Tibetan
་ལྟར་འཚེ་བའི་ཚུལ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ནད་རྣམས་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་གནོད་པ་འབབ་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་བསམ་མོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་ལུས་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ་དགོས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གནོད་པ་བྱེད་པས་འབྱུང་བའི་ཁམས་རྣམས་ཆ་མ་སྙོམས་པར་འཕེལ་འགྲིབ་ཏུ་གྱུར་པ་ན་ནད་བསྐྱེད་དེ་སྲོག་འཕྲོག་པས་གནོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་དང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པས་ལུས་སྲོག་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདས་ཆེན་ལས། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ནི་སྲོག་འདི་རྟག་ཏུ་དགྲ་སྡང་བ་དུ་མས་བསྐོར་ཏེ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ཉམས་པར་བྱེད་ཀྱི་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་དང༌། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། འཆི་བདག་རྐྱེན་གྱི་ནང་གནས་པ། །རླུང་དམར་ནང་འདུག་མར་མེ་བཞིན། །ཞེས་དང༌། བཤེས་སྤྲིངས་ལས་ཀྱང༌། ཚེ་ནི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། །དབུགས་རྔུབ་དབུགས་འབྱུང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་དང༌། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང༌། ནུས་པ་མེད་པས་འབྱུང་ཀུན་ལ། །ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །འགལ་བ་རྣམས་ལ་བདེ་འོ་ཞེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུའང་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྙིགས་མ་ལྔ་ཤིན་ཏུ་བདོ་བའི་དུས་ཡིན་པས་ཚེ་རིང་དུ་གནས་པའི་ལས་བཟང་པོ་མཐུ་ཆེན་བསགས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་དང༌། ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱང་མཐུ་ཆུང་བས་ནད་འཇོམས་པའི་སྟོབས་ཆུང་ཞིང༌། ལོངས་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་ཞུ་ནས་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་མཐུ་བྲི་བས་བདེ་བར་འཇུ་དཀའ་ཞིང་ཞུ་བས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པ་ཆུང་བ་དང༌། ཚོགས་ཀྱི་བསགས་རྒྱབ་ཆུང་ཞིང་ཉེས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐུ་ཆུང་བར་སོང་ནས་ཚེ་བསྲིང་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། །གསོན་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་འཆི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་པ་མེད་དེ། མི་འཆི་བའི་ཕྱིར་དུ་ནི་བཟའ་བཏུང་དང་གནས་ཁང་དང་གྲོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཚོལ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བཟའ་བཏུང་ཧ་ཅང་མངས་པ་དང་ཧ་ཅང་ཉུངས་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་ལོངས་སྤྱད་པ་སོགས་དང༌། གནས་ཁང་རྡིབ་པ་དང་མཛའ་བོས་བསླུས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་ན་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་མ་སོང་བའི་གསོན་པའི་རྐྱེན་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་གསོན་པ་ཉིད་འཆི་བའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། གསོན་པའི་རྐྱེན་མང་ཡང་དེ་ལ་ཡིད་ བརྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པ་ཡི་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག །དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བའི་ཡང༌། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བས་ན་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམ་པ་ནི། ལུས་ཆུའི་དབུ་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བས་ན་གནོད་པ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་ཚེར་མ་ཟུག་པ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་ལ་སྙད་བཏགས་ནས་ཀྱང་སྲོག་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ན། འཆི་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞོམ་པར་ཡང་ཤིན་ཏུ་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་བདུན། །འབར་བས་བསྲེགས་པའི་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང༌། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པར་མི་འགྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་པའི་མཐར་འཆི་བདག་གིས་ལུས་སྲོག་ནམ་འཇོམས་ངེས་པ་མི་སྣང་བས། ལོང་ཡོད་མི་བྱ་བར་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཆོས་བྱ་བར་ཐག་གཅོད་པའི་ཞེ་དམ་མང་དུ་བྱ་སྟེ། ཀཱ་ནི་ཀའི་སྤྲིངས་ཡིག་ལས། འཆི་བདག་སུ་དང་མི་བཤེས་པ། །གློ་བུར་དག་ཏུ་འབབ་འགྱུར་བས། །སང་དག་བྱ་ཞེས་མ་གཞེས་པར། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་བསྙུར་ཏེ་མཛོད། །འདི་སང་དེང་ནི་འདི་བྱ་ཞེས། །བྱ་བ་མི་ལ་བཟང་པོ་མིན། །ནམ་ཞིག་ཁྱོད་ནི་མེད་འགྱུར་བའི། །སང་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འོང༌། །ཞེས་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཤྲཱི་ཛ་ག་ཏ་མི་ཏྲ་ཨཱ་ནན་ཏས་ཀྱང༌། ས་བདག་ཇི་ལྟར་གཡར་པོའི་ལུས། །ནད་མེད་རྒུད་མེད་བདེར་གནས་པ། ། དེ་ཉིད་ཚེ་ན་སྙིང་པོ་བླང༌། །ན་འཆི་རྒུད་པས་འཇིགས་མེད་བགྱི། །གང་ཚེ་ན་རྒས་རྒུད་སོགས་ན། །དྲན་ཡང་དེ་ཚེ་ཅི་བགྱིར་མཆིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རྩ་བ་གསུམ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཤོས་ནམ་འཆི་ངེས་མེད་བསམས་ནས་བློ་སྣ་འགྱུར་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་འབད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་བསམ་པ་གསུམ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་དགོས་བར་མཐོང་བ་ན། དེའི་ཚེ་གཉེན་ནམ་བཤེས་ཇི་ལྟར་བརྩེ་ཞིང་གདུང་བ་ཆེ་བས་མཐའ་བསྐོར་ཡང་གཅིག་ཀྱང་འཁྲིད་ས་མེད། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་འཁྱེར་དུ་མེད་དེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤ་རུས་ཀྱང་འདོར་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་ཚེ་འདིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་འདོར་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་འདི་དག་དོར་ནས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ངེས་པར་འོང༌། དེ་ཡང་དེ་རིང་འོང་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། དེའི་དུས་སུ་ནི་ཆོས་འབའ་ཞིག་སྐྱབས་དང་མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཀཱ་ནི་ཀའི་སྤྲིངས་ཡིག་ལས། རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པ་སྔོན་ལས་ཀྱིས། །ཁྱོད་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་གྱུར་པ། །གསར་པའི་ལས་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཞིང༌། །འཆི་བདག་གིས་ནི་དྲངས་པ་ན། །དགེ་དང་སྡིག་པ་མ་གཏོགས་པར། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ལོག་ནས། །འགའ་ཡང་ཁྱོད་རྗེས་མི་འབྲང་བར། །མཁྱེན་པར་མཛོད་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དང༌། ཤྲཱི་ ཛ་ག་ཏ་མི་ཏྲས་ཀྱང༌། ལྷ་གཅིག་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་འབྱོར་ཀྱང༌། །གཤེགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གཞན་བཞུད་ཚེ། །མྱ་ངམ་ཐང་ལ་དགྲས་བཅོམ་ལྟར། །གཅིག་པུ་སྲས་མེད་བཙུན་མོ་མིན། །ན་བཟའ་མ་མཆིས་བཤེས་མ་མཆིས། །རྒྱལ་སྲིད་མ་མཆིས་ཁབ་མ་མཆིས། །དཔག་མེད་མཐུ་དཔུང་མངའ་ལགས་ཀྱང༌། །གཟིགས་སུ་མ་མཆིས་གསན་མ་མཆིས། །གཅིག་ཙམ་ཉིད་ཅིག་ཕྱི་ཐག་གིས། །རྗེས་སུ་འབྲང་བའང་མི་མངའ་འོ། །མདོར་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཙམ་ཡང༌། །དེ་ཚེ་མེད་ན་གཞན་ཅི་སྨོས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་དལ་བ་དོན་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་དང་རྙེད་པར་དཀའ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཇིག་སླ་བའི་འཆི་བ་དྲན་པ་བསམས་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་གཏན་བདེ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ན། མ་ཤི་ཚུན་ཆོད་ཀྱི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ལ་ནི་མི་བས་དུད་འགྲོ་རླབས་ཆེ་བ་ཡོད་པས་ན་དེ་དག་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་རྙེད་ཀྱང་མ་རྙེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཕྱུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ནའང་མི་དཀོན་པའི། །མནོག་ཆུང་གང་ཡིན་དེ་དོན་དུ། །དལ་འབྱོར་ཕུན་ཚོགས་རྙེད་དཀའ་འདི། །ལས་ཀྱིས་མནར་བ་རྣམས་ཀྱི་བཅོམ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱེ་དཀའ་སེ་བྱུང་ཡང་ལམ་གྱི་གཞི་ཡིན་པས་འབད་དགོས་ཏེ། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས། ངེད་ཀྱི་སྣང་སེལ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་འདི་རང་ཡིན་ཏེ་ཉེ་འབྲེལ་དང་ཡོ་བྱད་ལ་ སོགས་པ་ཚེ་འདིའི་སྣང་བ་ཀུན་བསལ་ནས་རང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱད་ཀྱིས་འགྲོ་བར་ཤེས་ནས་ཆོས་མིན་པ་ཅིས་ཀྱང་བྱར་མེད་སྙམ་ནས་ཚེ་འདི་ལ་མ་ཆགས་པ་ཞིག་གདོད་འོང༌། འདི་བློ་ལ༌མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་འགགས་ནས་འདུག་པ་ཡིན་གསུང༌། དོལ་པའི་ཞལ་ནས་ཀྱང༌། ཞར་ལ་ཚོགས་གསོག་པ་དང་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང༌། ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་རུས་ཤིང་དང་བཅས་ནས་ནན་ཏན་གྱིས་བསམས་ན། ལོ་བརྒྱར་ཡང་མི་སྐྱེ་སྙམ་པ་ཞིག་ཀྱང་འདུས་བྱས་སོ་ན་མི་སྡོད་པས་ཅི་ཞིག་
Chinese
也应详细思考如是加害之理，以及内在疾病与外在诸元素降下损害之理。此外，自己的身体必须由四大元素组成，而这些元素也互相损害，因此，当元素界不平衡而增减时，就会产生疾病并夺走生命，这些损害与自身俱生，因此身体和生命是不可靠的。如《大解脱经》所说：“死亡的观念是，这个生命总是被许多仇敌包围，每一瞬间都在衰减，没有任何增长。”以及《宝鬘论》中也说：“死主住在因缘中，如红风中的灯。”以及《亲友书》中也说：“寿命为多害风所动，较水泡尤为无常，一呼一吸入睡醒，得闲何幸极稀奇。”以及《四百论》中也说：“无力故于诸生起，集合是为生与变，于相违者云是乐，一切品类皆非理。”如是说。五浊恶世极盛之时，能长久住世的强大善业积累极其稀少，食物等药物的效力也很小，因此降伏疾病的力量微弱，享用之物也难以消化，使身体四大元素增长的力量减弱，因此难以消化，即使消化了也帮助甚微，积累资粮微薄，恶行极其严重，因此念诵等也变得效力微弱，从而延长寿命等极其困难。生存的条件没有不变成死亡的条件的，为了不死而寻求饮食、住所和朋友等，但这些也可能因为饮食过多或过少，或享用不适之物等，以及住所倒塌或被朋友欺骗等而变成死亡的条件，因此没有不变成死亡条件的生存条件。此外，活着本身就是为了死亡，因此，即使生存的条件很多，也不可信任。
English
One should also contemplate in detail the manner in which harm is inflicted, as well as the manner in which harm descends from internal diseases and external elements. Furthermore, one's own body must be composed of the four elements, and these elements also harm each other. Therefore, when the elemental realms are unbalanced and increase or decrease, diseases arise and take life. These harms are co-born with oneself, so the body and life are unreliable. As it says in the Great Liberation Sutra: "The perception of death is that this life is always surrounded by many enemies, diminishing at every moment, and there is nothing that increases." And in the Garland of Jewels it says: "The Lord of Death dwells within conditions, like a lamp in a red wind." And in the Letter to a Friend it says: "Life is moved by many harmful winds, even more impermanent than a water bubble. Breathing in and out, falling asleep and waking up, what leisure is there? It is extremely rare." And in the Four Hundred Verses it says: "Because of powerlessness, in all that arises, aggregation is called birth and change. To say that there is happiness in contradictory things is unreasonable in every way." So it is said. Because it is a time when the five degenerations are extremely rampant, the accumulation of powerful virtuous deeds that can prolong life is extremely rare, and the power of medicines such as food is also small, so the power to subdue diseases is weak. It is difficult to digest what is enjoyed, and the power to increase the four great elements of the body is weakened, so it is difficult to digest, and even if it is digested, it is of little help. The accumulation of merit is meager, and misdeeds are extremely serious, so recitations and so on also become weak, making it extremely difficult to prolong life and so on. There are no conditions for survival that do not become conditions for death. In order not to die, one seeks food, shelter, and friends, but these can also become conditions for death through eating too much or too little, or enjoying unsuitable things, as well as through the collapse of a dwelling or being deceived by a friend. Therefore, there are no conditions for survival that do not become conditions for death. Furthermore, living itself is entering into the meaning of death, so even if there are many conditions for survival, one should not trust them.
Chinese
又，《宝鬘论》中说：“死亡的因缘众多，生存的因缘却极少，而且那些生存的因缘也是死亡的助缘，因此要恒常积聚佛法。”这样说了。身体非常脆弱，所以要思维什么时候死亡是不确定的。身体像水泡一样非常脆弱，所以不需要很大的损害，只要像刺扎入身体一样的损害，也会成为夺走性命的因缘。因此，被所有的死亡因缘摧毁也是非常容易的。《亲友书》中说：“七个太阳燃烧，大地和须弥山，以及大海，这些有情众生，都会被焚烧成灰烬，更何况是身体极其脆弱的人呢？”这样说了。像这样思维之后，最终会发现死主什么时候会摧毁身体和性命是不确定的。所以不要浪费时间，现在就要下定决心修习佛法，要多发誓愿。《迦腻色迦王书》中说：“死主不与任何人相熟，会突然降临，不要说‘明天再做’，要赶紧修习殊胜的佛法。不要说‘今天做这个，明天做那个’，这对人来说是不好的。你终将消失的那个明天，魔鬼一定会毫不留情地到来。”并且，瑜伽自在主室利扎嘎达弥扎阿难达也说：“如同土地主人一样，这个借来的身体，没有疾病，没有衰老，安乐地存在着，就在那个时候，要取出精华，通过疾病、死亡和衰老来获得无畏。当衰老等到来的时候，即使想起来，那个时候又能做什么呢？”就像这样说的。在三个根本中，最重要的就是思维死亡无常，从而转变心念，所以要努力。第三，思维死亡的时候，除了佛法之外，其他任何东西都无法帮助自己。像这样看到必须前往来世的时候，那个时候，亲人或朋友无论多么亲爱，多么悲痛地围绕着自己，也没有一个人能够带走。无论有多少令人满意的财富，连一粒微尘都无法带走。连一同出生的血肉之躯都要抛弃，更何况是其他的呢？因此，今生的所有圆满都会舍弃我，而我也一定会舍弃这些，前往另一个世界。也要想着这件事今天就会发生。在那个时候，只有佛法
English
Furthermore, the Ratnavali states: "The causes of death are many, while the causes of life are few. And even those are also causes of death. Therefore, always accumulate Dharma." It is said. Thinking that it is uncertain when one will die because the body is very fragile: Since the body is as fragile as a water bubble, it does not need great harm; even harm like a thorn prick can become a cause for the destruction of life. Therefore, it is also very easy to be destroyed by all the causes of death. The Suhrllekha states: "When seven suns burn, the earth and Mount Meru, and the ocean, even these beings will be burned to ashes. What need is there to mention a very fragile human?" It is said. Having thought in this way, it is not apparent when the Lord of Death will destroy the body and life. Therefore, without wasting time, make a firm decision to practice Dharma from now on, and make many vows. The Kanikalekha states: "The Lord of Death is not familiar with anyone, and will suddenly descend. Do not say 'I will do it tomorrow,' but quickly engage in the sacred Dharma. Saying 'I will do this today and that tomorrow' is not good for people. That tomorrow when you will be gone, the demon will surely come without fail." And the Lord of Yoga, Shri Jagatamitra Ananta, also said: "Like a landowner, this borrowed body, without disease, without decline, exists in happiness. At that very time, take the essence, and make yourself fearless from disease, death, and decline. When old age and decline come, even if you remember, what can you do at that time?" As it is said. Among the three roots, the most important is to think about the uncertainty of death and change your mind, so you should strive for it. Third, thinking that at the time of death, nothing other than Dharma can help you. When you see that you must go to the next world in this way, at that time, no matter how loving or grieving your relatives or friends are as they surround you, not one of them can lead you away. No matter how much desirable wealth you have, you cannot take even a particle of dust with you. Even the flesh and bones that were born with you will be abandoned, so what need is there to mention others? Therefore, all the perfections of this life will abandon me, and I will certainly abandon these and go to another world. Think that this will happen today. At that time, only Dharma