Tibetan
ཞིང་། འདིར་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཡོན་ཏན་དུ་བསྟོད་དགོས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་པས། དེ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་པ་འཐོབ་པ་ནི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྲིད་པའི་མཐའ་འགོག་པ་དང་ཞི་བའི་ མཐའ་འགོག་པ་གཉིས་ཀ་ཆ་ཚང་བར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་རག་ལས་ཤིང་། དེ་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐེག་ཆེན་པ་ལྟར་ན། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པའི་མཐའ་འགོག་ཅིང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཞི་བའི་མཐའ་འགོག་ལ། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་དག་གི་ལུགས་ལའང་། སྲིད་པའི་མཐའ་འགོག་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་དང་། ཞི་བའི་མཐའ་འགོག་པ་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དག་གོ །འདིར་ནི་འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ། ཐུགས་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པས་སྲིད་པའི་མཐའ་སྤངས་ལ། སྐུ་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བས། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བའི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་མདོར་བསྟན་ལས། མྱ་ངན་འདས་པ་བྲལ་བ་གཟུགས། །འཁོར་བ་ལས་འདས་མི་འགྱུར་བ། །རྟག་དང་ཆད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། །དེ་དག་སྦྱོར་བ་གཉིས་མེད་མཆོག །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལ་རྐང་པ་དང་པོས་ནི། སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ལ། རྐང་པ་གཉིས་པས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་ཆེན་ལ་གནས་པས་འཁོར་བ་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཅིང་། རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་རྟག་པ་འཁོར་བ་དང་། ཆད་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་བདེ་བ་དང་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་མེད་པའི་གོ་འཕང་མཆོག་གོ །ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་བཞིན་ལག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ལུས་བླངས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་པས་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྲུབ་པ་སྲིད་པའི་མཐར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྟག་ཏུ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཀྱང་ཞི་བའི་མཐར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། དབང་མདོར་བསྟན་ལས། གཟུགས་ནི་སྲིད་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། །འགྱུར་མེད་མྱ་ངན་འདས་མི་འགྲོ། །ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པས་ཞི་བ་ནི། །མ་ནིང་གི་ནི་གོ་འཕང་མཆོག །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པས། ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པས་ཤེས་ལ། ལྷག་མ་ནི་དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཞི་བའམ་མྱང་འདས་ནི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པས་ཐབས་རྐྱང་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་རབ་རྐྱང་པའང་མ་ཡིན་པའི་མ་ནིང་གི་གོ་འཕང་མཆོག་གོ །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་མཚན་གཉིས་ཀ་རྟེན་གཅིག་ལ་མཉམ་དུ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ནིང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་པའི་གོ་འཕང་དེ་ཉིད་འཐོབ་པའང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྟོང་གཟུགས་ ཁྱད་པར་བ་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཛད་པའི་གཟུགས་སྐུའི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བསྒྲུབས་པས་སྲིད་པའི་མཐའ་འགོག་པ་དང་། འབྲས་བུའི་སྐབས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྦྱར་བའི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབས་པས་སྲིད་པའི་མཐའ་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་འགོག་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་རག་ལས་སོ། །ཁྱད་ཆོས་གསུམ་པ་ནི། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ། ཞེས་པ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། ཤེས་བྱ་གཟུང་བའི་སེམས་གཉིས་རོ་མཉམ་དུ་གྱུར་པའོ། ཞེས་པདྨ་ཅན་སོགས་ཀྱིས་འཆད་པའང་མི་འཐད་དེ། འདིར་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་ཁེགས་པ་ཙམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་སྟོན་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། ཤེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་མཐོང་བ་གཉིས་དེ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་འབྲས་སུ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་གཅིག་པའི་དོན་དུ་འཆད་པའང་མི་འཐད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་འབྲས་སུ་དབྱེར་མེད་པས་དེ་ཉིད་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་ལུགས་ནི། དབང་མདོར་བསྟན་གྱི་འགྲེལ་པར། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དང་། ཤེས་བྱ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་གཉིས་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྐུ་ཅན་དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་སྔར་སྨོས་པའི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ཕྱག་འཚལ། ཞེས་དྲང་ངོ་། །གང་ལ་ན། ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་གི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་གཉིས་མེད་དེ་ཉིད་ལའོ། །དགོས་པ་དང་འཚལ་བ་པོ་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །ཉིད་ཅེས་པ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་གྱི་བཤད་སྦྱར་ལས་ངེས་བཟུང་གི་ཚིག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་འོག་མ་དག་གི་ཕྱག་ཡུལ་བཀག་པར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་ཕྱག་ཡུལ་ཡང་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཚུལ་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི། རྣམ་པར་བཅས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་མ་སྟེ་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་ཡུམ་དེ་ཡིས་འཁྱུད་དོ། །གང་ལ་ན་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ཐབས་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབྱེར་མེད་པར་རོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཟུགས་སོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་བདེན་པར་མེད་པ་ཙམ་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་མ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡིས་འཁྱུད་དོ། །གང་ལ་ན་ཡུལ་ཅན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ པ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་བཅས་ཡིན་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་རྣམ་མེད་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མའང་འདིར་བཤད་དགོས་པ་ནི། བཤད་སྦྱར་མཁན་པོའང་བཞེད་དེ། ཕྱག་ཆེན་ཐིག་ལེར། ཇི་ལྟར་ཏིལ་སོན་ཏིལ་མར་དང་། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོན་པའི་མེ། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡང་དག་གནས་ཀྱང་མི་མཐོང་བ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་བྷ་གར་བཤད། །བྷ་ག་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག །གང་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཡོན་ཏན། །ལྡན་པས་དེ་ཕྱིར་བྷ་གར་བཤད། ཅེས་བཤད་སྦྱར་དུ་དྲངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐད་དོད། བྷ་ག་ཝཱན་ཅེས་པའི་བྷ་གའི་དོན་དེ་ལྟར་བཤད་ལ། ཇི་ལྟར་ཏིལ་ལ་ཏིལ་མར་གྱི་ཁམས་དང་། ཤིང་ལ་མེའི་ཁམས་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་ཀྱང་། འགྲོ་བ་རྣམས
Chinese
又，在此，即使在名言上，不住于有寂也应赞叹为薄伽梵时轮的功德，但究竟上，一切法都不住于有寂，因此，它不会成为时轮超越其他（法）的殊胜功德。而且，一切大乘行者的究竟所求是不住涅槃，获得不住有寂之果，依赖于道位时完全修持断除有边和寂边二者。对此，如就波罗蜜多大乘行者而言，如至尊慈氏怙主所说：“以智不住有，以悲不住寂。”如是，以证悟真如之智慧断除有边，以大悲等广大福德资粮断除寂边。下部续部的宗规中，断除有边是仅以证悟真如之智慧，断除寂边是与天瑜伽相关的殊胜福德资粮。在此，果位时，以恒常安住于最胜不变之大乐智慧而舍弃有边，以身为空色之薄伽梵父母相显现，仅以尽轮回际利益有情而舍弃寂边。如《摄略续》中云：“离苦灭之色，超脱轮回不变异，恒常解脱断灭边，彼等结合无二胜。”如是宣说。其中，第一句以空色之身显示远离寂灭之边，第二句以安住于不变大乐显示超脱轮回， 最后两句之义是：如是，恒常轮回和断灭涅槃之边中决定解脱，乐与空色之身彼者结合为一体是无二之胜位。如是说。那么，具有面容手足之相的士夫之身是有的，因此，成就空色身父母相不会变成有边吗？不会的，自性与
English
Furthermore, here, even in terms of conventional language, the state of not abiding in samsara and nirvana should be praised as a quality of the Bhagavan Kalachakra. However, in ultimate terms, all phenomena do not abide in samsara and nirvana. Therefore, it does not become a superior quality that distinguishes Kalachakra from others. Moreover, the ultimate goal desired by all Mahayana practitioners is non-abiding nirvana. Attaining the fruit of not abiding in samsara and nirvana depends on fully practicing the abandonment of both the extreme of existence and the extreme of peace during the stage of the path. In this regard, according to the Mahayana practitioners of the Paramita path, as the venerable Maitreya, the protector, said: "With wisdom, one does not abide in existence; with compassion, one does not abide in peace." As such, with the wisdom that realizes suchness, one abandons the extreme of existence, and with great compassion and other vast accumulations of merit, one abandons the extreme of peace. In the system of the lower tantras as well, abandoning the extreme of existence is merely through the wisdom that realizes suchness, and abandoning the extreme of peace is through extraordinary accumulations of merit associated with deity yoga. Here, in the stage of the result, by constantly abiding in the supreme, unchanging wisdom of great bliss, one abandons the extreme of existence. By the body appearing as the empty-form Bhagavan in the form of father and mother, one abandons the extreme of peace by merely benefiting beings as long as samsara exists. As stated in the Condensed Empowerment Tantra: "Form is free from nirvana, unchanging, beyond samsara, definitely liberated from permanence and annihilation; their union is the supreme non-duality." Thus it is said. Among these, the first line shows that the empty-form body is free from the extreme of nirvana, and the second line shows that by abiding in unchanging great bliss, one transcends samsara. The meaning of the last two lines is: Thus, being definitely liberated from the extremes of permanence (samsara) and annihilation (nirvana), the union of bliss and the empty-form body into one essence is the supreme state of non-duality. Thus it is said. So, if taking the body of a person with the form of a face and limbs is existence, then won't the accomplishment of the empty-form body in the form of father and mother become the extreme of existence? It will not, because the nature and
Chinese
因为被俱生无变的智慧完全掌握的缘故。心虽然恒常安住于大乐的智慧中，也不会堕入寂灭的边际，因为被与其本体无二的空色之身完全掌握的缘故。如同《灌顶略说》中所说：“色不入有，不变不入灭，互相拥抱之寂静，乃是人妖之胜位。”如是说。其中“互相拥抱”等之前的意义，通过之前的解说已经了解。剩余的部分是，像这样不住于二边的寂静或涅槃，是方便与智慧二者聚合，既非仅仅是方便，也非仅仅是智慧的，人妖之胜位。意思是说，世间上两种性别同时聚集在一个所依上，就被称为人妖一样。像这样，获得不住于有寂的果位，在道位时，空色 殊胜者，不间断地进行有意义的活动，由此成就了色身的同类因，从而遮止了有的边际；在果位时，成就了俱生智慧身的同类因，不变的乐与空性相结合的智慧，从而遮止了有的边际。像这样，完全修持遮止二边的道，是至关重要的。第三个特点是：“知与所知”，这并不是仅仅的能知与所知，因为二者本体相同，不会成为时轮金刚不共的功德的缘故。将能知的心与所知的心二者变成味道相同，莲花者等如此解释也是不合理的，因为此处并非想要将能取所取是异体仅仅作为殊胜的功德来宣说。能知不变的刹那与所知三界的一切事物，二者仅仅是无有因果之别，将此解释为知与所知相同的意义也是不合理的，因为一切法仅仅是无有因果之别，因此这不会成为时轮金刚殊胜的功德的缘故。因此，自宗是，《灌顶略说》的注释中说：声音
English
Because it is completely grasped by the co-emergent, unchanging wisdom. Although the mind constantly abides in the wisdom of great bliss, it will not fall into the extreme of quiescence, because it is completely grasped by the empty form body that is one with its essence. It is also as it is said in the "Summary of Empowerment": "Form does not enter existence, the immutable does not enter extinction, the peace of mutual embrace is the supreme position of the hermaphrodite." It is said. The meaning of "mutual embrace" and so on has been understood through the previous explanation. The remainder is that such peace or nirvana, which does not abide in the two extremes, is the union of both method and wisdom, and is neither merely method nor merely wisdom, but the supreme position of the hermaphrodite. It means that in the world, when two sexes gather together on one basis, it is called a hermaphrodite. In this way, obtaining the state of not abiding in existence and peace, in the stage of the path, emptiness and form Superior ones, constantly engaging in meaningful activities without interruption, thereby accomplishing the similar cause of the form body, thereby preventing the extreme of existence; in the stage of the result, accomplishing the similar cause of the co-emergent wisdom body, the unchanging bliss and wisdom combined with emptiness, thereby preventing the extreme of existence. In this way, it is essential to fully practice the path that prevents the two extremes. The third characteristic is: "Knower and knowable," this is not merely the knower and the knowable, because the essence of the two is the same, and it will not become the uncommon virtue of the Kalachakra. It is also unreasonable to explain that the mind that knows and the mind that is known become the same taste, as explained by Padmaka and others, because here it is not intended to declare that the object of grasping and the grasper are merely different entities as a superior virtue. It is also unreasonable to explain that the unchanging moment of the knower and all the objects of the three realms, the two are merely without the distinction of cause and effect, as the meaning of the knower and the knowable being the same, because all dharmas are merely without the distinction of cause and effect, therefore this will not become the superior virtue of the Kalachakra. Therefore, the self-system is, in the commentary on the "Summary of Empowerment": Sound