Tibetan
དས་ཉིད་ཀྱིས་གདན་བཤམས་པ་སོགས་མཛད་པ་ལྟར། ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིའང་བཀུར་བའི་ཞིང་ཡིན་པས་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བུས་བཤད་པ་ལ། བསམ་པ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་འདུ་ཤེས་ལྔ་བཞག་སྟེ། རང་ལ་སྨན་པ་དང་ཆོས་ལ་སྨན་དང་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ནད་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རིང་དུ་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་ འཁོར་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམ། གཞན་མཐོ་བར་དོགས་པའི་ཕྲག་དོག་དང་ཕྱི་བཤོལ་བྱེད་པའི་ལེ་ལོ་དང་ཡང་ཡང་འཆད་པས་ངལ་བའི་སྐྱོ་བ་དང་བདག་ཉིད་སྒྲོགས་ཤིང་གཞན་གྱི་སྐྱོན་གླེང་བ་དང་ཆོས་ལ་དཔེ་མཁྱུད་བྱེད་པ་དང་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་ཟང་ཟིང་ལ་བལྟ་བ་སྤངས་ཏེ། རང་དང་གཞན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ཉིད་བདག་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། ཁྲུས་བྱས་ཤིང་གཙང་སྦྲ་དང་ལྡན་པས་གོས་གཙང་མ་བགོས་ཏེ་གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་དང་སྟན་ལ་འཁོད་ནས། བདུད་ཚར་བཅད་པའི་སྔགས་ཁ་ཏོན་དུ་བཏོན་ན་དེའི་ཁོར་ཡུག་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་དུ་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་མི་འོང་ལ། འོངས་ཀྱང་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པར་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་པས་སྔགས་དེ་གདོན་ལ། བཞིན་གྱི་མདངས་རབ་ཏུ་གསལ་བས་དོན་ངེས་པའི་ཡན་ལག་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་ལུང་དང་ལྡན་པར་བཤད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། མཁས་དེ་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་མེད་པར་ནི། །སྣ་ཚོགས་དོན་ལྡན་སྙན་པའི་གཏམ་ཡང་སྟོན། །ལེ་ལོ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རབ་སྤངས་ནས། །སྐྱོ་བ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་མི་བྱ། །མཁས་པས་མི་དགའ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། །བྱམས་པའི་སྟོབས་ནི་འཁོར་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཉིན་མཚན་དུ་ཡང་ ཆོས་མཆོག་རབ་ཏུ་བསྒོམ། །མཁས་པ་དེས་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔེས། །འཁོར་རྣམས་མགུ་ཞིང་དེ་བཞིན་དགའ་བར་བྱེད། །དེ་ལ་ནམ་ཡང་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཟའ་དང་བཅའ་བ་དང༌། །གོས་དང་མལ་ཆ་ཆོས་གོས་རྣམས་དང་ནི། །ན་བའི་གསོས་སྨན་དག་ཀྱང་མི་བསམ་སྟེ། །འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བསླང་ངོ་། །གཞན་དུ་མཁས་པ་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་དང༌། །སེམས་ཅན་འདི་དག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག །ཕན་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཆོས་གང་བསྟན་པ་དེ། །བདག་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀུན་སྙམ
Chinese
如彼（佛陀）亲自铺设座位等一样，法是诸佛也恭敬的田地，因此要对法极具恭敬，忆念导师的功德和恩德，从而生起恭敬。以何种发心和行为来宣说呢？发心方面：确立从《慧海请问经》中所说的五种认识，即生起于自身有益、于法有益、听法者如病人、如来如大丈夫、法的形态长久住世的认识，并且修习对眷属的慈爱。断除因他人高升而起的嫉妒、推延的懒惰、反复讲解产生的疲惫、炫耀自己并议论他人过失、对法吝啬以及关注饮食衣物等杂事。思维为了自己和他人获得佛果，所宣说的福德即是我的安乐之资具。行为方面：沐浴并具备洁净，穿着干净的衣服，在干净且悦意的处所，安坐在法座和坐垫上。念诵降伏魔众的咒语，那么在其周围一百由旬之内，魔和魔众的天神都不会前来，即使来了也无法制造障碍，这是《慧海请问经》中所说的，因此要念诵那个咒语。以面容的光彩极为明亮，宣说具备意义确定的支分，即比喻、理由和教证。在《妙法莲华经》中说：智者恒常不怀嫉妒心，也宣说具备各种意义的悦耳之语。彻底断除懒惰，不要生起疲惫的想法。智者彻底断除一切不悦，应修习对眷属的慈爱之力。日夜之中也要极力修习殊胜之法。那位智者以百千俱胝的比喻，令眷属欢喜，同样也令他们高兴。对他来说，任何时候都没有丝毫贪欲。不考虑饮食、饮料、食物和用品，衣服、卧具、法衣以及治病的药物，对眷属们什么也不求取。此外，智者恒常（发愿）：愿我和这些有情成就佛果！为了利益世间所宣说的法，都认为是我的安乐之资具。
English
Just as He (the Buddha) personally prepared the seat and so on, the Dharma is the field revered even by all the Buddhas, therefore, one should have great respect for the Dharma, remember the qualities and kindness of the teacher, and thereby generate respect. How should one explain with what kind of intention and action? Regarding intention: establish the five perceptions mentioned in the "Inquiry of Sagaramati," that is, generate the perception that it is beneficial to oneself, beneficial to the Dharma, the listener of the Dharma is like a patient, the Tathagata is like a great man, and the form of the Dharma remains for a long time, and cultivate love for the retinue. Abandon jealousy arising from the elevation of others, laziness of procrastination, fatigue from repeated explanations, boasting of oneself and discussing the faults of others, stinginess towards the Dharma, and attention to mundane affairs such as food and clothing. Think that for the sake of oneself and others attaining Buddhahood, the merit of the teachings is the means of my happiness. Regarding action: having bathed and being clean, wearing clean clothes, in a clean and pleasing place, sit on the Dharma seat and cushion. Recite the mantra of subduing the Maras, then within a hundred yojanas around it, the Maras and the gods of the Maras will not come, and even if they come, they will not be able to create obstacles, as stated in the "Inquiry of Sagaramati," therefore, recite that mantra. With the radiance of the face extremely bright, explain the branches with definite meaning, that is, metaphors, reasons, and scriptural citations. In the "Lotus Sutra of the Wonderful Dharma" it says: The wise are always without jealousy, and also speak pleasant words with various meanings. Completely abandon laziness, do not generate the thought of fatigue. The wise completely abandon all displeasure, and should cultivate the power of love for the retinue. Day and night, one should also diligently cultivate the supreme Dharma. That wise one, with hundreds of thousands of kotis of metaphors, makes the retinue happy, and likewise makes them rejoice. For him, there is never any desire. Without considering food, drink, edibles, and utensils, clothes, bedding, Dharma robes, and even medicine for healing illnesses, he does not ask anything of the retinue. Furthermore, the wise one always (prays): May I and these sentient beings attain Buddhahood! Whatever Dharma is taught for the benefit of the world, all is considered the means of my happiness.
Tibetan
་སེམས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡུལ་གང་ལ་བཤད་པ་དང་མི་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། འདུལ་བའི་མདོ་ལས། མ་གསོལ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་མི་བཤད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ༌ཡང་སྣོད་བརྟག་པ་དང་སྣོད་དུ་ཤེས་ན་མ་གསོལ་བར་ཡང་བཤད་དུ་རུང་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་གསོལ་འདེབས་ན། །རབ་རྒྱས་བདག་གིས་མ་བསླབས་ཞེས། །ཐོག་མར་ཚིག་དེ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཁྱོད་ནི་ཤེས་ཤིང་མཁས་ཡིན་ན། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་ནི། །བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བཤད་ནུས་ཞེས། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། །འཕྲལ་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཡི། །སྣོད་ལ་བརྟག་པ་བྱས་ནས་བྱ། །གལ་ཏེ་སྣོད་ནི་ཤེས་གྱུར་ན། ། གསོལ་མ་བཏབ་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་འདུལ་བའི་མདོ་ལས། འདུག་པ་ལ་འགྲེང་སྟེ་ཆོས་མི་བཤད་པར་རོ། །ཉལ་བ་ལ་འདུག་སྟེ་ཆོས་མི་བཤད་པར་རོ། །སྟན་མཐོན་པོ་ལ་འདུག་པ་ལ་སྟན་དམའ་བ་ལ་འདུག་སྟེ་མི་བཤད་པར་རོ། །ངན་པ་དང་བཟང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མདུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕྱི་ནས་འགྲོ་ཞིང་མི་བཤད་པར་རོ། །ལམ་ནས་འགྲོ་བ་ལ་ལམ་གྱི་འགྲམ་ནས་འགྲོ་ཞིང་མི་བཤད་པར་རོ། །མགོ་བོ་གཡོགས་པ་དང་བརྫེས་པ་དང༌གཟར་བ་དང་གཉའ་གོང་དུ་བསྣོལ་བ་དང་ལྟག་པར་བསྣོལ་བ་ལ་མི་བྱའོ། །མགོ་དོ་ཀེར་ཅན་དང་ཞྭ་གྱོན་པ་དང་ཅོད་པན་ཅན་དང་ཕྲེང་བ་ཅན་དང་དཀྲིས་པ་ལ་མི་བཤད་པར་རོ། །གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ཞོན་པ་དང་ཁྱོགས་དང་བཞོན་པའི་སྟེང་ན་འདུག་པ་དང་མཆིལ་ལྷམ་གྱོན་པ་ལ་མི་བཤད་དོ། །ལག་ན་འཁར་བ་དང་གདུགས་དང་མཚོན་དང་རལ་གྲི་དང་དགྲ་ཆ་ཐོགས་པ་དང་གོ་ཆ་གྱོན་པ་ལ་མི་བཤད་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ནི་བཤད་དུ་རུང་སྟེ་མི་ན་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །མཇུག་ཏུ་ཐུན་མོང་དུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། བཤད་པ་དང་མཉན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་རྣམས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་སྨོན་གནས་རྣམས་སུ་འདུན་པ་དྲག་པོས་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་བཤད་ཅིང་ཉན་ན་ཐུན་རེ་ཙམ་ལའང་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོད་རྣམས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ལ། ཆོས་ཉན་བཤད་གནད་དུ་སོང་ བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ༌མ་གུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྔར་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདག་ཅིང༌། གསར་དུ་གསོག་པ་རྣམས་ཀྱང་འཕྲོ་འཆད་པ་དང༌། འཆད་པ་དང་ཉན་པའི་ཚུལ་གནད་དུ་སོང་བས་བཤད་པའི་གདམས་ངག་གིས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་ཕན་ཐོགས་པ
Chinese
心。如是说。至于在何处宣说和不宣说的差别是，在《律经》中说：未禀告不可为。如是说，未经禀告不宣说，即使是禀告，也要观察根器，如果知道是根器，即使未经禀告也可以宣说，如《三摩地王经》中说：为了法的布施之故，如果向你禀告，最初要说：我未曾教导过殊胜增长。如果你是智者和贤者，在大自在者面前，我如何能够宣说呢？你要如是说。不要立即宣说，要观察根器之后再做。如果知道是根器，即使未经禀告也可以宣说。如是说。另外，《律经》中说：坐着时，站立着不宣说佛法。躺着时，坐着不宣说佛法。坐在高座上，对坐在低座上的人不宣说佛法。恶劣和良好也是如此。在前面行走时，在后面行走不宣说佛法。在路上行走时，在路边行走不宣说佛法。头被遮盖、缠绕、倾斜、颈部交叉和后背交叉时，不应宣说佛法。头戴头巾、戴帽子、戴头饰、戴花环和缠绕头部时，不应宣说佛法。骑在大象和马上，坐在轿子和坐骑上，以及穿着鞋子时，不应宣说佛法。手里拿着拐杖、伞、武器、刀剑、兵器和穿着盔甲时，不应宣说佛法。如是说，与这些相反的情况则可以宣说，这是就无病的情况而言。最后共同如何做呢？要将宣说和听闻所产生的善根，以强烈的意愿回向给暂时和究竟的愿望。如果以这样的方式宣说和听闻佛法，即使是一座的时间，也必定会产生如经中所说的利益。依靠听闻和宣说佛法切中要点，对于佛法和说法者不恭敬等业障，以前积累的全部都会消除，新积累的也会中断。由于宣说和听闻的方式切中要点，宣说的窍诀也会利益相续。
English
Mind. Thus it is said. As for the difference between where to preach and where not to preach, it is said in the Vinaya Sutra: "One should not do it without asking." As it is said, one should not preach without asking, and even when asking, one should examine the vessel, and if one knows it is a vessel, one can preach even without asking, as it is said in the Samadhiraja Sutra: "For the sake of giving Dharma, if you ask me, first say: I have not taught the supreme increase. If you are wise and learned, how can I preach before the great self? You should say that. Do not preach immediately, but do it after examining the vessel. If you know it is a vessel, you should preach even without asking." Thus it is said. Furthermore, it is said in the Vinaya Sutra: "One should not preach the Dharma while standing when one is sitting. One should not preach the Dharma while sitting when one is lying down. One should not preach the Dharma to one who is sitting on a low seat when one is sitting on a high seat. The same is true for bad and good. One should not preach the Dharma while walking behind when one is walking in front. One should not preach the Dharma while walking on the side of the road when one is walking on the road. One should not preach the Dharma when one's head is covered, wrapped, tilted, when one's neck is crossed, or when one's back is crossed. One should not preach the Dharma when one is wearing a headscarf, a hat, a diadem, a garland, or a turban. One should not preach the Dharma when one is riding an elephant or a horse, sitting on a palanquin or a mount, or wearing shoes. One should not preach the Dharma when one is holding a cane, an umbrella, a weapon, a sword, an enemy weapon, or wearing armor." Thus it is said, and the opposite of these can be preached, which is in the case of being healthy. Finally, how to do it in common? One should dedicate the merits arising from preaching and listening to the temporary and ultimate wishes with strong intention. If one preaches and listens to the Dharma in this way, even for just one session, the benefits mentioned in the sutras will undoubtedly arise. Relying on listening to and preaching the Dharma to the point, all the previously accumulated karmic obscurations such as disrespect for the Dharma and the Dharma speaker will be eliminated, and the newly accumulated ones will be interrupted. Because the way of preaching and listening is to the point, the instructions of preaching will also benefit the mindstream.