Tibetan
་སེམས་པའོ། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ཡང་ལྔ་སྟེ། ཆེས་ཕངས་པའི་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་དེས་སེམས་ལ་མྱ་ངན་སྐྱེ་བ་དང༌། ངག་ཏུ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང༌། ལུས་ལ་གནོད་པ་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་ཞིང་འདོད་པས་ཡིད་གདུང་བ་དང༌། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་མ༌ཚང་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་སེམས་པའོ། །འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ཡང་ལྔ་སྟེ། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་འདྲའོ། །འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ནི་སོ་ནམ་བྱས་ཀྱང་སྟོན་ཐོག་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ཚོང་བྱས་ཀྱང་ཁེ་སྤོགས་མ་ཐོན་པ་སོགས་ཏེ། གང་ལ་རེ་བ་དེ་འབད་ནས་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པས་ཡི་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་བསམ་པ་ཡང་ལྔ་སྟེ། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོད་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག༌བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཡང་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ འདྲེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕུང་པོ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ན་རྒ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གཉིས་པོ་དེའི་གནས་ངན་ལེན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དེ་གཉིས་བསྐྱེད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་གྲུབ་ཙམ་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྔ་མའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཞིབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་རྣལ་མ་ཞིག་མ་སྐྱེས་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྣ་རྣལ་མ་སྐྱེ་ས་མེད་ཅིང༌། སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་སྐྱེ་ཐབས་མེད་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གང་དུ་འཇུག་ཀྱང་བསམ་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །དེ་སྐྱེ་བ་ཡང་དྲི་མ་མེད་པའི་གསུང་རབ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ཚད་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གོ་བ་རྣམ་དག་བཙལ་ཏེ། དེ་ནས་རིང་དུ་སོ་སོར་རྟོག༌པའི་དཔྱད་སྒོམ་གྱིས་བློའི་འགྱུར་བ་དྲག་པོ་འདོན་དགོས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བདེན་འཁོར་བའི་
Chinese
思惟也。与可爱分离之痛苦思惟亦有五：与最珍爱的亲友等分离时，由此在心中产生忧伤，口中发出哀号，身体上产生损害，忆念那地方的功德并渴求而内心痛苦，以及那里的受用不齐全，即对这些进行思惟。寻求欲求而未得之痛苦思惟亦有五：与和可爱分离相同。寻求欲求而未得，如耕作却未获得收成，经商却未获得利润等，即对任何所期望的事物，即使努力寻求也未得到，由此产生失望的痛苦。总而言之，对于经中说“近取五蕴即是痛苦”的意义，思惟亦有五：成为显现成就之痛苦的容器，成为依赖于显现成就之痛苦的容器，成为痛苦之痛苦的容器，成为变异之痛苦的容器，以及成为行之痛苦的自性。即对这些反复思惟。其中第一个是：依赖于取此近取蕴，从而引导未来世乃至以后的痛苦。第二个是：成为依赖于已经成就之蕴的衰老等的所依。第三个和第四个是：那两个痛苦的恶劣处境相续相连，从而产生那两个痛苦。第五个是：仅仅是近取蕴成就，就产生行之痛苦的自性，因为先前业和烦恼所导致的，成为其他支配的所有行都是行之痛苦的缘故。这些将在详细讲述三种痛苦时阐述。如果未生起对近取蕴自性的轮回的真实厌离，就不会有产生寻求解脱之真实意乐之处，并且对于众生在轮回中流转也无法生起大悲心，因此无论进入大乘或小乘，这种思惟都极其重要。生起这种思惟，也要依循无垢的经论和可靠的注释，寻求清净的理解，然后通过长久地分别观察的分析禅修，引发强烈的心的转变。因此，世尊宣说了苦谛轮回的
English
Also, contemplate. The contemplation of the suffering of separation from the beloved is also fivefold: When separated from the most cherished relatives, etc., sorrow arises in the mind, lamentations are uttered in the mouth, harm is caused to the body, the mind is tormented by remembering the qualities of that place and desiring it, and the enjoyment there is incomplete, that is, contemplating these. The contemplation of the suffering of seeking desires but not finding them is also fivefold: It is similar to separation from the beloved. Seeking desires but not finding them, such as cultivating but not obtaining a harvest, trading but not obtaining profit, etc., that is, for whatever is hoped for, even if one strives to seek it, it is not found, hence the suffering of disappointment. In short, the meaning of the sutra that says, "The five aggregates of clinging are suffering," the contemplation is also fivefold: Being a vessel of suffering that manifests and achieves, being a vessel of suffering that depends on manifestation and achievement, being a vessel of the suffering of suffering, being a vessel of the suffering of change, and becoming the nature of the suffering of conditioning. That is, contemplate these again and again. The first of these is: Relying on taking this aggregate of clinging, thereby leading to the sufferings of future lives and beyond. The second is: Becoming the basis of aging, etc., which depends on the already achieved aggregates. The third and fourth are: The two sufferings are connected in a continuous sequence of bad situations, thereby generating those two sufferings. The fifth is: Merely the achievement of the aggregate of clinging gives rise to the nature of the suffering of conditioning, because all conditioning that is caused by previous karma and afflictions, becoming subject to others, is the suffering of conditioning. These will be explained in detail when discussing the three sufferings. If a genuine renunciation of the nature of cyclic existence of the aggregates of clinging does not arise, there will be no place for the arising of a genuine intention to seek liberation, and great compassion cannot arise for sentient beings wandering in cyclic existence, therefore, whether entering the Mahayana or Hinayana, this thought is extremely important. To generate this, one must also follow the stainless scriptures and reliable commentaries, seek pure understanding, and then, through prolonged analytical meditation of discriminating observation, evoke a strong transformation of the mind. Therefore, the Blessed One proclaimed the suffering truth of cyclic existence.
Tibetan
ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས་རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེས་ཕན་ཆད་ན་ཚ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི་ན་རྒྱུ་ཞིག་ན་བ་ ཡིན། འཆི་རྒྱུ་ཞིག་འཆི་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་མི་འོས་པ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མིན་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཡིན། འཁོར་བར་གནས་རིང་ལ་དེ་ལས་མ་འདས། རང་ཅག་དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་ན་སྐྱེ་བ་སྤོང་དགོས། དེ་ལ་རྒྱུ་སྤོང་དགོས་གསུང་བ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་དུ་བསམ་མོ། །གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དྲུག་བསམ་པ་ནི། བཤེས་སྤྲིངས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་བདུན་གསུངས་པའི་ཐ་མ་ནི་སོ་སོའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པས་འདིར་དྲུག་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ནི། འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ་ན་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་རྣམས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དགྲར་འགྱུར་ཞིང་དགྲ་རྣམས་གཉེན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཕ་བུར་འགྱུར་ཞིང་བུ་ཕར་འགྱུར་བ་དང་མ་ཆུང་མར་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མ་མར་འགྱུར་བ་སོགས་སུ་རིམ་པ་བཞིན་འཕོས་ནས་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཡིད་བརྟན་རུང་བ་ཡེ་མེད་པ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། ཕ་ནི་བུ་ཉིད་མ་ནི་ཆུང་མ་ཉིད། །སྐྱེ་བོ་དགྲར་གྱུར་པ་ཡང་བཤེས་ཉིད་དང༌། །ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མཆི་བས་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་དག་ན་ངེས་པ་འགའ་མ་མཆིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་དགྲ་གཉེན་ཕན་ཚུན་དུ་འགྱུར་ནས་འགྲོ་སྟེ། དཔུང་བཟང་གིས་ཞུས་པ་ལས། རེ་ཞིག་ཅིག་ན་དགྲ་ཡང་མཛའ་བོར་འགྱུར། །མཛའ་བོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་དགྲར་ཡང་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ནི་བར་མར་འགྱུར། །བར་མ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ནི་དགྲ་བོར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ མཛའ་བཤེས་འགྱུར་བར་རིག་ནས་ནི། །བློ་གྲོས་ལྡན་པས་ནམ་ཡང་ཆགས་མི་བྱ། །གཉེན་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དག །བཟློག་ནས་དགེ་ལ་ཅི་བདེར་གཞག་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྒོམས་ནས། དགྲ་གཉེན་ལ་རིས་སུ་བཅད་ནས་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་སྐྱེ་བ་བཀག་སྟེ་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་བློ་གཏད་ས་གང་ཡང་མེད་པར་བལྟས་ལ་སྐྱོ་བར་བྱའོ། །ངོམས་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ནི། རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་ལས་ལྷག་པ་ཡི། །འོ་མ་འཐུངས་ཏེ་ད་དུང་སོ་སོ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཁོར་བ་པས། །དེ་བས་ཆེས་མང་ཉིད་ཅིག་བཏུང་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ཀྱང་སྔར་མའི་ནུ་ཞོ་ཇི་ཙམ་འཐུངས་པ་
Chinese
为了知晓过患，如圣者无著善加决定的那样，讲述所说的八苦之意。博朵瓦说：无论生于六道何处，一旦生起疾病和死亡等痛苦，就是因为有病的因才生病，有死的因才死亡。这不是什么不应有的事情突然发生，而是轮回的特征或本性。只要安住于轮回，就无法超越这些。我们如果对此感到厌倦，就必须舍弃生。如其所说，必须舍弃其因。因此，应当如是思维之前所说的生老病死等痛苦的生起。二是思维六种痛苦：在《亲友书》的注释中说了七种，最后一种是各自的过患，因此此处应当思维六种。其中的无定过患是：在轮回中，父母等亲属在其他世会变成敌人，而敌人会变成亲属；同样，父亲会变成儿子，儿子会变成父亲，母亲会变成妻子，妻子会变成母亲等，像这样依次转变，仅仅是流转，因此完全没有可以信任之处。如《亲友书》所说：父亲即是儿子，母亲即是妻子，曾经是敌人的众生也会变成亲友，因为会变成相反的情况，所以在轮回中没有任何确定性。如是说。即使在今生，敌人和亲友也会互相转变。如《善臂请问经》所说：一时之间，敌人也会变成朋友，朋友也会同样变成敌人，有些人会变成中间人，而中间人也会变成敌人。如是知晓朋友和亲友会转变后，有智慧的人永远不会贪执。应当遣除贪爱亲友之心的分别念，随力安住在善法中。如是观修后，阻止区分敌人和亲友而生起的贪爱和嗔恨，观察轮回的法没有任何可以信任之处，从而感到厌倦。不知满足的过患是：每个人都喝了超过四个大海的水量的乳汁，但仍然追随各自的众生，轮回者将会喝更多。如是每个有情曾经喝过多少母亲的乳汁
English
In order to know the faults, it is said that the meaning of the eight sufferings is explained as it was well determined by the noble Asanga. Potowa said: Wherever one is born in the six realms, once suffering such as sickness and death arises, it is because one is sick due to the cause of sickness, and one dies due to the cause of death. This is not something that should not happen suddenly, but is the characteristic or nature of samsara. As long as one abides in samsara, one cannot transcend these. If we are tired of this, we must abandon birth. As it is said, we must abandon its cause. Therefore, one should think in this way about the arising of suffering such as birth, old age, sickness, and death that were mentioned earlier. Second, thinking about the six sufferings: In the commentary on the "Letter to a Friend," seven are mentioned, the last of which is the fault of each individual, so here we should think about six. Among them, the fault of uncertainty is: In samsara, relatives such as parents will become enemies in other lives, and enemies will become relatives; similarly, fathers will become sons, sons will become fathers, mothers will become wives, wives will become mothers, etc., like this, they transform in sequence, only transmigrating, so there is absolutely nothing to trust. As the "Letter to a Friend" says: The father is the son, the mother is the wife, and beings who were enemies will also become friends, because they will become the opposite, so there is no certainty in samsara. It is said. Even in this life, enemies and friends will transform into each other. As the "Inquiry of Good Arms" says: For a while, enemies will also become friends, and friends will also become enemies in the same way, some will become intermediaries, and the intermediaries will also become enemies. Having recognized that friends and relatives will transform in this way, the wise will never be attached. One should dispel the thoughts of attachment to relatives, and abide in virtue as much as possible. After meditating in this way, prevent the arising of attachment and hatred by distinguishing between enemies and friends, and observe that there is nothing to trust in the Dharma of samsara, and thereby feel weary. The fault of not knowing satisfaction is: Each person has drunk more milk than the four oceans, but still follows their respective beings, the samsaric ones will drink even more. Like this, how much mother's milk has each sentient being drunk in the past