Tibetan
་འཇུག་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱང་རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ནི་ཐེག་ཆེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཟད་པ་ཙམ་ནི་ཐོབ་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཤིང༌། བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཙམ་ལའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མེད་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་དུ་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟད་པ་ལ་གཉིས་ལས་ཉོན་མོངས་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཏན་སྤངས་པ་ནི་ཐེག་དམན་ལའང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་གཏན་མ་དམིགས་པས་སྤངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བདག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་དེའི་ ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལའང་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་འཚིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། བརྟེན་ནས་བརྟགས་པ་མ་རིག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་འདི་ཅི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞིག་ཅེས་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དཔྱོད་པ་ན་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ། བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །བདག་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞི་བདག་གི་བའང་ཤིན་ཏུ་ཆེས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་དེའི་ཡན་ལག་དག་ཀྱང་ཚིག་པས་མ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་གང་གི་ཚེ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་བདག་གི་བའང་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བདག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་བདག་གི་བ་ཕུང་པོ་ལའང་བདག་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་གདགས་ པའི་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ
Chinese
宣说补特伽罗无我的那些论者，也是广说第十八品。如果这里不是阐述进入大乘真如之理吗？那么，仅仅是断尽我与我所执著，不应理成为所要获得的真如，仅仅是确定我与我所无自性，也没有确定法无我，因此，不应理成为进入真如的道，如果这样想，没有过失。因为，我与我所执著在一切方面断尽，从二者不再生起烦恼的方式而彻底断除，这在小乘中也有，但是，内外诸法的戏论相全部不缘，由此断除是法身之故，并且，证悟我无自性时，作为它的支分之蕴等，执著为有自性也会遣除之故，就像车子烧毁时，车轮等它的支分也会烧毁一样。对此，《明句论》中说：“依赖而假立，与无明颠倒相应者，对于作为显现为我之所执著的处所的这五蕴，是蕴的自性存在之物吗？或者，是蕴的自性不存在之物呢？想要解脱者们是这样分别的。在一切方面分别时，想要解脱者们没有缘到，因此，对于他们来说，如果我自身不存在，怎么会有我所呢？因为没有缘到我，作为安立我的基础的我所也极难缘到。就像车子烧毁时，它的支分等也因烧毁而没有缘到一样。同样，瑜伽行者们在什么时候证悟无我，就在那个时候，蕴的自体我所也证悟为无我。”因此，经中说证悟我无自性之时，对于我所之蕴也证悟为无我，即无自性。入行论释中也说：“因为缘于色等各自的体性而成为颠倒，因此，也不会证悟补特伽罗无我，因为缘于作为安立我的基础的蕴之故。如是说，只要有蕴执
English
Those who expound the absence of self of the person also extensively explain the eighteenth chapter. If this is not explaining the way to enter the suchness of the Great Vehicle, then, merely exhausting the clinging to self and what belongs to self should not reasonably become the suchness to be attained, and merely establishing that self and what belongs to self are without inherent existence does not establish the absence of self of phenomena, therefore, it should not reasonably become the path to enter suchness. If you think like that, there is no fault. Because, the clinging to self and what belongs to self is exhausted in all aspects, and it is completely abandoned by the method of not arising afflictions again from the two, although this also exists in the Lesser Vehicle, however, abandoning all the characteristics of the elaboration of outer and inner phenomena by not perceiving them at all is the Dharmakaya, and when realizing that self is without inherent existence, the aggregates, etc., which are its limbs, will also reverse the clinging to inherent existence, just as when a chariot is burned, its limbs such as wheels will also be burned. Moreover, in the Clear Words, it says: "Those who rely on imputation and are endowed with ignorance and perversion, are these five aggregates, which are the basis of manifest clinging to self, something that appears to be the object of appropriation, something that has the nature of aggregates? Or, is it something that does not have the nature of aggregates? Those who desire liberation analyze in this way. When analyzing in all aspects, those who desire liberation do not perceive it, therefore, for them, if self does not exist, how can what belongs to self exist? Because self is not perceived, the basis of imputation of self, what belongs to self, is also extremely difficult to perceive. Just as when a chariot is burned, its limbs, etc., are also not perceived because they are burned. Similarly, when yogis realize the absence of self, at that very time, the object of the aggregates, what belongs to self, will also be realized as without self." Therefore, it is said in the sutra that when realizing that self is without inherent existence, the aggregates that belong to self are also realized as without self, that is, without inherent existence. The Commentary on Entering also says: "Because it is perverted by focusing on the self-nature of form, etc., therefore, the absence of self of the person will also not be realized, because it focuses on the aggregates that are the basis of imputation of self. As it is said, as long as there is clinging to the aggregates,
Tibetan
། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ཅེས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་རྟོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པའི་བློ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་གཉིས་ཀྱང་སོ་སོ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཚེ། ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འཇོག་སྙམ་ན། དྲི་བ་དང་པོ་ཁས་མི་ལེན་པས་དྲི་བ་འོག་མ་བཤད་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ཀྱང་། བློ་དེས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ནུས་པས་ན། ཕུང་པོ་ལ་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ། ཕུང་པོའང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། འདི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གི་ཞེས་བྱ་ན། བདག་དེ་ཡང་མེད་དེ། དེ་མེད་ན་དེའི་འདི་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མི་སྲིད་པར་ངེས་པ་ན་བློ་དེས་དེའི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་ཀྱང་དེའི་རྣ་བ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ནུས་པ་ལྟར། བདག་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པར་ངེས་ན་དེའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རང་སྡེ་གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་མི་འདོད་པས། དེ་དག་གིས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་མིག་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རགས་པ་རྣམས་དེ་དག་གིས་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟའོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་འདོད་ན་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་དང་ཡང་འགལ་ལ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་མི་དགེའི་ལས
Chinese
。因此，如果不能理解蕴的无自性，就不能理解人无我。如果理解人的无自性的智慧，就是理解蕴的无自性，那么理解二无我的智慧就变成一个，有这样的过失。法和人是各自不同的，因此理解二者无自性的智慧也是各自不同的，例如理解瓶子和柱子是无常的智慧一样。如果理解人无自性的智慧，不能理解蕴的无自性，那么在理解人无我的时候，如何安立为理解蕴的无自性呢？因为不承认第一个问题，所以下面的问题就不说了。即使理解人无自性的智慧，不认为蕴是无自性的，但是，这个智慧能够不依赖于其他而引出确定蕴无自性的定解，因此，能够断除对蕴执着自性的执着。因此，当理解人无自性的时候，就说也理解了蕴的无自性。这也要像佛护论师所说的那样理解：如果说有我，那么什么是我的呢？我都没有，那么怎么能说这是我的呢？例如，确定石女的儿子不存在的时候，这个智慧虽然不认为石女儿子的耳朵等不存在，但是能够断除认为石女儿子有耳朵的执着。如果确定我本身不存在，那么执着我的眼睛等存在的想法就会消失。如果自宗中，认为人是假立存在的有实宗也认为人不是胜义谛存在的，那么他们也会理解眼睛等是无自性的吗？如果是这样，那么眼睛和苗芽等粗大的事物，他们也认为是假立存在的，因此也会理解为无自性的。如果认为是这样，那么就和自己的承诺相违背了，而且也不需要去论证苗芽等是无自性的，善与非善的业
English
Therefore, if one does not understand the selflessness of the aggregates, one cannot understand the selflessness of the person. If the wisdom that understands the selflessness of the person is the same wisdom that understands the selflessness of the aggregates, then the two wisdoms that understand the two selflessnesses become one, which is a fault. Dharma and person are separate, so the two wisdoms that understand their selflessness are also separate, just like the wisdom that understands that a pot and a pillar are impermanent. If the wisdom that understands the selflessness of the person does not understand the selflessness of the aggregates, then how can it be established that one understands the selflessness of the aggregates when one understands the selflessness of the person? Since the first question is not accepted, the following question will not be discussed. Even if the wisdom that understands the selflessness of the person does not think that the aggregates are selfless, that wisdom can lead to a definite understanding that the aggregates are selfless without relying on others. Therefore, it can cut off the clinging to the self-nature of the aggregates. Therefore, when one understands the selflessness of the person, it is said that one also understands the selflessness of the aggregates. This should also be understood as stated in Buddhapālita: If there is such a thing as 'I', then what is 'mine'? There is no 'I', so how can it be appropriate to say 'this is mine'? For example, when it is certain that the son of a barren woman does not exist, that wisdom does not think that the ears of the barren woman's son do not exist, but it can cut off the clinging to the belief that the barren woman's son has ears. If it is certain that the 'I' itself does not exist, then the clinging to the belief that the eyes and so on of the 'I' exist will be reversed. If even those of our own school who assert that the person is nominally existent, the proponents of entities, do not assert that the person is ultimately established, then will they also understand that the eyes and so on are selfless? If so, then the gross things like the eyes and sprouts are also considered nominally existent by them, so they will also understand them as selfless. If you think so, then if you assert that, it contradicts your own commitments, and it becomes unnecessary to prove that sprouts and so on are without inherent existence, and virtuous and non-virtuous actions...