Tibetan
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཚོགས་པ་ན་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་ཡང་དམིགས་པར་འཐད་པ་ཞིག་ན། མིག་ལ་རང་ལ་བལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་བལྟ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང༌། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ནི། །ཐོག་མར་བདག་ལ་སྣང་འགྱུར་ན། །མིག་ཉིད་ལ་ཡང་མིག་གིས་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཛིན་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གལ་ཏེ་མེས་རང་མི་བསྲེག་ཀྱང་གཞན་བསྲེག་པ་བཞིན་དུ། མིག་གིས་རང་ལ་མི་བལྟ་ཡང་གཞན་ལ་བལྟ་བ་མི་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྤྱིར་མེས་བུད་ཤིང་བསྲེག་པ་དང་མིག་གིས་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་ཙམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ངོ་བོས་ཡོད་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། མེས་བུད་ཤིང་བསྲེག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དཔེར་བྱེད་དགོས་པས་དེའི་ ཚེ་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་བཞིན་དུ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཉིས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་རང་བཞིན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བས་དེ་གཉིས་གང་ཡིན། གཅིག་ཡིན་ན་ནི། མེས་རང་ཉིད་བསྲེག་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་མེ་སྲེག་བྱེད་དང་བུད་ཤིང་བསྲེག་བྱར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འགྱུར་ན་ནི་ཁོ་བོས་ཀྱང་མེ་ནི་བསྲེག་བྱའོ། །བུད་ཤིང་ནི་སྲེག་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ལན་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་སོ་སོ་བ་ཡིན་ན་ནི། བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟ་མེད་པར་བ་ལང་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང༌། མེས་ནི་ཚ་བ་ཉིད་བསྲེག་སྟེ། །ཚ་བ་མ་ཡིན་ཇི་ལྟར་བསྲེག །དེས་ན་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་མེད། །དེ་མ་གཏོགས་པར་མེ་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྲེག་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་ན་ནི་རང་མི་བསྲེག་ན་གཞན་ཡང་མི་བསྲེག་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། མིག་ལ་བལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་ནའང་རང་ལ་མི་བལྟ་ན་གཞན་ལ་ཡང་མི་བལྟ་བར་འདོད་དགོས་པས་སྐྱོན་སྔ་མ་མི་གཡོའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བྱ་བྱེད་འཐད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་ནུས་པས། རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མེད་པ་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པ་ཡང་སོ་སོར་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བས། རང་བཞིན་མེད་པའི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་བཞིན་ མེད་པའི་ཚད་མས་འཇལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདིས་མེ་དང་བུད་ཤིང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འཐད་པས་རྗེས་དཔག་ཏུ་འདོད་དགོས་ན། དེ་ལྟ་ན་དེའི་རྟེན་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། རང་བཞིན་ཡོད་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་མི་འདའ་བར་མཐོང་ནས་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁེགས་པ་ན་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱབ་པར་མཐོང་བས། ཚུལ་གཉིས་འགྲུབ་ལ། གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་པས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཡོད་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་དང་བུད་ཤིང་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ནི་རྗེས་དཔག་གོ །འདིས་ནི་སྔར་བཀོད་པའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལའང་ཚུལ་གསུམ་དང་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་རང་བཞིན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། གཅིག་ཡིན་ན་མེས་རང་ཉིད་བསྲེག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མི་འདོད་པ་འཕེན་པ་འདི་འདྲ་རྣམས་ཡིན་པས་དེས་མཚོན་ནས་ཐལ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རྒོལ་དེས་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་མ་དོར་བ་དེ་སྲིད་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞལ་བྱ་འཇལ་བ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ འགའ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ནས་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང༌། ཡང་ཅི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། དེ་ཡང་རང་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་གྲུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རེས་འགའ་དཔང་པོ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀྱིས་ཚད་མར་བྱས་པའི་ཚིག་གིས་རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པར་འགྱུར་ལ། རེས་འགའ་ནི་རང་གི་ཚིག་ཁོ་ནས་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་ལའང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གཞན་ལ་གྲགས་པ་རྟགས་སུ་རུང་བའི་དཔེ་དང་ཤེས་བྱེད་རྣམས་གསུངས་ཤིང༌། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཕྱི་རྒོལ་ལ་ཚད་མ་གང་གིས་ཚུལ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་དེས་སྔ་རྒོལ་ལ་ཡང་གྲུབ་དགོས
Chinese
如果色等和合，看色也确实是所缘的话，因为眼睛不能看到自己，所以也显示不能看到其他。在《四百论》中也说：“一切事物的自性，如果最初显现于自身，那么眼睛自身，为何不能被眼睛所见？”就像这样说的。如果认为，就像火不烧自己却能烧其他一样，眼睛不能看到自己，但能看到其他并不矛盾。一般来说，并不是要遮止火烧柴和眼睛看色，而是要遮止眼睛具有能看其他事物的自性。如果是这样，因为需要用火烧柴这种自性成立的事物来作比喻，所以在那个时候，比喻也就像所要论证的一样不合理。像这样，如果火和柴都具有以自己的自性成立的自性，那么不超出是自性相同还是自性相异这两种情况，那么这两种情况是哪一种呢？如果是一种，那么火就会烧自己。另外，火怎么会是能烧者，柴怎么会是被烧者呢？如果能这样，那么他也会说火是被烧者，柴是能烧者，那有什么回答呢？如果自性是各不相同的，那么没有柴火也会显现，就像没有马牛也会显现一样。在《四百论》中也说：“火烧热性，不烧非热性，因此没有叫做柴的东西，没有它也没有火。”就像这样说的。这样，如果承认燃烧具有以自己的自性成立的自性，那么就像不烧自己也就不烧其他一样，如果承认眼睛具有能看的自性，那么也必须认为不能看自己也就不能看其他，所以之前的过失无法避免。这样，当看到对承认自性所作的破斥时，就会舍弃执着事物具有以自己的自性成立的自性的宗派，然后也能了悟在无自性上，能作和所作是合理的。因此，就能区分无自性和没有，所以也能区分有自性和有，因此，也能了悟用无自性的量来衡量无自性的所量等等。那么，这
English
If form and so on are combined, and seeing form is indeed an appropriate object, then because the eye cannot see itself, it also shows that it cannot see others. The Catuhsataka also says: "The nature of all things, if it first appears to itself, then why is it not perceived by the eye itself?" It is said like this. If you think that just as fire does not burn itself but can burn others, it is not contradictory that the eye cannot see itself but can see others. In general, it is not just preventing fire from burning wood and the eye from seeing form, but it is preventing the eye from having the nature of seeing others. If that is the case, since it is necessary to use the self-established burning of wood by fire as an example, then at that time, the example is as unreasonable as what is to be proven. Like this, if both fire and wood have a self-established nature, then it does not exceed being either the same nature or different natures, so which of these two is it? If it is one, then the fire will burn itself. Also, how can fire be the burner and wood be the burned? If it can be like this, then he will also say that fire is the burned and wood is the burner, what is the answer? If the natures are different, then fire will appear even without wood, just as cattle appear without horses. The Catuhsataka also says: "Fire burns heat, it does not burn non-heat, therefore there is no such thing as wood, and without it there is no fire." It is said like this. Thus, if you admit that burning has a self-established nature, then just as not burning oneself also means not burning others, if you admit that the eye has the nature of seeing, then you must also think that not seeing oneself also means not seeing others, so the previous fault cannot be avoided. Thus, when you see the refutations made against admitting self-nature, you will abandon the tenet of holding that things have a self-established nature, and then you will also be able to realize that in selflessness, the agent and the object are reasonable. Therefore, you can distinguish between selflessness and non-existence, so you can also distinguish between self-nature and existence, therefore, you can also realize measuring the object of measurement of selflessness with the measure of selflessness and so on. So, this
Chinese
如果认识到火和木柴没有自性的量不是现量，而必须认为是比量，那么，它的所依，也就是论证，是什么样的呢？如果存在自性，就会看到它不超出是一和异，当一和异的自性被否定时，就会看到它遍及无自性。这样，两种方式就成立了。确定没有一和异的自性，是周遍法的特征，因此存在第三种方式的论证。依靠它，确定火和木柴没有自性，这就是比量。通过这个，也要了解先前所说的为他人所知的陈述中，三种方式和比量产生的过程。如果火和木柴有自性，那么自性就会变成一或异。像这样，如果是一，火就会烧自己。像这样，把他人承认的作为论证，从而把对方不希望的结果推出去，这些就是推论。通过这些例子，也要理解其他的推论。这样，只要外道没有放弃事物存在的宗义，那么依靠成立的、以自性成立的可量度的事物，就能成立作为实现目标的量。当通过量认识到某些事物没有以自性成立时，就放弃了事物存在的宗义。在《释论》中也说：如果通过比量成立的任何事物，也会被比量所损害吗？答：是的，会损害。但这是通过自己成立的论证，而不是通过他人成立的论证。因为在世间就是这样看到的。在世间，有时证人通过原告和被告双方都认为是量的言辞而获胜或失败，有时只通过自己的言辞而获胜或失败，而不是通过他人的言辞而获胜或失败。世间如何，道理也是如此。因为世间的说法才适合在理性的论著中使用。这样，就说了可以作为论证的、为他人所知的例子和知识。思辨者们认为，外道通过量成立三种方式等，那么这个量也必须对前道成立。
English
If the valid cognition that realizes that fire and firewood are without inherent existence is not direct perception, but must be considered inferential cognition, then what is its basis, the reasoning? If there is inherent existence, it will be seen that it does not go beyond being either one or different. When the inherent existence of one and different is negated, it will be seen that it pervades the absence of inherent existence. Thus, two aspects are established. The certainty that there is no inherent existence of one and different is the characteristic of the subject-property, so there is a sign of the third aspect. Based on this, the certainty that fire and firewood are without inherent existence is inferential cognition. Through this, one should also understand the process of the three aspects and the arising of inferential cognition in the previously stated statement known to others. Consequence is: if fire and firewood have inherent existence, then the inherent existence will become either one or different. Like this, if it is one, the fire will burn itself. Like this, taking what is admitted by others as a sign, and thereby projecting the undesired consequence onto the opponent, these are consequences. Through these examples, one should also understand other consequences. Thus, as long as that opponent does not abandon the tenet of asserting the existence of things, then relying on the established measurable things that are established by their own nature, it can be established as a valid cognition that accomplishes the purpose. When it is realized by valid cognition that some things are not established by their own nature, then the tenet of asserting the existence of things is abandoned. In the Clear Words, it is also said: "Again, is there harm from inference by inference through the door of inference that is established for anything whatsoever?" The answer is: "Yes, there is. That is also by the reason that is established for oneself, but not by what is established for others, because it is seen in the world itself." In the world, sometimes the witness is victorious or defeated by the words that both the plaintiff and the defendant have made valid cognition, and sometimes it is only by one's own words that one is victorious or defeated, but not by the words of others. Just as it is in the world, so it is also in reasoning, because only worldly terms are appropriate for use in treatises on reasoning. Thus, examples and knowledge that are known to others and can be used as signs are spoken of. Logicians think that the valid cognition by which the opponent establishes the three aspects, etc., must also be established for the proponent.