English
Being overly attached to the object of meditation, and the desires associated with it, are the four things mentioned earlier. Thus, the four practices such as guarding the sense doors, which were taught earlier during the breaks between meditation sessions, are very important for preventing both sinking and excitement. Furthermore, if you understand these causes and strive to prevent them, it will be very helpful in cutting off sinking and excitement. Therefore, even subtle sinking and excitement should be recognized with mindfulness, and no matter what their nature, they should not be accepted but must be rejected in every way. If this is not done, it will be a fault of samadhi called "non-manifestation," as stated in the Madhyāntavibhāga. Therefore, even if subtle distractions and wandering thoughts cannot be cut off at first, do not abandon them thinking they cannot be cut off. If they are not strong and do not have a very long continuity, do not think that they are weak and short-lived and do not accumulate karma, so they do not need to be cut off. Those who "do not manifest" in order to abandon these are actually deceiving those who seek samadhi, pretending to know how to accomplish pure samadhi when they do not. This is because it goes against the way of practicing samadhi established by the venerable Maitreya and others. Similarly, in preventing sinking and excitement, excitement and distraction usually interfere first, so you must strive to cut them off. When you strive in this way, and the gross excitement and distraction disappear, you will gain a little stability. At this time, you should strive to guard against sinking. When you exert effort to guard against sinking, excitement will again interfere with stability in a more subtle way than before. Therefore, strive to cut it off, and when it disappears, the stability will increase. At this time, sinking will also arise, so strive to cut off sinking. In short, withdraw your mind from external excitement and place it on the internal object of focus, seeking stability. Once stability arises, alternately apply strong vigilance against sinking and clear awareness. By alternating between these two, you will achieve flawless samadhi. Do not rely solely on clarity with an aspect of grasping, and expect to gain stability with mere clarity without awareness. Second, sinking, excitement and
Tibetan
བྲལ་བའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོ་ཡང་བཅད་དེ་བསྒོམས་པས། ཡང་ན་བྱིང་བ་དང་ཡང་ན་རྒོད་པར་འགྱུར་བའི་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ། འདུ་བྱེད་པའམ་རྩོལ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། རྩོལ་བ་གློད་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་ཞིང་དེའི་ཚེ་ཇི་སྲིད་འདོད་ཀྱི་བར་དུ་འདུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་འདུ་བྱེད་པའམ་རྩོལ་བ་བྱས་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལུགས་དེ་ཇི་འདྲ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སེམས་རྒོད་ན་ནང་དུ་འགུགས་པ་དང་བྱིང་ན་གཟེངས་བསྟོད་དེ་བསྒོམས་པས་ཐུན་འཚམས་པ་རེ་ལ་བྱིང་རྒོད་མི་འབྱུང་བའི་གདེང་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཐོག་མའི་དུས་བཞིན་དུ་བྱིང་ཟོན་དང་རྒོད་པའི་ཟོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཤིང་སྐྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྒོམ་རིམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས། གལ་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་ཞུགས་པ་ལ་རྩོལ་བ་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཡེང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་གློད་ཤེས་དགོས་ སོ། །དེ་ཡང་རྩོལ་བ་གློད་པ་ཡིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ངར་གཏོང་བ་མིན་ནོ། །དེས་ན་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པ་འདི་བྱིང་རྒོད་མ་བྱུང་བའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པ་མིན་གྱི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབལ་ཆོགས་པ་ནས་ཡིན་ཏེ། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་དབལ་མ་ཆོགས་པའི་དུས་སུ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བཏང་སྙོམས་དེ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། སྤྱིར་བཏང་སྙོམས་ལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་ཚད་མེད་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གྱི་བཏང་སྙོམས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གསུངས་པ་ལས། འདི་ནི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་རྣལ་དུ་འབབ་པ་དང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་སེམས་ཉམས་བདེ་བ་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་རྗེས་སུ་རྩོལ་བ་མེད་པའི་བྱ་བས་གཏོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བའི་བཏང་སྙོམས་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ན་བྱིང་རྒོད་མ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བཏང་སྙོམས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་རྩོལ་བ་མི་དྲག་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །འདིའི་དམིགས
Chinese
离散之时如何行持：如前所说，断除微细的沉没与掉举而修习，或者当心进入不会转为沉没或掉举的平等状态时，若作意或努力，则成为禅定的过患，故应修习舍以对治。如《修习次第中篇》所云：“何时沉没与掉举皆无，见心安住于彼所缘，此时应放松努力，修习舍，此时应安住直至所欲。”如是。那么，作意或努力为何会成为过患呢？此乃心掉举时向内收摄，沉没时向上提举，如此修习，每座之间获得不生沉掉之确信时，如最初一般，对沉没之防范与掉举之防范甚大而守护之。若如是行持，如《修习次第后二篇》所云：“若于心入平等时作意，则彼时心将散乱。”如是所说，因散乱故，彼时需知放松。然放松是放松努力，而非舍弃执持之力度。因此，修习舍并非于未生沉掉之时皆行，而是从沉掉之势减弱时开始，因未生沉掉之时尚无舍故。那么，舍是何种状态呢？总的来说，舍有感受舍、四无量心中之舍、以及行舍三种。此处乃行舍。其体性如《瑜伽师地论》所云：“何为舍？谓于止观品之所缘，心无一切烦恼之平等性，及心之调柔、自然趣入、心之堪能、心之随顺，是为无功用转之业。”如是应知。获得如是之舍时，修习禅定时，于未生沉掉之时，应现前彼舍，不猛烈作意而安住。此之所缘。
English
How to act at the time of separation: As previously stated, cut off even subtle sinking and excitement and meditate. Or, when the mind enters a state of equanimity where it does not turn into sinking or excitement, if you make effort or strive, it becomes a fault of samadhi, so you should cultivate equanimity as an antidote to it. As it is said in the Middle Stages of Meditation: "When there is no sinking or excitement, and you see the mind resting peacefully on that object, then you should relax your effort and cultivate equanimity, and at that time you should remain as long as you wish." So it is. So, why does making effort or striving become a fault? This is because when the mind is excited, it is drawn inward, and when it is sinking, it is lifted upward. By meditating in this way, when you gain confidence that sinking and excitement will not arise in each session, you maintain and protect yourself with great vigilance against sinking and excitement, just as in the beginning. If you act in this way, as it is said in the Later Two Stages of Meditation: "If you make effort when the mind has entered into equanimity, then at that time the mind will become distracted." As it is said, because of distraction, you need to know how to relax at that time. However, relaxing is relaxing effort, not abandoning the strength of holding. Therefore, cultivating equanimity is not done at all times when sinking and excitement have not arisen, but from the time when the force of sinking and excitement has weakened, because there is no equanimity when sinking and excitement have not arisen. So, what kind of state is equanimity? In general, there are three kinds of equanimity: the equanimity of feeling, the equanimity that is one of the four immeasurables, and the equanimity of action. Here, it is the equanimity of action. Its nature is as it is said in the Yogacarabhumi-sastra: "What is equanimity? It is the equanimity of mind, free from all afflictions, and the gentleness of mind, the natural inclination, the ability of mind, and the compliance of mind, with regard to the object of the aspect of calm abiding and insight, which is the action of turning without effort." As such, it should be known. When you have attained such equanimity, when you are meditating on samadhi, at the time when sinking and excitement have not arisen, you should manifest that equanimity and abide without making strong effort. This object.