱམས་པ་ནི་དེ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བདེ་བ་དང་ཕྲད་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངེས་པ་མི་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་མར་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་དམིགས་ པ་གསུམ་ནི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཀའི་གཞིར་སྣང་བས་འདི་ལ་འབད་དགོས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་སེམས་ཅན་རྣམས་གཉེན་དུ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་བཙུན་པ་ཟླ་བ་དང་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །ལྷག་བསམ་དང་སེམས་བསྐྱེད་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་བློ་རིམ་གྱིས་སྦྱངས་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོབ་འདོད་སྐྱེ་བས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མོད། བར་དེར་ལྷག་བསམ་བཅུག་པས་ཅི་བྱ་སྙམ་ན། སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལའང་ཡོད་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་རང་གི་ཁུར་དུ་བཞེས་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་པ་མིན་པ་ལ་མེད་པས། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་བསམ་པ་ལྷག་པའི་ལྷག༌བསམ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ཕྲད་ན་སྙམ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པས་མི་ཆོག་གི །རང་གིས་དེ་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཁུར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་འཁྱེར་དགོས་པས་ཁྱད་པར་རྣམས་ཕྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དཔེར་ན་ཚོང་དཔོན་ནམ་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་ལ་བུ་གཅིག་པུ་འདོད་པ་
Chinese
如果非常珍愛，那麼對於微小的痛苦也會產生極大的無法忍受之感。看到敵人受苦，不但不會產生分離的念頭，反而會想如果比這更大，或者不與之分離就好了，這是因為不悅意的緣故。而不悅意程度的大小，會轉變成對於痛苦產生喜悅程度的大小。對於敵友中間者的痛苦，既沒有無法忍受，也沒有喜悅，這是因為既沒有悅意也沒有不悅意的緣故。這樣做了，將有情觀修為親友，是為了生起悅意。親友的最終目的並非如此，所以觀修母親、憶念她的恩德、報答恩德這三者，是成辦悅意和珍愛的。對於有情如獨子般珍愛執持的慈愛，是這三者的果實，它能生起悲心。想要給予安樂的慈愛和悲心，沒有因果的決定性。因此，知母等三個所緣，是想要給予安樂的慈愛和想要脫離痛苦的悲心兩者的基礎，因此必須努力於此。為了生起菩提心，將一切有情觀修為親友，這是學部阿闍黎月稱和比丘月以及學部阿闍黎寂護所說的。發心和菩提心轉變成結果的方式是：如此逐漸修習心，生起悲心之後，為了有情的利益，想要獲得佛果的念頭就會生起，僅僅如此就足夠了。中間加入增上意樂，會想該怎麼做呢？想要有情得到安樂和脫離痛苦的無量慈悲，即使是聲聞和獨覺也有。但是，將為一切有情成辦安樂和消除痛苦的重擔，自己扛在肩上，這不是大乘人所沒有的嗎？因此，必須生起超越勇猛心之上的增上意樂。因此，僅僅想著一切有情得到安樂和脫離痛苦是不夠的，必須從內心深處承擔自己成辦這些的重擔，因此必須區分這些差別。如《慧海請問經》中所說：慧海，譬如商主或家主想要一個獨子
English
If one cherishes something very much, then even the slightest suffering seems unbearable. Seeing an enemy suffer, not only does the thought of separation not arise, but one even wishes it were greater or that one would not be separated from it, and this is because of unpleasantness. The degree of unpleasantness determines the degree of joy one feels at the suffering. There is neither intolerance nor joy at the suffering of a neutral person, because there is neither pleasantness nor unpleasantness. In this way, contemplating sentient beings as friends is for the sake of generating pleasantness. The ultimate purpose of friends is not this, so contemplating the mother, remembering her kindness, and repaying her kindness are the means of accomplishing pleasantness and cherishing. The love that cherishes sentient beings as if they were one's only child is the fruit of these three, and it gives rise to compassion. There is no certainty of cause and effect for love and compassion that desire to give happiness. Therefore, the three objects of focus, such as knowing the mother, are the basis for both love that desires to give happiness and compassion that desires to be free from suffering, so one must strive for this. Contemplating all sentient beings as friends as a cause for generating bodhicitta is taught by the master Chandrakirti, the monk Chandra, and the master Kamalashila. The way in which higher intention and bodhicitta become the result is as follows: When compassion arises from gradually training the mind in this way, the desire to attain Buddhahood for the sake of sentient beings arises, and that alone is sufficient. But if one wonders what to do by inserting higher intention in between, then the immeasurable love and compassion that wishes sentient beings to have happiness and be free from suffering is also present in the Shravakas and Pratyekabuddhas. However, taking upon oneself the burden of accomplishing happiness and eliminating suffering for all sentient beings is not something that non-Mahayanists have. Therefore, one must generate a higher intention that surpasses the thought of courage. Therefore, it is not enough to merely think that all sentient beings should have happiness and be free from suffering; one must take on the burden of accomplishing these things oneself from the depths of one's heart, so one must distinguish these differences. As it says in the Sutra Requested by Sagaramati, "Sagaramati, for example, a merchant or householder desires an only child."
Tibetan
སྡུག་པ་ཕངས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། ཁྱེའུ་དེ་ཡང་བྱིས་པར་གྱུར་པས་གར་བྱེད་པས་ མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེའི་མ་དང་གཉེན་གྱིས་ཁྱེའུ་དེ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བ་དེ་མཐོང་ལ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཆོ་ངེ་ཆེན་པོས་འདེབས་ཤིང་མྱ་ངན་བྱེད་ལ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏེ། མི་གཙང་བའི་དོང་དེར་ཞུགས་ནས་ཁྱེའུ་དེ་འདོན་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེའི་ཕ་ཕྱོགས་དེར་སོང་སྟེ། དེས་བུ་གཅིག་པུ་དེ་མི་གཙང་བའི་དོང་དེར་ལྷུང་བར་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་ཀྱང་རིངས་པར་རིངས་པར་བརྟབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བུ་གཅིག་པུ་དེ་འདོན་པའི་བློས་སྲེད་པར་བྱས་ཏེ་སྐྱུག་བྲོ་བ་མེད་པར་མི་གཙང་བའི་དོང་དེར་བབས་ཏེ་བུ་གཅིག་པུ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་མི་གཙང་བའི་དོང་དང༌། བུ་གཅིག་པུ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང༌། མ་དང་གཉེན་ནི་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་ལྷུང་བ་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་གྱི། གདོན་པར་ནུས་པ་མེད་པ་ཉན་རང་དང༌། ཚོང་དཔོན་དང་ཁྱིམ་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཏེ། བུ་གཅིག་པུ་གཅེས་པ་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་བ་ལ་དེའི་མ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་འདྲ་བ་ཞིག་ཉན་རང་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བའི་ཁུར་འཁྱེར་བའི་ལྷག་བསམ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན་རང་གི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུས་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་རྫོགས་པའང་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ། དེར་མ་ཟད་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཉུང་ཟད་རེ་དང་དེའི་དོན་ཡང་ཐར་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དགོད་མི་ནུས་པས། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དང་དེ་ དག་གི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་སུ་ཞིག་གིས་ནུས་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ལ་ནུས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བསྐྱེད་དོ། །གཉིས་པ་རིམ་ཅན་དུ་སྦྱང་བ་དངོས་ལ་གསུམ། གཞན་དོན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་སྦྱང་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་སྦྱང་བ་དང༌། སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། བློ་དེ་སྐྱེ་བའི་གཞི་བསྒྲུབ་པ་དང༌། བློ་དེ་བསྐྱེད་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན
Chinese
看到令人厌恶、令人痛苦、不悦的事物时，不会感到不适。那个孩子因为年幼无知，玩耍时掉进了粪坑。孩子的母亲和亲戚看到孩子掉进粪坑，放声大哭，哀号叹息，却没有人进入粪坑把孩子救出来。后来，孩子的父亲来到那里，看到自己唯一的孩子掉进了粪坑。他立刻以焦急的心情，渴望救出自己的孩子，毫不犹豫地跳进粪坑，把唯一的孩子救了出来。因此，三界（欲界、色界、无色界）就像粪坑，唯一的孩子就像众生，母亲和亲戚就像看到众生堕入轮回而哀号叹息，却无力解救的声闻和独觉。商人和户主则比喻菩萨。据说，声闻和独觉也像母亲一样，对掉进粪坑的珍爱独子生起慈悲之心。因此，应当依靠慈悲心，发起承担救度众生的重任的利他心。这样生起救度众生的心之后，仅凭自己现在的能力，连一个众生的利益都无法圆满成办。不仅如此，即使获得了两位阿罗汉的果位，也只能帮助少数众生获得解脱。因为无法满足一切智智，所以想到谁能圆满成办无量众生及其暂时和究竟的利益时，才知道只有佛陀才能做到，因此发愿为了众生的利益而证得佛果。第二，实际按次第修习分为三部分：修习为他人利益而努力的心，修习为菩提而努力的心，以及认识修习的果实——菩提心。第一部分分为两部分：成就生起菩提心的基础，以及实际生起菩提心。第一部分又分为两部分：修习对众生平等的心，以及将一切众生视为悦意的对象。
English
When seeing things that are disgusting, painful, and unpleasant, there is no discomfort. The child, being young and ignorant, fell into a cesspool while playing. The child's mother and relatives saw the child fall into the cesspool and cried out loudly, lamenting and sighing, but no one entered the cesspool to rescue the child. Later, the child's father came to that place and saw his only child fall into the cesspool. He immediately, with an anxious mind, longed to rescue his only child, and without hesitation, jumped into the cesspool and rescued his only child. Therefore, the three realms (desire realm, form realm, and formless realm) are like a cesspool, the only child is like sentient beings, and the mother and relatives are like the Shravakas and Pratyekabuddhas who see sentient beings fall into samsara and lament and sigh, but are unable to liberate them. The merchant and householder are metaphors for Bodhisattvas. It is said that Shravakas and Pratyekabuddhas also, like a mother, generate compassion for their cherished only child who has fallen into a cesspool. Therefore, one should rely on compassion and generate the altruistic intention to take on the responsibility of liberating sentient beings. After generating the mind to liberate sentient beings in this way, one cannot even accomplish the benefit of a single sentient being with one's current abilities. Moreover, even if one attains the fruit of two Arhats, one can only help a few sentient beings to attain liberation. Because one cannot satisfy all-knowing wisdom, when thinking about who can perfectly accomplish the temporary and ultimate benefit of limitless sentient beings, one knows that only the Buddha can do it, therefore one aspires to attain Buddhahood for the benefit of sentient beings. Second, the actual gradual training is divided into three parts: training the mind to strive for the benefit of others, training the mind to strive for Bodhi, and recognizing the fruit of training - Bodhicitta. The first part is divided into two parts: accomplishing the basis for generating Bodhicitta, and actually generating Bodhicitta. The first part is further divided into two parts: cultivating equanimity towards sentient beings, and regarding all sentient beings as pleasing objects.