Tibetan
ས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དགོངས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། གལ་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བའམ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་མཐུས་སེམས་བྱིང་ན། ནང་གི་རྣམ་གཡེང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང༌། བྱིང་བ་ཉེ་ཉོན་གྱི་རྣམ་གཡེང་གི་སྐབས་སུ་བཤད་མོད་ཀྱང༌། དེར་བཤད་པའི་རྣམ་གཡེང་ལ་དགེ་བ་ཡང་བྱུང་བས་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་མ་ངེས་སོ། །དེས་ན་རྨུགས་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ལུས་དང་སེམས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལྕི་བ་ཉིད་དང་སེམས་ལྕི་བ་ཉིད་དེ། ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱིང་བ་ནི། སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ལྷོད་ནས་དམིགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའམ་དམ་པར་མི་འཛིན་པ་ཡིན་པས། དྭངས་ཆ་ཡོད་ ཀྱང་དམིགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མེད་ན་བྱིང་བར་འགྲོ་སྟེ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའམ། མི་མུན་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའམ། མིག་བཙུམས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བྱིང་བར་གྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་ཆེ་བ་གཞན་ནས་བྱིང་བའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བཟུང་བ་མ་མཐོང་ངོ་། །བྱིང་བ་ལ་ནི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་ཡོད་ལ། རྨུགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་གང་རུང་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་ཀྱང༌། བྱིང་བ་སེལ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དགའ་བའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་སྣང་བ་བསྒོམས་ནས་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་དགོས་པར་གསུངས་པས་སེམས་ལ་མུན་པ་བབ་པ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་དང་བློའི་འཛིན་སྟངས་འཕངས་དམའ་རུ་སོང་བ་རྣམས་བཀག་ནས། དམིགས་པ་གསལ་བ་དང་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གྲིམས་ཆ་གཉིས་ཆར་དགོས་ཀྱི། ཡུལ་གསལ་བ་ཙམ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྭངས་ཆ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གོ །རྒོད་པ་རིག་པར་སླ་ལ། བྱིང་བ་ཁུངས་ཐུབ་པའི་གཞུང་ཆེ་བ་རྣམས་ནས་གསལ་བར་ངོས་མ་བཟུང་བས་ཤེས་དཀའ་བར་སྣང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཡང་
Chinese
因为地的缘故，以及《释论》中也说：如果昏沉和睡眠所导致的下沉，或者任何一种近烦恼所导致的烦恼，那就是内心散乱。因此，由于昏沉和睡眠的力量导致内心下沉，所以说是内心的散乱。在《摄大乘论》中也说：下沉虽然在近烦恼的散乱中宣说，但是那里所说的散乱也有善的，所以不一定是烦恼。因此，昏沉是：在《摄大乘论》中说：什么是昏沉呢？就是属于愚痴部分的心的不适业性，是所有烦恼和近烦恼的助伴。因此说，愚痴的部分是身心沉重且不适业性。在《俱舍论释》中说：什么是昏沉呢？就是身体的沉重性和心的沉重性，也就是身体的不适业性和心的不适业性。下沉是：心执持对境的执持方式松懈，以至于不能非常清晰或牢固地执持对境。即使有明分，如果没有非常清晰地执持对境，也会导致下沉。在《修次中篇》中说：当像盲人一样，或者像进入黑暗中的人一样，或者像闭上眼睛一样，心不能清晰地看到对境时，那时就应该知道已经陷入下沉。因此，从其他大的论典中没有看到明确地把握下沉的特征。下沉有善和无记两种，而昏沉是不善和有覆无记中的任何一种，并且仅仅是愚痴的一部分。从大的论典中也说：为了消除下沉，应该忆念佛像等令人欢喜的对境，并且修习光明，从而提升心力。因此，应该阻止像黑暗降临在心上一样的不清晰的对境，以及心识的执持方式降低。对境的清晰和执持方式的严格两者都需要，仅仅对境清晰和有境的明分是不够的。掉举容易识别，而下沉因为可靠的大论典中没有明确地把握，所以显得难以理解，而且非常重要。
English
Because of the ground, and also in the commentary, it says: If one is afflicted by sinking due to dullness and sleep, or by any of the near afflictions of absorption, then that is internal mental wandering. Therefore, because the mind sinks due to the power of dullness and sleep, it is said to be internal wandering. Also, in the Compendium of Abhidharma, it is said: Although sinking is explained in the context of near-afflictive wandering, the wandering explained there can also be virtuous, so it is not necessarily afflictive. Therefore, dullness is: In the Compendium of Abhidharma, it says: What is dullness? It is the unserviceability of the mind that belongs to the category of ignorance, and it has the function of being a friend to all afflictions and near afflictions. Therefore, it is said that the part of ignorance is the heaviness of body and mind and unserviceability. In the commentary on the Treasury of Knowledge, it says: What is dullness? It is the heaviness of body and the heaviness of mind, that is, whatever is the unserviceability of body and the unserviceability of mind. Sinking is: the way the mind holds the object loosens, so that it does not hold the object very clearly or firmly. Even if there is clarity, if the way of holding the object is not very clear, it will lead to sinking. In the Middle Stages of Meditation, it says: When the mind does not clearly see the object, like a blind person, or like a person entering darkness, or like closing the eyes, then one should know that one has fallen into sinking. Therefore, I have not seen a clear grasp of the characteristics of sinking from other great treatises. Sinking has two types, virtuous and neutral, while dullness is either non-virtuous or obscured and neutral, and is only a part of ignorance. From the great treatises, it is also said that in order to eliminate sinking, one should bring to mind pleasant objects such as images of the Buddha, and cultivate luminosity, thereby elevating the mind. Therefore, one should prevent unclear objects like darkness descending on the mind, and the lowering of the mind's way of holding. Both the clarity of the object and the strictness of the way of holding are necessary, and mere clarity of the object and mere clarity of the subject are not sufficient. Excitement is easy to recognize, but sinking seems difficult to understand because it has not been clearly grasped from reliable great treatises, and it is very important.
Tibetan
ཆེ་བར་སྣང་སྟེ། འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱོན་མེད་དུ་འཁྲུལ་ས་ཆེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཞིབ་མོས་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་སྒོམ་རིམ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ ངོས་ཟིན་པར་བྱའོ། །བྱིང་རྒོད་རྟོགས་པའི་ཤེས་བཞིན་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ནི། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གོ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི །བསྒོམས་པའི་ཚེ་ན་བྱིང་རྒོད་བྱུང་མ་བྱུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའི་ཤེས་བཞིན་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པས་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ངོས་ཟིན་པའི་ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དངོས་སུ་མ་སྐྱེས་པར་སྐྱེ་བའི་གྲབས་བྱེད་པ་ནས་རིག་པའི་ཤེས་བཞིན་སྐྱེ་དགོས་ཏེ། སྒོམ་རིམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས། སེམས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་པར་མཐོང་ན། ཞེས་པ་དང༌། སེམས་རྒོད་པའམ་རྒོད་དུ་དོགས་པར་མཐོང་བ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་བཞིན་ཞིག་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་འདི་ནས་འདིའི་བར་ལ་བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་སྒོམ་སྐྱོན་མེད་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཐག་བཅད་ཀྱང་སྟེང་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། བྱིང་རྒོད་བྱུང་ཡང་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བཞིན་སྟོབས་ལྡན་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དབུས་མཐའ་ལས། བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང༌། །ཞེས་བྱིང་རྒོད་རྟོགས་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དགོས་པར་གསུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱིང་རྒོད་བྱུང་ན་མི་རིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཤེས་བཞིན་མ་སྐྱེས་ན། དུས་རིང་པོར་བསྒོམ་ལོ་བྱས་ཀྱང་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བཞིན་དུ་མི་ཚོར་བར་བྱིང་རྒོད་ཕྲ་མོས་དུས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་སྙམ་ན་འདི་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་དྲན་པའི་སྐྱོང་ལུགས་དེ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲན་པ་རྒྱུན་ལྡན་པ་དེ་བསྐྱེད་ནུས་ན་དམིགས་པ་བརྗེད་ནས་ཡེངས་ཏེ་འགྲོ་བ་དགག་པར་ ནུས་པས། བྱིང་རྒོད་སྐྱེས་པ་ཡུན་རིང་པོར་མི་ཚོར་བ་ལྡོག་པས། བྱིང་རྒོད་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲན་པ་ཉམས་པའི་དུས་ཀྱི་བྱིང་རྒོད་རིག་པ་དང་མ་ཉམས་པའི་དུས་ཀྱི་བྱིང་རྒོད་རིག་པའི་དུས་རིང་ཐུང་གཉིས་མྱོང་བ་ལ་བསྐོར་ནས་བལྟས་ན་ཆེས་གསལ་ལོ། །དེ་ལ་དགོངས་ནས་སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང༌། གང་ཚེ་དྲན་པ་ཡིད་སྒོ་ནས། །བསྲུང་བའི་དོན་དུ་གནས་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཤེས་བཞིན་འོང་འགྱུར་ཞིང༌། །ཞེས་པ་དང༌། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ཀྱང༌། ཤེས་བཞིན་ནི་དྲན་པ་མ་བརྗེད་པར་གྱུར
Chinese
顯然，這方面容易誤以為是沒有過失的禪定。因此，應當以細緻的智慧，從經驗之上，如《修次第》中所說的那樣，好好地觀察，並加以認識。生起了知沉掉和掉舉的覺知之方法：僅僅是了解沉掉和掉舉是不夠的，在禪修的時候，必須要能夠生起如實了知沉掉和掉舉是否生起的覺知。而且，通過逐漸生起強大的覺知，更不用說在沉掉和掉舉生起的那一剎那就能夠認識它們的覺知了，甚至在它們尚未實際生起，只是準備生起的時候，就必須生起覺察的覺知。如《修次第》後二者中所說：「如果見到心沉沒或者懷疑沉沒」，以及「見到心掉舉或者懷疑掉舉」。如果沒有生起這樣的覺知，那麼即使斷定從這裡到那裡之間沒有沉掉和掉舉，禪修沒有過失，也不會進步，因為即使生起了沉掉，也無法確定，因為沒有生起強大的覺知。就像《中邊分別論》中所說：「沉與掉舉之覺知」，就是因為說了覺知沉掉需要覺知。這樣，如果沒有生起沉掉生起也不會不知道的覺知，那麼即使長期禪修，也會在沉掉生起的時候沒有察覺，而被微細的沉掉所虛度。那麼，如果想知道如何生起那樣的覺知，那麼之前所指示的憶念的修持方法就是最重要的原因之一。像這樣，如果能夠生起持續的憶念，就能夠阻止忘記對境而散亂，因此，可以避免長時間沒有察覺沉掉生起的情況，因此，容易了知沉掉。如果在憶念衰退的時候察覺沉掉，和在憶念沒有衰退的時候察覺沉掉，將這兩種情況的長短時間放在一起比較，就會非常清楚。考慮到這一點，《入菩薩行論》中也說：「當憶念從意門，轉為守護之義時，彼時覺知將生起」，以及《中邊分別論釋》中也說：「覺知是不忘失的憶念」。
English
It seems obvious, and it is easy to mistake this for flawless samadhi. Therefore, one should carefully examine it with meticulous wisdom, based on experience, as stated in the Stages of Meditation, and recognize it. The method for generating awareness of sinking and excitement: It is not enough to merely understand sinking and excitement. During meditation, it is necessary to be able to generate awareness that knows exactly whether sinking and excitement have arisen or not. Moreover, by gradually generating strong awareness, not to mention the awareness that can recognize sinking and excitement the moment they arise, it is necessary to generate awareness of vigilance even when they have not actually arisen but are just about to arise. As it says in the latter two of the Stages of Meditation: "If you see the mind sinking or suspect it is sinking," and "See the mind is agitated or suspect it is agitated." If such awareness has not arisen, even if you determine that there is no sinking or excitement and that the meditation is flawless from here to there, you will not progress, because even if sinking and excitement arise, you will not be able to ascertain it, because strong awareness has not arisen. As it says in the Differentiation of the Middle and Extremes: "Awareness of sinking and excitement," because it is said that awareness is needed to be aware of sinking and excitement. Thus, if awareness that makes it impossible not to know when sinking and excitement arise has not arisen, then even if you meditate for a long time, you will not notice when sinking and excitement arise, and you will waste time with subtle sinking and excitement. If you wonder how to generate such awareness, then the method of cultivating mindfulness that was previously taught is one of the most important causes. In this way, if you can generate continuous mindfulness, you can prevent forgetting the object of focus and becoming distracted, thus preventing the situation where you do not notice sinking and excitement for a long time. Therefore, it is easy to be aware of sinking and excitement. If you compare the length of time it takes to recognize sinking and excitement when mindfulness is impaired and when mindfulness is not impaired, it will be very clear. Considering this, the Engaging in Bodhisattva Behavior also says: "When mindfulness, from the gate of the mind, turns to the meaning of guarding, then awareness will arise," and the Commentary on the Differentiation of the Middle and Extremes also says: "Awareness is mindfulness that has not forgotten."