Tibetan
དང༌། ད་དུང་ཡང་ཐར་པའི་ལམ་ལ་མ་བསླབས་ན་ཇི་ཙམ་འཐུང་བར་འགྱུར་བ་སེམས་པའོ། །འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་འདི་མ་མྱོང་བྱ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་བསམས་ནས་ཡིད་སྐྱོ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཡིད་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། སྲིད་པའི་བདེ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་ལོངས་སྤྱད་ཀྱང་ཚིམ་པ་མེད་པས་ཕྱི་ཕྱིར་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེས་ཀྱང་འཁོར་བར་རིང་དུ་འཁྱམས་ཏེ། བདེ་བ་དེ་དག་གིས་ཆ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་ཕོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་དཀའ་བ་རྣམས་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་སྲིན་བུས་ཉེན་པ་ནི། །བདེ་བའི་དོན་དུ་མེ་ལ་ཀུན་བསྟེན་ཀྱང༌། །ཞི་བར་མི་ འགྱུར་དེ་ཉིད་འདྲ་བར་ནི། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའང་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ཅེས་དང༌། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང༌། འདོད་པ་དེ་དག་ཐོབ་པ་དང༌། །ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་བསྟེན་པ་དང༌། །མང་དུ་བསགས་པས་མི་ངོམས་ན། །དེ་ལས་ནད་ཆེ་གང་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་དང༌། སློབ་སྤྲིངས་ལས་ཀྱང༌། འགྲོ་བར་ལན་བརྒྱར་མ་སོན་འགྲོ་དེ་གང་ཞིག་ཡོད། །སྔོན་ཆད་ལན་མང་མ་མྱོང་བདེ་བ་དེ་གང་ཞིག །རྔ་ཡབ་དཀར་མཛེས་ལྟ་བུའི་དཔལ་གང་མ་ཐོབ་པ། །དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་ན་འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་འཕེལ། །སྔོན་ཆད་ལན་མང་མ་མྱོང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡོད་མིན། །འགྲོ་བར་གང་གིས་ཚིམ་འགྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་མེད། །གང་གི་ལྟོར་མ་ཉལ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་མེད་ན། །འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསམ་མོ། །གཞན་ཡང་མྱ་ངན་བསལ་བ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་བསམས་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་དམྱལ་བ་ན། །ཟངས་ཞུན་བསྐོལ་བ་གང་འཐུངས་པ། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་གི་ཆུ་ལ་ཡང༌། །དེ་ཡི་ཚད་ཙམ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཁྱི་དང་ཕག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། །མི་གཙང་བ་ནི་གང་ཟོས་པ། །རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལྷུན་པོ་ཡི། །ཚད་ལས་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་འགྱུར། །མཛའ་བཤེས་རབ་ཏུ་བྲལ་བ་ཡིས། །འཁོར་བའི་གནས་སུ་གང་ངུས་པ། །མིག་གི་མཆི་མའི་ཐིགས་པ་ཡི། །སྣོད་དུ་རྒྱ་མཚོ་རུང་མ་ཡིན། །ཕན་ཚུན་དག་ཏུ་རྩོད་པའི་ཕྱིར། །མགོ་བོ་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ། །སྤུངས་ན་དེ་ལྟར་མཐོ་བ་ནི། །ཚངས་པའི་འཇིགརྟེན་ ལས་ཀྱང་ཐལ། །སྲིན་བུར་གྱུར་ཅིང་རབ་བཀྲེས་པས། །ས་ལུད་ཟོས་པ་གང་ཡིན་པ། །འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ནང་དུ། །དེ་ཡིས་བཀང་ན་ཤིན་ཏུ་འགེང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཁྱོ
Chinese
并且，还要想到如果还不学习解脱之道，将会喝下多少（苦水）啊！这只是一个比喻，要想到轮回的圆满和痛苦，没有不经历这些的，因此要感到厌恶。享受安乐是为了满足，但轮回的安乐无论享受多少也不会满足，反而会越来越增长贪欲，因此也会在轮回中长久漂泊，那些安乐连少许都无法抵挡的极其难以忍受的痛苦，将会经历无数次。 《亲友书》中说： “犹如麻风病人被虫侵扰，为了安乐而全都靠近火，也不会平息，要知道贪著欲望也是如此。” 以及，《般若波罗蜜多集经》中也说：“得到那些欲望，像一天一样侍奉，积累再多也不会满足，还有什么比这更大的疾病呢？” 以及，《劝学书》中也说：“在轮回中没有经历过百次的地方在哪里？ 以前没有多次经历过的安乐在哪里？ 没有得到过像孔雀尾羽般美丽的荣耀在哪里？ 即使得到了，贪欲还是会增长。 以前没有多次经历过的痛苦难道没有吗？ 在轮回中有什么能满足的欲望吗？ 没有哪个众生没有饿着肚子睡觉，然而怎么会对轮回者没有厌离呢？” 就像所说的那样思考。 此外，如果像《除忧经》中所说的那样思考，就会感到非常厌恶，因为： 一次又一次在地狱中，所喝的熔化的铜汁，即使是海洋中的水，也没有它的量那么多。 变成狗和猪的时候，所吃的不净之物，比山王须弥山还要多得多。 与亲友彻底分离，在轮回中所哭泣的，眼泪的滴落，大海也无法容纳。 互相争斗的原因，所砍下的头颅，堆积起来那么高，甚至超过了色界天。 变成虫子，极其饥饿，所吃的土和肥料，如果用牛奶海来装，也会装满。 就像所说的那样。 这样的话，《宝积经》中说：
English
And, one should also think about how much (bitter water) one will drink if one does not learn the path to liberation! This is just a metaphor; one should contemplate the perfections and sufferings of samsara, that there is nothing that one has not experienced, and therefore one should feel disgusted. Enjoying happiness is for the sake of satisfaction, but no matter how much one enjoys the happiness of samsara, one will never be satisfied; instead, one's craving will increase more and more. Therefore, one will wander in samsara for a long time, and the extremely unbearable sufferings that those happinesses cannot even slightly withstand will be experienced countless times. The "Letter to a Friend" says: "Just as a leper afflicted by worms relies entirely on fire for happiness, yet it does not subside, know that attachment to desires is the same." And, the "Collected Expositions on the Perfection of Wisdom" also says: "Having obtained those desires, serving them as if for a single day, and not being satisfied by accumulating them greatly, what disease is greater than that?" And, the "Admonition to Study" also says: "Where is the place in samsara that one has not reached hundreds of times? Where is the happiness that one has not experienced many times before? Where is the glory like the beautiful tail feathers of a peacock that one has not obtained? Even if one obtains it, craving still increases. Is there not suffering that one has not experienced many times before? What desires in samsara can be satisfied? If there is no sentient being who has not gone to sleep hungry, then how can there be no renunciation for those in samsara?" One should think as it is said. Furthermore, if one thinks as it is said in the "Eliminating Sorrow Sutra," one will feel extremely disgusted, because: Again and again in hell, the molten copper that one has drunk, even the water in the ocean is not as much as that. When one becomes a dog and a pig, the impure things that one has eaten are much more than Mount Sumeru, the king of mountains. Having been completely separated from friends, the tears that one has cried in samsara, the ocean cannot contain them. Because of fighting each other, the heads that have been cut off, piled up so high, even exceed the realm of Brahma. Having become a worm, extremely hungry, the soil and fertilizer that one has eaten, if one were to fill the ocean of milk with it, it would be completely filled. It is as it is said. In that case, the "Array of Trees Sutra" says:
Tibetan
ད་ཀྱིས་འདོད་རྒྱུས་དོན་མེད་ཆུད་གཟན་པའི། །ལུས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་དྲན་བྱས་ཏེ། །དེ་རིང་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་ཚོལ་བརྟུལ་ཞུགས་དང༌། །བཅས་འདིར་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་ཆོམ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་རྒྱུས་དོན་མེད་ཆུད་གཟན་པའི། །ལུས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་དྲན་བྱས་ཏེ། །གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་མཉེས་པར་མ་བྱས་ཤིང༌། །འདི་འདྲའི་གསུང༌གང་སངས་རྒྱས་ལས་མ་ཐོས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐོབ་ཀྱང་བསླུས་པ་དང་དོན་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། མྱོང་ནས་སྔར་ལྟར་ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆུད་ཟོས་པ་དྲན་པར་བྱ། ད་དུང་ཡང་མ་འབད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་བསམས་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྤྱན་སྔའི་ཞལ་ནས། ཇོ་བོ་སྟོན་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཅི་འདྲའི་ལུས་ཤིག་བླངས་པ་ལ། ད་རེས་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་བྱེད་མ་མྱོང་བས་འབུང་དགོས་གསུང་བ་དང༌། གསང་ཕུ་བའི་ཞལ་ནས། འཁོར་བ་འདིར་གན་བུབ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ཉམས་ལ་རེ་མ་བབ་གསུང་བ་ལྟ་བུའི་བློ་སྣ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་བསམ་དགོས་ཤིང༌། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྐྱང་དགོས་སོ། །ལུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོར་བའི་ཉེས་པ་ནི། རེ་རེའི་བདག་ཉིད་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ནི། ། ལྷུན་པོ་མཉམ་པ་སྙེད་ཅིག་འདས་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ལུས་བླངས་ནས་དོར་བའི་རུས་པ་མ་གོད་ན་ལྷུན་པོ་ལས་ཀྱང་མང་བའོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་ནི། མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚི་གུ་ཙམ། །རི་ལུས་བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པའོ། །འདི་སྔ་མ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་མ་བྱས་པའི་གྲངས་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་མིན་ཏེ། འདིའི་འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས། དགེ་སློང་དག །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལས་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚིག་གུ་ཙམ་གྱི་རི་ལུ་ཐོགས་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གི་མའོ། །འདི་ནི་བདག་གི་མ་དེའི་ཡང་མའོ་ཞེས་འདོར་བར་བྱེད་ན། དགེ་སློང་དག །ས་ཆེན་པོ་འདིའི་འཇིམ་པ་ནི་ཆེས་སྔར་འཛད་པར་འགྱུར་གྱི། མི་རྣམས་ཀྱི་མ་བརྒྱུད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རང་གི་མ་ནས་དེའི་མ་ལ་སོགས་པའི་མ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྒྱུད་པ་སྟོན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། གཞུང་ལས་ཀྱང་མའི་ཐུག་མཐའ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ལུགས་ནི། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། གང་ཚེ་འབྲས་བུ་གཅིག་གི་ཡང༌། །ཐོག་མའི་རྒྱུ་ནི་སྣང་མིན་པ། །དེ་ཚེ་གཅིག་ལ་ཡང་རྒྱས་
Chinese
如今对于因贪欲而毫无意义地浪费的身体，回忆起以前的种种经历，今天为了彻底寻求菩提而严守苦行，并在此以苦行来断除贪欲。你对于因贪欲而毫无意义地浪费的身体，回忆起以前的种种经历，没有使恒河沙数的众生感到满意，也没有从佛陀那里听到过这样的话。如是说，无论获得多少世间的圆满，都要忆念起被欺骗和毫无意义的无量痛苦，以及像以前一样无量次地浪费身体。如果现在还不努力，就要想到将来还会变成那样，从而生起厌离心。在尊者面前说：阿底峡尊者说，从无始以来，我们获得了各种各样的身体，但像现在这样修持大乘佛法的情况从未有过，所以要努力。格西讲法时说：必须多次转生于轮回之中，这还没有成为经验，不要抱有希望。在没有生起这种想法之前，要反复思考，生起之后，也要坚持下去。不断抛弃身体的过患是：每个众生的骨头堆积起来，都与须弥山一样高。如是说，每个众生取舍身体后留下的骨头，如果未被破坏，比须弥山还要多。不断结生的过患是：母亲的边际，就像小小的芥子一样，即使计算山体，大地也无法承受。这是说。前面这些不是指一个众生没有做过的数量，因为对此的解释中引用了经文：诸比丘，譬如有人从这大地之上取起芥子大小的土块，然后说：这是我的母亲，这是我母亲的母亲。诸比丘，这大地上的泥土会很快用完，但人们的母亲却不会穷尽。因为经文中显示了从自己的母亲到母亲的母亲等依次传承的关系，而且经文中也说了母亲的边际。这成为厌离心的原因是：《四百论》中说：当一个果实的最初因，都无法显现时，那么对于一个果实来说，
English
Now, regarding the body wasted meaninglessly due to desire, recall all the past experiences. Today, to thoroughly seek enlightenment, strictly adhere to asceticism, and here, with asceticism, sever desire. You, regarding the body wasted meaninglessly due to desire, recall all the past experiences. You have not satisfied beings as numerous as the sands of the Ganges, nor have you heard such words from the Buddha. As it is said, no matter how much worldly perfection is attained, remember the immeasurable suffering of being deceived and meaningless, and the countless times of wasting the body as before. If you do not strive now, think that it will become like that in the future, and generate renunciation. In the presence of the venerable one, it was said: Lord Atisha said, from beginningless time, we have obtained various kinds of bodies, but there has never been a situation like now where we practice Mahayana Dharma, so we must strive. When Geshe taught, he said: We must be reborn many times in samsara, this has not yet become an experience, do not have hope. Until this thought arises, we must repeatedly think, and after it arises, we must also persevere. The fault of constantly abandoning the body is: The pile of bones of each being is as high as Mount Sumeru. As it is said, the bones left behind by each being taking and abandoning bodies, if not destroyed, are more than Mount Sumeru. The fault of constantly taking rebirth is: The edge of mothers is like a small mustard seed, even if the mountain body is calculated, the earth cannot bear it. This is what it says. The previous ones do not refer to the number that one being has not done, because the explanation of this quotes the sutra: Monks, for example, if someone takes a clod of earth the size of a mustard seed from this great earth, and then says: This is my mother, this is my mother's mother. Monks, the soil on this great earth will soon be exhausted, but people's mothers will not be exhausted. Because the sutra shows the relationship of inheritance from one's own mother to the mother's mother, etc., and the sutra also says the edge of mothers. The reason why this becomes a cause of renunciation is: The Four Hundred Verses says: When the initial cause of a single fruit cannot appear, then for a single fruit,