Tibetan
དངོས་མེད་མཚན་ཉིད་གཅིག །ཅེས་སོ། །དེའི་འགྲེལ་པར་ནཱ་རོ་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་དམ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ནར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོར་མེད་པ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་གཅིག་པར་གསུངས་པའི་དོན་དུ་གསལ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་གཞི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དཔེ་མདོར་བསྟན་ནས། ལམ་འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་འཆད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཚུལ་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དཔེ་མེད་ཚུལ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་བྱེད་ནུས་སུ་ཡོད་ཚུལ་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡོད་པ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་འདུར་མི་རུང་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པ་ལ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་དམན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གང་ཟག་གིས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་སོགས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཆད་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐར་མ་ལྷུང་བ་བྱས་ནས། ཟག་བཅས་དུཿ ཁའི་ཕུང་སོགས་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་སྲིད་པར་གནས་དགོས་ལ། དེ་འདྲའི་སྲིད་པར་མི་གནས་ན། ཆད་པ་མྱང་འདས་ལ་གནས་དགོས་ཀྱི་དེ་གཉིས་གང་ལའང་མི་གནས་པའི་གཉིས་མིན་གྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་བྱར་མི་རུང་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལ་མི་གནས་པ་རུང་བར་སྟོན་པ་ནི། ཆད་པ་མྱང་འདས་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་དོ། །སྲིད་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མྱང་འདས་ནི་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་དམན་པ་སོགས་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལམ་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕུང་གསུམ་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་གནས་པར་བྱེད་ལ། དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ལའང་ལམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་དེ་གཉིས་འགོག་པ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་མཐའ་དེ་གཉིས་འགོག་ཚུལ་ནི། རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྟོང་གཟུགས་ཁྱད་པར་བ་འདོད་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུར་ཤར་བ་བསྒྲུབས་པས་ཆད་པ་མྱང་འདས་ཀྱིས་མཐའ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པ་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་ པས་སྲིད་པའི་མཐའ་འགོག་ཅིང་། ལམ་གྱིས་དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་མནན་པས། འབྲས་བུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བདེ་སྟོང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་འདས་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དབང་མདོར་བསྟན་ལས་བཤད་པའི་དོན་ནི། དབང་མདོར་བསྟན་གྱི་ལུང་དྲངས་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་སུ་ཡོད་ཚུལ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཚུལ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་སོང་བ་གཞི་གཅིག་ལ་འདུ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་རུང་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་མི་རུང་བ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནས། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་པའི་བར་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་ལ། གང་གིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན། གང་གིས་དངོས་པོ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་ཆ་གང་གིས་ཀྱང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་ནི། དོན་དམ་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་ཆ་གང་གིས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། བདེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་སོ། ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་མི་འགལ་བའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དེས་ན་ལྟ་བ་མ་གོ་བའི་གང་ཟག་ནི་ཆོས་དེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དེས། ཆོས་དེ་བདེན་པར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་མི་ འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་བདེན་པར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དེས་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ངོར་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་བྱ་བའང་བྱེད་མི་ནུས་པར་འཛིན་པས། གང་ཟག་དེ་འདྲའི་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་དེ་གཉིས་གཞི་མཐུན་དུ་འདུ་མི་སྲིད་དོ། ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་འགལ་བའི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་སྤངས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཔེས་མཚོན་པའི་ཚུལ་བཤད་ནས། ད་ནི་སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཞིར་བྱས་ནས། རང་བཞིན་མེད་པར་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན། སྐབས་འདིར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་རྣམ
Chinese
无实有之体性一。如是说。其释文中，那若巴云：为于世俗中作胜义之事，事物之体性彼性空之故。是无事物之体性。如是能作事物，与自性上无事物，体性乃一。事物与非事物说为一之义，已明显宣说。如是，从基远离常断之边之譬喻略示之后。宣说道轮回涅槃远离边之理者：对于世间人，自性上无有之理，一切分位皆自性无有，如虚空之花之譬喻无有之理一样。及能作事之有之理，一切分位皆有，如瓶子一样之二者，虽不可于一基上相合。然对于出世间者是容许的。如是，下至小乘之补特伽罗，作到不堕入一切有漏蕴等等皆无有之断灭涅槃之边。一切有漏痛苦之蕴等等皆有，必须安住于有有之有中。若不安住于如是有中，则必须安住于断灭涅槃中，然不可作不住于彼二者之任何一者之非二之第三蕴，然安住于大乘道之补特伽罗，开示如是不住于二者皆可。断灭涅槃与法不相符之故，有乃烦恼之有漏事物一切皆有。有与法不相符之故，断灭涅槃乃如是事物无有一切皆无。是故，小乘等等，以离于方便善巧之道，虽不能作不住于彼二者之三蕴。然大乘者，能作不住于彼二者。彼亦于波罗蜜多及下部续部等中，亦有以道遮止轮回涅槃之二边，虽有殊胜之处，然此处遮止彼等边之方式有差别者：以金刚瑜伽士修持空色差别之欲天父母之身显现，遮止断灭涅槃之边。及彼性空无自性之空性与无别之大乐修持，遮止有有之边。以道如是镇压二边故，
English
The nature of non-existent things is one. So it is said. In its commentary, Naropa said: Because of doing the work of ultimate truth in the conventional, the nature of things is empty of that very nature. It is the nature of non-existence of things. Thus, the thing that can do things, and the thing that is inherently non-existent, are the same in nature. The meaning of saying that things and non-things are one has been clearly explained. Thus, after briefly showing the example of being free from the extremes of permanence and annihilation of the ground. Explaining the way to be free from the extremes of the path, samsara and nirvana: For worldly people, the reason for being non-existent by nature is that all parts are non-existent by nature, like the example of the flower in the sky. And the reason for being able to do things is that all parts are existent, like a vase, although the two cannot be combined on one basis. However, it is permissible for those who are beyond the world. Likewise, a person of the Hinayana or lower vehicle, having made sure not to fall into the extreme of annihilation nirvana where all the contaminated aggregates and so on are non-existent. All the contaminated aggregates of suffering and so on are existent, and one must abide in the existence of existence. If one does not abide in such existence, then one must abide in annihilation nirvana, but it is not permissible to make a third aggregate that is neither of the two, but a person who abides on the path of the Mahayana shows that it is permissible not to abide in both. Because annihilation nirvana is not in accordance with the Dharma, existence is all the contaminated objects of affliction. Because existence is not in accordance with the Dharma, annihilation nirvana is all such non-existent things. Therefore, the Hinayana and so on, with the path devoid of skillful means, although they cannot make the three aggregates that do not abide in the two. However, the Mahayana can make it not abide in the two. Also, in the Paramita and the lower tantras, there is also the way to block the two extremes of samsara and nirvana by the path, although there are excellent points, but here the way to block those extremes is different: The Vajra yogi cultivates the appearance of the form of the desired deity, father and mother, which is different from emptiness, thus blocking the extreme of annihilation nirvana. And the cultivation of the great bliss that is inseparable from the emptiness of selflessness, thus blocking the extreme of existence. Because the path suppresses the two extremes in this way,
Chinese
果实超越轮回和涅槃的两种边际，一切形象的色身，以及乐空俱生智，作为所依和能依双运结合而成就。通过这二者的途径，不住于轮回和涅槃之理，在《权要略示》中已讲述其义，引用《权要略示》的教证已经讲完。像这样，能够起作用如瓶子一般，以及自性空无如虚空之花一般，汇集于一个本体上，对于出世间是适宜的，而对于世间是不适宜的，对此广为阐述，从“如是”到“相违之故”之间，先前已经讲述过，应该了解。其中“以何”等之义是：对于世间人来说，以世俗谛的方式起作用的理由是，以何种事物存在，那么相对于那个世俗谛来说，丝毫也不会变成不存在；以及以胜义谛的方式不存在的事物，那么相对于那个胜义谛来说，丝毫也不会变成存在，因为是起作用的事物和真实的事物安住于无自性的缘故。这段话是归纳了出世间法不相违背的意义。因此，对于没有理解见解的人来说，法以其起作用的任何方式存在的特征来执着的那个心，不会以法真实不存在的特征来执着。理由是什么呢？因为以真实不存在的特征来执着的那个心，不会以能够起作用的特征来执着，因为在那方面，起作用和自性空是互相违背的缘故。因此，如果认为能够起作用是真实成立的，以及如果不真实成立就不能起作用，那么相对于这样的人来说，那二者是不可能在同一个基础上汇集的。这段话是归纳了对于世间人来说，不相容的法是相违背的意义。像这样，舍弃了世间人的比喻，用出世间的比喻来象征的方式讲述之后，现在将空色大印作为确定究竟实相的基础，以理证来成立无自性，因为对于一切事物来说，起作用和自性空是不相违背的缘故，所以在此处，空性以及大悲自性的色相
English
The fruit transcends both extremes of samsara and nirvana. The form body of all aspects, and the co-emergent wisdom of bliss and emptiness, are accomplished as the union of support and supported. Through these two paths, the meaning of not abiding in samsara and nirvana is explained in the 'Summary of Empowerment'. The quotation from the 'Summary of Empowerment' has already been explained. Like this, the ability to function like a vase, and the non-existence of inherent nature like a flower in the sky, gathering on one entity, is suitable for the transcendent, but not suitable for the mundane. To explain this extensively, from 'Thus' to 'because of contradiction', it has already been explained before, and should be understood. The meaning of 'By what' etc. is: For worldly people, the reason for functioning in a conventional way is that whatever thing exists, relative to that conventional truth, it will not become non-existent in any way; and whatever does not exist in ultimate truth, relative to that ultimate truth, it will not become existent in any way, because the functioning thing and the true thing abide in the nature of non-inherent existence. This passage summarizes the meaning of non-contradiction of transcendent dharmas. Therefore, for a person who has not understood the view, the mind that grasps the dharma as having the characteristic of existing in any way that it functions, will not grasp the dharma as having the characteristic of not truly existing. What is the reason? Because the mind that grasps the characteristic of not truly existing will not grasp the characteristic of being able to function, because in that respect, functioning and emptiness of inherent nature are mutually contradictory. Therefore, if it is believed that the ability to function is truly established, and that if it is not truly established, it cannot function, then relative to such a person, it is impossible for those two to gather on the same basis. This passage summarizes the meaning of incompatible dharmas being contradictory for worldly people. Like this, having abandoned the examples of worldly people and explained the way of symbolizing with the examples of the transcendent, now, taking the great mudra of emptiness and form as the basis for determining the ultimate reality, to establish non-inherent existence with reasoning, because for all things, functioning and emptiness of inherent nature are not contradictory, so here also, emptiness and the form of the nature of great compassion