Tibetan
པ་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ་བརྟེན་དགོས་ལ། གསུང་རབ་ཀྱང་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ན། ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཟབ་མོའི་དོན་བཙལ་བར་བྱ་སྙམ་ན། ངེས་པའི་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འོ་ན་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ངེས་དོན་དང་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་དྲང་དོན་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ནི་བརྗོད་ བྱའི་སྒོ་ནས་བཞག་སྟེ། དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཏུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་དོན་དམ་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཟབ་མོ་བལྟ་དཀའ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་ལུགས་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ལ། དོན་དམ་བསྟན་པས་ངེས་དོན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དམ་སྟོན་ལུགས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མདོ་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གསོ་བ་དང་སྐྱེས་བུ་དང་གང་ཟག་དང་ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ཤེད་བུ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་སྐད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་བ་བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་སྲོག་མེད་པ་དང་གང་ཟག་མེད་པ་དང་བདག་པོ་མེད་པ་ རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བདག་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པ་རྣམས་ངེས་དོན་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པས། བདག་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་དོན་དམ་དང༌། སྐྱེ་བ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། བཟློག་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང༌། ངེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའང་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས་ངེས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པར་བཟུང་སྟེ། སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དོན་དམ་པ་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་གཉིས་ལ་དྲང་ བའི་དོན་དང་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྙམ་ན། འདིའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པས་ན། ངེས་པའི་དོན་ནམ་དོན་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཕན་ཆད་དུ་དྲང་དུ་མེད་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་དུ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་དྲང་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། ངེས་པའི་དོན་ཡང་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཚད་མ་དང་བཅས་པ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཞན་གྱིས་གང་དུའང་དྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཤེས་པར་ནུས་ཏེ། འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ལྟར་བཟུང་དུ་མི་རུང་བར་དགོངས་པ་བཤད་ནས་དོན་གཞན་ལ་དྲང་དགོས་པའམ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཟུང་བས་ཆོག་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་ད་དུང་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་དགོས་པས་ན་དྲང་བའི་དོན་ནམ་དོན་དྲང་དགོས་པའོ། །ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་གང་ཟག་མེད་པ་སོགས་བྱུང་ན་སྐྱེ་བ་དང་གང
Chinese
解释的方式是如何产生的，以及确立空性的见解的方式。首先，想要证悟真如的人，必须依赖佛陀的经典。然而，经典也因为所化众生的不同想法而各不相同。那么，应该依靠什么样的经典来寻求深奥的意义呢？必须依靠了义的经典才能证悟真如。那么，什么样的是了义，什么样的是不了义呢？这是从所诠释的角度来安立的：宣说胜义谛的是了义，宣说世俗谛的是不了义的经典。就像《无尽慧经》中所说的那样：“什么是了义的经，什么是不了义的经呢？凡是宣说建立世俗的经典，都称为不了义。凡是宣说建立胜义谛的经典，都称为了义。凡是宣说各种词句和文字的经典，都称为不了义。凡是宣说深奥、难以观看、难以理解的经典，都称为了义。”那么，宣说世俗而成为不了义的世俗宣说方式是怎样的呢？宣说胜义而成为了义的胜义宣说方式又是如何宣说的呢？这部经中也清楚地说明了这一点。经中说：“凡是宣说我、有情、命、滋养、士夫、补特伽罗、势力生、童子、作者、受者，用各种各样的名称来宣说，对于无主宰的事物，像有主宰一样来宣说的经典，都称为不了义。凡是宣说空性、无相、无愿、无作、无生、不生、无有情、无命、无补特伽罗、无主宰，宣说解脱之门的经典，都称为了义。”因此，宣说无我、无生等断除戏论的方式是了义，宣说我等是不了义。无我、无生等是胜义谛，
English
How the way of explanation arose, and how the view of emptiness was established. Firstly, those who wish to realize Suchness must rely on the words of the Buddha. However, the scriptures are also diverse due to the various thoughts of the beings to be tamed. So, what kind of scripture should one rely on to seek the profound meaning? One must rely on the scriptures of definitive meaning to realize Suchness. Then, what is definitive meaning and what is provisional meaning? This is established from the perspective of what is to be expressed: that which teaches the ultimate truth is definitive meaning, and that which teaches the conventional truth is considered a scripture of provisional meaning. As it is also stated in the Teaching of Inexhaustible Intelligence: "What is a sutra of definitive meaning? What is a sutra of provisional meaning? Those sutras that teach the establishment of conventional truth are called provisional meaning. Those sutras that teach the establishment of ultimate truth are called definitive meaning. Those sutras that teach various words and letters are called provisional meaning. Those sutras that teach the profound, difficult to see, and difficult to understand are called definitive meaning." So, what is the way of teaching conventional truth that leads to provisional meaning, and how is the way of teaching ultimate truth that leads to definitive meaning taught? This is also very clearly taught in that sutra. In that very sutra, it says: "Those sutras that speak of self, sentient beings, life, nourishment, individuals, persons, those born of power, youths, agents, and experiencers, using various names, and that teach as if there is a master over things that have no master, are called provisional meaning. Those sutras that teach emptiness, signlessness, wishlessness, non-conceptualization, unbornness, unoriginatedness, absence of sentient beings, absence of life, absence of persons, absence of a master, and that teach the door of liberation, are called definitive meaning." Therefore, those that teach in the way of cutting off elaborations such as selflessness and unbornness are definitive meaning, and those that teach self and so on are said to be provisional meaning. Selflessness and unbornness are ultimate truth,
Chinese
应当了知色等是世俗谛。如《三摩地王经》中也说：‘如来所说空性义，应知了义经差别，何经说及有情众，彼等诸经应知是，不了义说。’《中观光明论》中也说：‘因此，唯说胜义谛为了义，相反则为不了义，应当如是理解。’《圣一切佛刹土入智慧光明庄严经》中也说：‘何为了义，即是胜义谛。’又说，无生等，圣无尽慧所说为了义。因此，应当确定无生等唯是胜义谛。《中观理聚论》及其释疏等，应视为如实宣说了义谛，因为它们广为阐明了远离生灭等一切戏论之集的胜义谛。何以故，将如是宣说的二者称为不了义和了义呢？因为此义不能引向他处，故称为了义或义了知，因为此义是真如之义，是应确立的究竟之故。此后不可再引，他人亦不可引，因为其具有成立之量。如《中观光明论》中也说：‘何为了义？谓依正量及胜义谛而说者，是不能由他人引至别处的。’如是所说之意，即能知不了义，此义不可如所说般执取，需解释其密意而引至他义，或仅按字面执取即可，然仅此程度并非究竟之真如，还需于此之外寻求彼之真如，故为不了义或义需引。了义之经部，以其字面意义，若从此经部中出现无生及无人等，则生与
English
It should be understood that form and so on are conventional truths. As it is also said in the Samadhiraja Sutra: 'As the Tathagata has explained emptiness, one should know the distinctions of the definitive meaning sutras. Whatever sutras teach about sentient beings, individuals, and persons, all those teachings should be understood as provisional meanings.' It is also said in the Madhyamaka Aloka: 'Therefore, only speaking of the ultimate truth is of definitive meaning, and the opposite is of provisional meaning, and this should be understood.' It is also said in the Noble Ornament of the Light of Wisdom Entering the Realm of All Buddhas: 'Whatever is of definitive meaning is the ultimate truth.' It is also said that unbornness and so on are taught as definitive meaning by the Noble Inexhaustible Intelligence. Therefore, it should be determined that unbornness and so on are solely the ultimate truth. The Madhyamaka Collections of Reasoning and their commentaries should be regarded as truly explaining the definitive meaning, because they extensively establish the ultimate truth that is free from all elaborations such as arising and ceasing. Why are these two teachings called provisional and definitive meanings? Because this meaning cannot be led elsewhere, it is called definitive meaning or meaning-understood, because this meaning is the meaning of suchness, and is the ultimate to be established. It cannot be led further than this, and others cannot lead it, because it possesses the valid means of proof. As it is also said in the Madhyamaka Aloka: 'What is definitive meaning? It is that which is spoken based on valid cognition and the ultimate truth, and it cannot be led elsewhere by others.' The implication of what is said in this way is that one can know the provisional meaning. This meaning cannot be taken as it is said, but one must explain its intention and lead it to another meaning, or one can simply take it literally, but that alone is not the ultimate suchness, and one must still seek its suchness elsewhere, so it is a provisional meaning or a meaning that needs to be led. The sutras of definitive meaning are literal, so if unbornness and no-self etc. arise from those sutras, then birth and